بررسي تحولات بازارهاي جهاني نفت و گاز
قيمت نفت باز هم پايين ميآيد؟
كاهش تقاضاي نفت خام در جهان كه از مشكلات اقتصادي آمريكا و اروپا نشات ميگيرد و نيز تقويت ارزش دلار آمريكا از اصليترين عوامل كاهش قيمت نفت به شمار ميروند. به طور كلي منشا بروز بحران اقتصادي جهان تشديد بحران اقتصادي آمريكا در حدود يك سال گذشته ارزيابي ميشود.
بحراني كه با ركود بازار مسكن آمريكا، افت شديد در بازارهاي مالي آمريكا و كاهش 30 الي 35درصدي ارزش دلار در يك سال گذشته آغاز شد و تاثير شديد آن بر اقتصادهاي متاثر از آمريكا نظير اقتصاد اروپا، آمريكاي لاتين و كشورهاي عربي حاشيه خليجفارس، اين بحران را در ابعاد جهاني مطرح كرد.
بر اساس جديدترين گزارش چشمانداز اقتصادي صندوق بينالمللي پول كه در ماه اكتبر 2008 منتشر شده است، رشد اقتصادي جهان از 5درصد در سال 2007 و 9/3 و 3درصد در سالهاي 2008 و 2009 كاهش پيدا خواهد كرد. برآورد اكتبر صندوق بينالمللي پول از رشد اقتصاد جهاني به ميزان 2/0 و 9/0درصد پايينتر از برآورد ماه ژوئيه براي سالهاي 2008 و 2009 است.
بر اساس اين گزارش رشد اقتصادي آمريكا براي سال 2008 به ميزان 3/0درصد نسبت به برآورد ژوئيه بهبود يافته در حالي كه براي سال 2009 به ميزان 7/0درصد كاهش خواهد داشت. رشد اقتصادي آمريكا كه در سال 2007 بالغ بر 2درصد گزارش شده بود در سالهاي 2008 و 2009 به حدود 6/1 و 1/0درصد كاهش خواهد يافت.
همچنين صندوق بينالمللي پول پيشبيني كرده است رشد اقتصادي كشورهاي صنعتي از 6/2درصد در سال 2007 به 5/1 و 5/0درصد در سالهاي 2008 و 2009 كاهش خواهد يافت. در واقع صندوق بينالمللي پول در آخرين گزارش خود براي كشورهاي ايتاليا، اسپانيا و انگليس نرخ رشد اقتصادي منفي در سال 2009 اعلام كرده است.
پيشبيني صندوق بينالمللي پول از كاهش رشد كشورهاي در حال توسعه نيز قابل توجه است. رشد اقتصادي كشورهاي در حال توسعه آسيايي در سال 2007 بالغ بر 10درصد بود كه اين رقم در سالهاي 2008 و 2009 به 4/8 و 7/7درصد كاهش مييابد. رشد اقتصادي چين از 9/11 درصد به 7/9 و 3/9درصد و رشد اقتصادي هند از 3/9 درصد به 9/7 و 9/6درصد كاهش خواهد يافت.
براساس آمار دبيرخانه سازمان كشورهاي صادركننده نفت (اوپك) قيمت سبد نفتي اوپك از 24/78 دلار در هر بشكه در 9 اكتبر به 77/62دلار در هر بشكه در تاريخ 16 اكتبر كاهش يافته است. طي اين دوره قيمت سبد نفتي اوپك حدود 20درصد كاهش داشته و اكنون در پايينترين سطوح خود در 6 ماه اخير قرار دارد. به دنبال كاهش بهاي نفت و به دنبال آن كاهش قيمت نفت اوپك اعضاي اين سازمان بار ديگر تصميم گرفتند تا نشستي فوقالعاده ترتيب دهند تا در آن نشست راهكارهايي براي جلوگيري از كاهش بيشتر بهاي نفت بينديشند.
بانك جهاني نگراني خود را از تاثير نوسانات شديد بازارهاي نفت بر اقتصاد كشورهاي توليدكننده نفت در شمال آفريقا و خاورميانه اعلام و تصريح كرده سقوط قيمتها بر همه بخشهاي اقتصادي اين كشورها فشار وارد خواهد كرد. مدير توسعه اقتصادي منطقه در بانك جهاني تاكيد كرده افزايش قيمت نفت موتوري است براي رشد اين كشورها هر چند كه تاثيرات آن بسته به كشورها متفاوت است. در نتيجه اگر قيمت نفت به طور چشمگيري كاهش يابد، اين امر باز هم بر رشد منطقه تاثير خواهد گذاشت و در مجموع باعث كاهش رشد منطقه خواهد شد.
قيمت نفت خام WTI نيز از حدود 85 دلار در هر بشكه در تاريخ 9 اكتبر به 5/72 دلار در هر بشكه در تاريخ 16 اكتبر كاهش يافته است (7/14درصد).
بهطور كلي عمده دلايل كاهش قيمت نفت خام در ماه اكتبر شامل موارد زير ميشود:
1 - كاهش تقاضاي نفت خام
2 - افزايش عرضه نفت خام اوپك
3 - افزايش سطح ذخاير نفت خام آمريكا
4 - كاهش نگرانيها در مورد عواقب توفان در خليج مكزيك
ميزان ذخاير نفت خام آمريكا از 6/302ميليون بشكه در تاريخ 3اكتبر به بيش از 308ميليون بشكه در تاريخ 10اكتبر افزايش يافته است كه در حدود 14ميليون بشكه كمتر از ميزان مشابه سال قبل است. ميزان اين ذخاير برحسب روز نيز به 7/23روز افزايش يافته است.
