محدودیت ناظر بازار برای خرید سهام در معاملات روز جاری / دستورهای فروشی که از سیستم حذف شد تخلف است ؟

به گزارش بورس نیوز، براساس تصمیم جدید مدیریت بازار در ابتدای روز جاری، برای ورود سفارش های دسته ای کارگزاران که در ابتدای معاملات وارد سامانه می شود، محدودیت اعمال شد تا کارگزاران نتوانند بیش از 52 دستور با سفارش حداکثر 100 هزار سهمی را به سامانه معاملات ارسال کنند.

با اعمال این محدودیت، کارگزاران صبح روز جاری در ارایه سفارش های گروهی خود با این محدودیت مواجه بودند که در هر ایستگاه معاملاتی کل این 52 دستور می توانست در یک نماد باشد و یا میان تعدادی نماد تقسیم شود. حال آنکه این اقدام می تواند مانع بزرگ جدیدی را برای ورود سرمایه ها به بورس ایجاد کند.

آنچه در خصوص این تصمیم مسلم به نظر می رسد آن است که گویا مدیریت بازار قصد داشته به گونه ای هیجان موجود در بورس را برای ارایه سفارش های خرید پرحجم آن هم پس از صدور بیانیه هسته ای ایران با گروه 1+5 کنترل کند. حال آنکه تجربه نشان داده چنین تصمیمات خلق الساعه ای نه تنها اثربخش نیست؛ بلکه تأثیر معکوس در پی داشته و ولع خریداران را نیز بیشتر می کند.

جالب اینجاست که وزیر اقتصاد و تیم وی همواره بر این امر تأکید داشته اند که بایستی روندی را در پیش گرفت که پول های پارک شده و سرگردان در جامعه به سمت بورس هدایت شود تا در نهایت این منابع بتواند وارد چرخه تولید شود.

با این حال و پس از آنکه در پایان هفته گذشته بیانیه مشترک ایران با گروه 1+5 که سرمایه گذاران ماه ها انتظار آن را می کشیدند، تصمیم مسئولین بازار سرمایه می تواند مانع از ورود نقدینگی جدید به بازار شده و به نظر می رسد این اتفاق در راستای کنترل دستوری هیجانات ناشی از اثرات مثبت یک اتفاق بزرگ ملی صورت گرفته باشد.

بدین ترتیب با وجود آنکه شرایط برای رفع موانع موجود از محل اعمال تحریم های بین المللی برای برطرف شدن ریسک های خارجی در بورس فراهم شده، اما ظاهراً ریسک های داخلی بازار تمامی ندارد که کل این ریسک هم به مدیریت بازار بر می گردد. بطوریکه چنین اقدامی نه تنها موجب کمرنگ شدن اثرات مثبت اتفاق هفته اخیر می شود بلکه در پی آن می تواند موجب گردد سرمایه گذاران و سهامداران نیز جرأت ورود سرمایه های خود را به بورس نکنند.

علاوه بر اینکه همزمان با اعمال این محدودیت برخی کارگزاران از وجود اختلالاتی در سامانه معاملات خبر می دهند که البته موضوع جدیدی نبوده و همواره شاهد بودیم که در حاکمیت روندهای هیجانی چنین اختلالاتی در سامانه معاملات بروز می کند.

بدین ترتیب این تصمیمات خلق الساعه در حالی امروز نیز محدودیت هایی را برای کارگزاران و به تبع آن سرمایه گذاران در پی داشته که هنوز در اجرای قوانین اصلی بازار کاستی ها و مشکلاتی وجود دارد که چندان مورد توجه مسئولان امر نیست.

به عنوان مثال در دوشنبه هفته گذشته و پس از پایان معاملات روزانه در حالی به یکباره دستورهای خرید و فروش پرحجمی در سامانه معاملات ثبت شد که این اتفاق اعتراضاتی را به همراه داشت. اما مدیر بورس ها و بازارهای سازمان بورس در مصاحبه های خود از عدم ممنوعیت ثبت سفارش توسط کارگزاران پس از پایان معاملات خبر داد و عنوان کرد که چنین اتفاقی طبق قوانین موجود مجاز است، اما این امکان برای حذف این سفارش ها که به صورت معتبر بوده، در روز معاملاتی بعد وجود ندارد و تنها کارگزار می تواند سفارش خود را ویرایش کند.

اما اتفاقی که امروز افتاد این بود که در نمادی همچون "وبصادر" که پس از آخرین روز معاملاتی برای آن سفارش های فروشی حدود 15 میلیون سهم صادر شده بود، بیش از یک میلیارد و 500 میلیون تقاضای خرید سهم وجود داشت، اما خبری از سفارش های فروش معتبر صادره در روز معاملاتی قبل نبود. سفارش هایی که به نظر می رسد به دلیل وجود برخی رانت ها برای عده ای نورچشمی بوده و برخلاف قانون نه تنها ویرایش نشده، بلکه در ابتدای معاملات به کلی از سیستم معاملاتی حذف شده است.

اینجاست که به وضوح می توان وجود برخی کنترل ها و اعمال نظرهای شخصی در مدیریت بازار توسط عده ای خاص را به وضوح مشاهده کرد.

با این اوصاف چگونه می توان از سرمایه گذاران حقیقی و بخش خصوصی انتظار داشت سرمایه های خود را با وجود این قبیل اقدامات و تصمیمات خلق الساعه وارد بورس کرده و به خطر بیاندازند. سرمایه هایی که به اعتقاد وزیر اقتصاد و سایر مسئولین اقتصادی کشور بایستی برای توسعه کشور وارد چرخه تولید داخلی شود.

براستی علت چنین اقداماتی چیست و چرا بایستی با رفتارهایی مانعی بزرگ را برای ورود پول به بازار سرمایه در شرایطی که ریسک های خارجی برطرف شده، ایجاد کرد؟