پروفسور نائوکی تاباتا مشاور ارشد تحقیقات اقتصادی ژاپن مطرح کرد
تورم تکرقمی پایدار به روایت ژاپنی ها
کارشناسان اقتصادی با اشاره به تجربیات کشورهای مختلف جهان که معمولا در بحرانهای مالی، جنگ و مشکلات اقتصادی با تورمهای دو رقمی و بالا مواجه شدهاند، معتقدند که ریشههای تورم باید شناسایی و برطرف شود.
به گزارش بنکر (Banker)، در ارتباط با تورم دو رقمی و ماندگاری آن برای چند دهه در اقتصاد ایران، کارشناسان تاکنون دیدگاههای مختلفی را مطرح کردهاند اما در این موضوع اجماع نظر دارند که ارتباط سیاستهای پولی با سیاستهای مالی و مخارج دولت که منجر به رشد نقدینگی، افزایش داراییهای خارجی بانک مرکزی، استقراض از بانک مرکزی، رشد پایه پولی و... شده است مهمترین عامل ایجاد تورم بوده است.
همچنین پایین بودن بهرهوری و کارایی تولید، ساختار توسعه نیافته اقتصاد و بالا بودن هزینه تولید، نیاز واحدهای تولیدی و اقتصادی را به نقدینگی و پول به صورت روزافزون افزایش داده و باعث پمپاژ و تزریق شدید پول به اقتصاد از سوی بانکها به اقتصاد شده در نتیجه باعث افزایش قیمتها شده است.
از سوی دیگر، نوسانات درآمد و قیمت نفت، نوسانات نرخ ارز، گران شدن کالاهای وارداتی، تغییر رقم بودجه جاری و عمرانی دولت متاثر از رشد و کاهش درآمد نفت، عواملی است که اقتصاد را در سالهای مختلف با معضل تورم بالا و کاهش رشد اقتصادی مواجه کرده در نتیجه تزریق نقدینگی به اقتصاد نیز موجبات رشد قیمتها را ایجاد کرده است.
بر این اساس، مشخص است که مجموعهیی از سیاستهای اصلاح ساختار اقتصاد شامل بهبود بهرهوری و کاهش هزینه تولید، کنترل تقاضا و واردات، رشد تولید داخلی و حمایت از توان داخلی، کنترل سیاستهای مالی دولت و ایجاد دولت چابک و کم هزینه با تعدادکارمندان کمتر، کنترل پایه پولی و نقدینگی و ذخیره قانونی و سایر ابزارهای سیاست پولی باید در دستور کار باشد تا بتواند منجر به سیاستهای مهار تورم شود و تورم را به زیر 10درصد و اصطلاحا تک رقمی هدایت کند و پس از سالها تورم دو رقمی و ماندگاری تورم مزمن شاهد بهبود شرایط کنونی باشیم.
نائوکی تاباتا، مشاور ارشد تحقیقات اقتصادی در ژاپن در این زمینه در گفتوگو با «تعادل» و در پاسخ به این سوال که برای خروج اقتصاد ایران از شرایط تورم دنبالهدار چه پیشنهادی دارید، گفت: بر اساس تجربیاتی که در کشور ژاپن برای خروج از تورم و شرایط رکودی وجود دارد بهترین راه برای کنترل شرایط تورمی بازار پول فعال بهعنوان یک بازار کوتاهمدت و یک بازار سرمایه پویاست که میتواند به ثبات شرایط در اقتصاد کمک کند لذا در کنار سیاستهای انضباط مالی دولت باید شاهد اجرای سیاستهای تثبیتی باشیم و به نوعی شرایط اقتصاد و شوکهای وارد بر آن را کنترل کنیم تا شرایط تولید، واردات، مخارج دولت و... تثبیت شود و باعث ایجاد شوک تورمی نشود.
وی اضافه کرد: مسوولان نظام بانکی و اقتصادی ایران بر این نکته تاکید دارند که انضباط سیاستهای پولی و مالی نیاز فوری و مبرم برای اقتصاد ایران است و در کنار آن باید اهداف تثبیتی را در کنار سایر الگوها مورد توجه قرار داد زیرا ایران به عنوان یک کشور مهم و تاثیرگذار اقتصادی در منطقه خاورمیانه و آسیا باید برنامههای بلندمدت و تثبیتی را سرلوحه کار خود قرار دهد و چشمانداز رشد اقتصادی مناسب، مهار تورم، کنترل مخارج دولت، بهبود بهرهوری تولید و کاهش هزینههای تولید را شاهد باشیم.
وی در پاسخ به این سوال خبرنگار ما مبنی بر اینکه با توجه به تجربه شما در بانک مرکزی ژاپن آیا ایران میتواند از شرایط رکود تورمی و تحریمی کنونی به آسانی خارج شود، گفت: بانک مرکزی باید یک سیاست را دنبال کند که در آن اهداف تثبیتی در سیستم مالی مورد توجه باشد و هم اینکه نگاه ویژهیی به بازار سرمایه داشته باشد چون بازار سرمایه کارآ و کارآمد درکنار بازار پول منضبط به کنترل هرچه بهتر شرایط تورمی و اقتصاد با ثبات کمک میکند.