توليد نفت خام آمريكا از 42/4ميليون بشكه در روز در تاريخ 3اكتبر به 57/4ميليون بشكه در روز در تاريخ 10اكتبر افزايش يافته است ولي با اين حال حدود 530هزار بشكه در روز از ميزان مشابه سال قبل كمتر است. در همين زمان ميزان واردات نفت خام آمريكا نيز 35/10ميليون بشكه در روز به 16/10ميليون بشكه در روز كاهش يافته است.
پيشبيني قيمت نفت خام WTI:
كاهش مداوم رشد اقتصادي آمريكا و ديگر كشورهاي مهم مصرفكننده نفت در فصول اخير و همچنين كاهش برآوردهاي آينده باعث كاهش قابل ملاحظهاي در مصرف نفت كشورهاي مذكور ميشود. در حاليكه واردات نفت آمريكا طي ماههاي اخير كاهش يافته است ولي فزوني كاهش تقاضا موجب شده است سطح ذخيرهسازيهاي نفت خام تجاري آمريكا به سرعت افزايش يابد و از طرف ديگر سطح مذكور براي كشورهاي OECD نيز از ميانگين پنج سال گذشته فراتر رود.
ظرفيت مازاد توليد اوپك تنها عاملي است كه هنوز فشار افزايشي بر قيمت وارد ميكند. اين ظرفيت براي ماه سپتامبر 47/1ميليون بشكه اعلام شده بود كه نسبت به ماه قبل (27/1ميليون بشكه) افزايش نشان ميداد و براي ماه اكتبر نيز معادل 84/1ميليون بشكه برآورد شده است كه حاكي از افزايش آن است. بنابراين كليه عوامل بنيادي بازار روند نزولي قيمت نفت را تاييد ميكنند.
جدول شماره 2پيشبيني قيمت نفت خام WTI را براي هفته آتي نشان ميدهد. بر مبناي عوامل بنيادي قيمت 60دلار در بشكه پيشبيني ميشود و عوامل غيربنيادي بين 5 تا 10دلار بر قيمت اثرگذار است.
جدول شماره 3 محدودههاي حمايت و مقاومت در روند قيمت نفت WTI را نشان ميدهد. در روند كاهشي قيمت 65 و سپس 59 دلار در هر بشكه سطوح حمايتي هستند كه مانع كاهش بيشتر و در روند افزايشي قيمت 72 دلار مانع افزايش بيشتر ميباشند.
بدين معني كه احتمال تغيير روند قيمت با نزديك شدن به اين سطوح قيمتي بسيار بالاست.
تحولات بازار گاز:
ميزان ذخاير زيرزميني گاز طبيعي آمريكا از 3198 ميليارد فوت مكعب در تاريخ 3 اكتبر به 3277 ميليارد فوت مكعب در تاريخ 10 اكتبر، يعني 79 ميليارد فوت مكعب افزايش يافته است و نسبت به متوسط 5 سال گذشته به ميزان 7/2 درصد بالاتر ميباشد.
قيمتهاي تك محموله گاز طبيعي از تاريخ 8 اكتبر در اكثر بازارهاي آمريكا- به غير از مناطق كاليفرنيا، وست تگزاس و آريزونا / نوادا- داراي روند افزايشي بود و به ميزان 76 سنت در هر ميليون بيتييو تا 15 اكتبر 2008 افزايش يافته است. قيمتهاي تك محموله گاز طبيعي در هنري هاب نيز به ميزان 6 سنت در هر ميليون بيتي يو يا به عبارتي ديگر 1 درصد افزايش يافته و به 64/6 دلار در هر ميليون بيتييو رسيد.
قيمت تكه محموله گاز طبيعي در بازارهاي هنري هاب، نيويورك و شيكاگو به ترتيب از 68/6، 03/7 و 28/6 دلار در هر ميليون بيتييو در تاريخ 9 اكتبر به 64/6، 09/7 و 47/6 دلار در هر ميليون بيتييو در تاريخ 15 اكتبر تغيير يافته است. قيمت آتيهاي گاز طبيعي در بورس نايمكس نيز براي تحويل در ماههاي نوامبر و دسامبر از سطوح 825/6 و 156/7 دلار در هر ميليون بيتييو در تاريخ 9 اكتبر به سطوح 592/6 و 879/6 دلار در هر ميليون بيتييو در تاريخ 15 اكتبر كاهش يافته است.
منابع و ماخذ:
1- World Economic Outlook, International Monetary Fund, October 2008.
2- World Economic Outlook Database- April 2008.
3- NGI,s Daily Gas Price Index (www.intelligencepress.com)
4- WTI Price, Reuters News Service (www.reuters.com)
5- Energy Information Administration: From EIA-912, “Weekly Underground Natural Gas Storage Report” and the Historical Weekly Storage Estimate Database.
6- Daily Basket Price. www.Opec.org
7- World Gas Intelligence.
8- www.eia.doe.gov
كارشناس ارشد اقتصاد انرژي، موسسه مطالعات بينالمللي انرژي
گزارش خطا
0 پسندیدم
ارسال نظر
اخبار روز
خبرنامه