ايسنا:درآينده بورسها به چت روم كشانده ميشوند
به گزارش خبرنگار بورس خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، كريستوفركوك در نشست خبري با خبرنگاران نحوه آشنايي و فعاليت خود در ايران را مورد توجه قرار داد و گفت: به مدت بيست سال در بازارهاي اوراق بهادار فعاليت كرده و چندسالي است كه در رابطه با نقش اينترنت در اين بازارها فعاليت ميكنم.
وي افزود: در سال 2000 از يك توطئه در بازارهاي نفتي پردهبرداري كرده و تمام دارايي خود را در اين ميان از دست داده ام و در اين زمان به وي پيشنهاد شد كه براي دولت ايران به عنوان يكي از توليدكنندگان و مصرفكنندگان نفت اطلاعرساني لازم را براي ايجاد بورس نفت انجام دهد. به همين دليل نامهاي به رييس وقت بانك مركزي ارسال و پيشنهاد دادم كه بورس منطقه در خاورميانه ايجاد شده و ايران پيشرو ايجاد اين بورس باشد تا بتواند از طريق بورسي كه در خاورميانه راهاندازي ميكنند شاخصي جديد براي نفت در بازار خاورميانه ايجاد كرده و نفت برنت درياي شمال را جايگزين آن كنند.
مذاكرهاي كه در نهايت عملي نشد
وي ادامه داد: در سال 2004 از وي خواسته شد در كنسرسيومي به مديريت شركت فناوري بورس تهران، طرحي را براي راهاندازي بورس نفت در ايران ارائه دهد كه نتيجه اين مذاكرات گزارش كامل مقدماتي براي راهاندازي بورس نفت شود و اين گزارش ارائه شد كه ساختار بازار نفت به چه صورت باشد. ولي متاسفانه نتيجه اين گزارشات چيزي نبود كه دولت ايران آن زمان به عنوان ساختار بازار نفت به دنبالش بود.
به اعتقاد كوك در بازارهاي آينده بورسها به عنوان مركز سازمان يافته نقشي نداشته و با ايجاد گروهي به صورت شخصي با هم در ارتباط هستند و بورس نقش خود را به صورت مركزي از دست ميدهد.
وي ادامه داد: طبق اين نظريه شبكهاي وسيعي ايجاد ميشود كه مصرفكنندگان و توليدكنندگان از طريق اينترنت و در چت روم به معامله پرداخته و با هم در ارتباط هستند.
در چند سال گذشته كريستوفركوك روي سازوكارهاي مالي جديد در جهان فعاليت كرده و به اين نتيجه رسيده است كه ساز و كار موجودي كه در جهان وجود دارد كارايي لازم را نداشته و بحرانهاي مالي به دليل ضعفهايي است كه در بازارهاي مالي جهان وجود دارد. بنابراين ساز و كار جديدي بايد براي آن طراحي شود كه بحران را از بين ببرد.
پيشنهادي براي از بين بردن بحران
وي پيشنهاد خود را در سمينار بينالمللي نفت كه در روزهاي اخير برگزار شده است مطرح كرده و معتقد است كه طبق فرمايشات مقام معظم رهبري تيمهاي كمونيستي و كاپيتاليستي ديگر كارآيي لازم را در جهان ندارند و خلايي در اين زمينه وجود دارد كه بايد با ساز و كارهاي سادهاي كه در اين زمينه ايجاد ميشود اين خلاء را پر كرد.
وي به توضيح طرح پيشنهادي خود پرداخت و اضافه كرد: مفهوم اوليه اين طرح واحدسازي نمودن داراييهاست زيرا در حال حاضر مشاهده ميشود داستان اعتبارات و معضلاتي كه وجود دارد جريان اعتبارات بين بانكها را قفل ميكند و اين مساله روز به روز بدتر ميشود. بنابراين راهكار جديد ايجاد بدهي جديد در سيستم بانكي نيست بلكه ايجاد اعتبار بر مبناي دارايي است.
مشاور ارشد بورس نفت ايران با بيان اينكه طبق تقسيمبندي انجام شده همواره يك نهاد خصوصي و يك نهاد دولتي مطرح ميشود در ادامه گفت: در اين تقسيمبندي كه فقط بايد بخش دولتي يا بخش خصوصي باشد ميتوان ساختار جديدي ايجاد كرد كه گروهي در آن مشاركت داشته باشند بنابراين طبق مفهوم اوليه در صورتي كه واحدسازي انجام شود سهمي ايجاد ميشود كه ميتواند جايگزين داراييهايي مانند نفت، زمين و داراييهايي كه با اين واحد به وجود ميآيد شود كه اين طرح به كشور امكان ميدهد كه مالكيت را روي دارايي اعمال كرده و جلب سرمايهگذاران را چه در سطح كشور و چه در سطح واحدها انجام دهد.
وي خاطرنشان كرد: مذاكراتي در اين زمينه انجام شد كه چطور ميتوان ساز و كاري جديد در بازار ايران به وجود آورد كه مطابق با ارزشهاي اسلامي و ديگر مذاهب باشد كه با مطرح شدن اين طرح علاقه مندي نشان داده شد.
كوك تصريح كرد: موضوع يونيت و واحدها به دليل سابقه طولاني در زمينه انرژي و بورس نفت در ايران مطرح شد ولي به طور كلي سازوكار جديد بازار ميتواند براي هر بازاري شامل برق، انرژي، مسكن و حتي ميزان توليدات يك پالايشگاه گسترش داد.
به اعتقاد وي نيازي نيست كه تمام اعتبارات از سيستم بانكي ايجاد شود بلكه داراييهاي با ارزش متعددي وجود دارد كه ميتوان براي منابع مالي جديد از آن استفاده كرد.