ژاپن ماندگاری تورم دو رقمی نداشته است
وی در پاسخ به این سوال که آیا کشور ژاپن شرایط تورمی و رکودی مانند ایران را تجربه کرده است، گفت: در سالهای پس از جنگ جهانی دوم کشور ژاپن شرایط تورمی اینچنینی را تجربه کرده است اما ماندگاری تورم به صورت دو رقمی به شکل ایران هرگز نبوده و سالهاست که بر مساله تورم غلبه شده و تورم را به زیر 5درصد و حتی کمتر هم رساندهاند.
وی گفت: ضرورت دارد، کشور ایران در کنار انضباط در سیاستهای پولی و مالی اهداف تثبیتی و ثبات بخش در اقتصاد را به عنوان یک کشور بسیار مهم در منطقه سرلوحه کار خود قرار دهد.
وی افزود: مهمترین و نخستین اقدام برای حل مشکل تورم این است که ابتدا به این سوال پاسخ داده شود که دلیل اصلی تورم در ایران چیست؟ آیا دلیل تورم، فشار سمت تقاضاست؟ آیا هزینه بالای تولید عامل تورم است یا واردات باعث ایجاد تورم شده است؟
همچنین باید بررسی شود که آیا تورم دلایل پولی دارد؟ یا مجموعهیی از دلایل باعث چنین مشکلی شده است؟
وی ادامه داد: تا آنجایی که بنده اطلاع دارم، تقاضای داخلی نمیتواند دلیل اصلی ایجاد تورم در ایران باشد.
وی گفت: نرخ تورم بالا در ایران دلایل ساختاری و پولی دارد. تحریمهای تحمیلی به کشورتان نیز در دامن زدن به نرخ تورم بیتاثیر نبودهاند چون هزینه واردات افزایش یافته است، پس تورم ایران دلیل هزینهیی نیز دارد. از طرف دیگر به دلیل سیاستهای پولی انبساطی دولتهای قبل که پایه پولی را به میزان قابل ملاحظهیی افزایش داده است، نرخ تورم تشدید شده است، پس سیاست پولی نیز دلیل دیگر تورم بالای ایران است و دولت باید ابتدا پول را جمعآوری کند.
وی با اشاره به ابزارهای در اختیار بانک مرکزی و سیستم بانکی گفت: همانطور که پیشتر مطرح شده ابزاری که در اختیار بانک مرکزی است، نرخ ذخیره قانونی است و بانک مرکزی میتواند تا حدی از این ابزار استفاده کند. اما به نظر میرسد که در اقتصاد ایران برای کنترل تورم باید مجموعهیی از سیاستها و ابزارها به کار گرفته شود و از کنترل بودجه عمومی دولت و سیاستهای مالی دولت گرفته تا افزایش بهرهوری و کاهش هزینه تولید، کنترل واردات، نرخ ارز، کنترل ذخیره قانونی، پایه پولی و... باید به کار گرفته شوند تا رشد نقدینگی و افزایش قیمتها مهار شود.
وی گفت: مطلع شدم که در ایران صندوق ضمانت سپردهها نیز تاسیس شده است. این اتفاق مهم بسیار خوب است. در این صورت صندوق ضمانت سپردهها نیز میتواند برای اجرای سیاستهای انقباضی به میدان بیاید؛ این امر میتواند در کنار وظیفه اصلی این صندوق یعنی ضمانت سپردهها که تضمینکننده امنیت نظام مالی است به عنوان دومین کارکرد غیرمستقیم این صندوق مطرح باشد و عامل اجرای سیاست انقباضی و کنترل تورم باشد.
استقراض دولت علت اصلی تورم در ایران است نه تحریم
همچنین المانیتور با اشاره به اینکه کسری بودجه و استقراض دولت در نیم قرن گذشته یکی از منابع اصلی ایجاد تورم در ایران بوده است، نوشت: حتی اگر تحریمها کاهش یابد، مشکل تورم همچنان پابرجا خواهد ماند زیرا دولت خود عامل اصلی تورم بالاست.
به گفته مقامات ایرانی و اقتصاددانان شرکتکننده در بیستوپنجمین کنفرانس سیاستهای پولی و ارزی که اخیرا در تهران برگزار شد، برای دستیابی به رشد پایدار و از بین بردن شکافها در زمینه اشتغال و استانداردهای زندگی، تلاشها باید به سمت تکنرخیکردن نرخ تورم متمرکز شود.
روحانی و تیم اقتصادیاش این روزها از رساندن نرخ تورم به حدود 15دلار به خود میبالند. اما مقامات اذعان دارند که برای پایینتر آوردن نرخ تورم راه دراز و پرچالشی را پیشرو دارند، زیرا اکنون که کار به هسته سخت تورم رسیده، نسبت به ابزارهایی که برای پایین آوردن نرخ تورم از 40درصد به 15درصد استفاده شده، اینبار به ابزارهای کاملا متفاوتی نیاز است.
از سال 1973 تاکنون متوسط نرخ تورم در ایران 18.9درصد بوده است. رقم 49.4درصد در 20 مارس 1995 یعنی در دوران ریاستجمهوری هاشمیرفسنجانی بالاترین نرخ تورم ثبت شده بوده است.
آمارهای بانک مرکزی نشان میدهد که ایران 4دهه است که گرفتار نرخ تورم 2رقمی است، هرچند که نرخ تورم در سال مالی 76-1975، 86-1985 و 91-1990 به زیر 10درصد رسیده است.
گزارش خطا
0 پسندیدم
ارسال نظر
اخبار روز
خبرنامه