به نظر كوك نقش بانكها به عنوان واسط و دلال براي پرداخت وام از بين خواهد رفت و بانكها بايد به عنوان ارائه دهنده خدمات فعاليت كنند كه اين ساز و كار مالي جديد جايگاه مناسبي براي آن به وجود ميآورد ولي نه به عنوان واسط.
مخالفت با ايجاد بورس نفت
وي در ادامه سخنان خود راهاندازي بورس نفت در ايران را مورد توجه قرار داد و خاطرنشان كرد: تا زماني كه ايران حاضر نباشد نفت را در بازار فيزيكي مورد معامله قرار دهد ايجاد بورس نفت براي مشتقات امكانپذير نخواهد بود، زيرا يكي از دلايل اين است كه مشكلات و مخالفتهايي در ايجاد بورس نفت در ايران اعمال شد به طوري كه برخي اعتقاد داشتند كه نيازي به راهاندازي بازار فيزيكي نفت خام نيست بنابراين نميتوان شاخصي براي نفت ايجاد كرد قبل از اينكه قابل ارائه براي توليدكننده باشد.
وي شاخص نفت درياي شمال را مورد توجه قرار داد و اظهار كرد: در ماه 600 هزار بشكه توليدات نفتي است كه شاخص برنت درياي شمال بر مبناي اين ميزان بوده كه در حال حاضر در حال كاهش است.
وي اضافه كرد: ارزش 600 هزار بشكه نفتي شش ميليارد دلار است در حالي كه بازارهاي نفتي بايد260 ميليارد دلار ارزش معاملات آن باشد.
وي در ادامه گفت: بازارهاي آتي دنبالهرو بازارهاي فيزيكي هستند و به اين سمت در حال حركت هستند كه بازار فيزيكي براي قراردادهاي آتي كه در آن معامله ميشود ديگر بازار فيزيكي نيست بلكه بازاري روي قراردادهاي مالي است.
وي بازار فيزيكي نفت دوبي و عمان را مورد توجه قرار داد و گفت: در حال حاضر بازار فيزيكي نفت اين دو كشور ميزان حجم لازم را ندارد تا بازار غير فيزيكي آتي بر مبناي آن ايجاد شود همچنين ايجاد بازار فيزيكي بدون وجود كشورهاي ايران، عربستان و عراق نميتواند موفقيتآميز باشد در نتيجه سرمايهاي كه در بازار دبي و قطر صرف شده موفقيتآميز نخواهد بود. زيرا بازار فيزيكي پيشنياز در آن ايجاد نشده است و با اين ساختار بازار فيزيكي براي بازار بورس بر مبناي قرارداد آتي در منطقه وجود ندارد.
مشاور ارشد بورس نفت ايران تلاش دولت قطر براي بازار بورس قرارداد آتي گاز را موفقيتآميز ندانست و خاطرنشان كرد: به دليل ساختاري كه در بازارهاي گازي وجود دارد ايجاد بورسي بر مبناي گاز امكانپذير نخواهد بود و اگر در توليدكنندگان و مصرفكنندگان گاز اجماع وجود داشته باشد ميتوان ساز و كار جديد مالي طراحي و بازار موفقي را براي گاز ايجاد كرد تا توليدات گاز به صورت واحدهاي مختلف تقسيم بندي شده و سرمايهگذاران و مصرفكنندگان با خريد اين يونيتها و واحدها و مصرف آن بازار گاز را طراحي كنند.
وي تاكيد كرد: طراحي اين يونيتها و واحدهاي جديد مطابق با اصول اسلامي و ساير دينهاست و هيچ مشكلي در اين زمينه وجود ندارد.
وي اضافه كرد: ايدههايي كه تا به امروز براي طراحي ابزارهاي جديد در ايران موفقيتآميز نبوده به دليل توهمي است كه بازاري ايجاد كند مطابق بازار متعارف امروز بر مبناي اقلامي كه ارزش واقعي ندارند.
وي معتقد است: با ساز و كارهاي ساده كه با حركت منطبق است ميتوان اين ابزار جديد را اجرايي كرد و نبايد اين سيستم را از بالا به پايين نگاه كرد. بلكه همه بسترها را بايد فراهم كرده و از پايين به بالا حركت كرد.
وي با بيان اينكه براي ايجاد چنين بازاري ايران بايد در منطقه پيشرو باشد تصريح كرد: در اين طرح كه روز شنبه در كنفرانس وزارت نفت مطرح شده است اشاره شد كه كشورهاي حاشيه درياي خزر ميتوانند از آن استفاده كرده و اين كشورها منابع گازي و نفتي خود را در قالب يك ساختار مشترك در بازار ايجاد كنند كه اين ايده مورد استقبال قرار گرفت.
فاز اوليه طرح در حال انجام است
وي در پاسخ به ايسنا در مورد زمان اجراي طرح پيشنهادي گفت: در حال حاضر فاز اوليه طرح و معرفي آن به مديران و تصميمگيران در حال انجام است كه با همكاري رسانهها و اشاعه آن به صورت صحيح و معرفي آن به عموم مردم ميتواند جايگاه خود را پيدا كرده و تاثير مورد نياز را اعمال كند كه اميدواريم با اشاعه اين فرهنگ توسط رسانهها اين امكان به سرعت فراهم شود.
وي افزود: نقشي كه بورس به عنوان دلال دارد نميتواند موفقيتآميز باشد و ايران با مشاركت بين توليدكنندگان و مصرفكنندگان نفت نقش دلالها را از بين برده و بتواند بازاري براي نفت ايجاد كند كه هم به نفع توليدكننده و هم به نفع مصرفكننده باشد.
