ابهام در فرجام بزرگ‌ترين معامله تاريخ بورس تهران

اتفاق‌هايي كه در آن جابريان كه با خريد بلوك 5/30 درصدي «فخوز» هم‌اكنون در زيان قرار دارد و براي پرداخت اقساط 142 ميليارد توماني آن احتمالا با مشكل مواجه است، مدعي نيست، بلكه دولت در اين رابطه شائبه‌هايي را مطرح كرده كه اساسا انجام اين معامله و جابه‌جايي كه پس از آن بايد انجام گيرد را با ابهام‌هاي فراواني مواجه كرده است. براساس اخبار رسيده، پس از گذشت چند روز از معامله، بحث‌هايي در رابطه با اين معامله مطرح شد كه حكايت از آن داشت كه يكي از مديران سابق دولت در خريداري بلوك «فخوز» نقش داشته است.

 

اين شائبه زماني شدت گرفت كه يكي از مراجع نظارتي كشور در نامه‌اي از عرضه‌كننده سهام خواست تا به اين موضوع پاسخ دهد. عرضه‌كننده اين سهام هم ظاهرا در نامه‌اي خطاب به اين نهاد نظارتي اعلام كرد كه هيچ يك از مديران دولتي در معامله بلوك 5/30درصدي فولاد خوزستان نقشي نداشته و اين عرضه توسط خصوصي‌سازي و در چارچوب قوانين بازار سرمايه و طي تشريفات قانوني انجام شده است. پس از اين نامه‌نگاري‌ها كه طي آن مشخص شده اين معامله به دور از هيچ شائبه‌اي طي رقابت قانوني خريداران در بورس اوراق بهادار انجام شده است، خريدار جديد به‌رغم روند نزولي قيمت جهاني فولاد، خود را براي ورود به هيات مديره «فخوز» آماده كرده و نسبت به پرداخت بخش نقدي اين معامله 1364ميليارد توماني اقدام كرد.

 
اما اين پرداخت نقدي معامله هم مناقشه جديدي ايجاد كرد تا جايي كه ظاهرا خريدار جديد از 273ميليارد توماني كه بايد به عنوان 20درصد بخش نقدي معامله پرداخت مي‌كرد، 173ميليارد تومان پرداخت كرده و براي پرداخت 100ميليارد تومان ديگر نيز اعلام كرده از فولاد خوزستان و دولت رقمي معادل مبلغ باقي‌مانده ذكر شده طلب‌كار است و معادل آن فولاد و ... در اختيار دولت قرار داده است.

در اين شرايط خبري از سرانجام اين مناقشه در دسترس نيست، ولي قطعي شدن معامله از سوي بورس و ثبت 273ميليارد تومان پس از گذشت 30روز در حجم معاملات بازار سرمايه حكايت از حل شدن اين موضوع دارد. هرچند اين پايان مناقشه‌ها و مجادله‌هاي معامله بحث برانگيز فولاد خوزستان نبود. جابريان كه قبل از مجمع فولاد خوزستان‌، پس از 9روز رقابت نفس‌گير توانسته بود 5/30درصد از سهام يكي از فولاد‌سازان بزرگ كشور را از آن خود كند، به صورت قانوني، مالك سود تقسيم شده در مجمع سال 86 اين شركت محسوب مي‌شود. اما پرداخت سود آن نيز از سوي دولت با مشكل مواجه شده و خريدار جديد از DPS «فخوز» بهره‌اي نبرده است.

در حالي كه با توجه به تقسيم 65تومان سود به ازاي هر سهم در مجمع «فخوز» خريدار جديد بايد سودي حدود 44ميليارد تومان را دريافت كند كه تاكنون ظاهرا نتوانسته از سود قانوني خود بهره‌مند شود.

اين در شرايطي است كه در آن زمان موضوع سود تقسيم شده در مجمع به بحث مهمي بين خريداران تبديل شده بوده و حتي ادامه رقابت مي‌رفت كه به تعويق برگزاري مجمع بيانجامد.

اخبار رسيده ديگر از جريان معامله عمده «فخوز» حاكي است، دردسرهاي خريدار جديد تا اين جا ختم نشده و جابريان براي كسب دو كرسي از هيات مديره اين شركت فولادسازي هم با چالش‌هاي فراواني مواجه شده است.

او كه بايد هر 6 ماه يك بار بابت خريد خود، رقمي معادل 142ميليارد تومان بپردازد، در پاسخ به درخواست‌هايي كه مبني بر معرفي دو عضو در هيات مديره «فخوز» پس از پرداخت نقدي داشت، با شرايطي مواجه شده كه اساسا ورود به هيات مديره «فخوز» را برايش دشوار كرده است.

شرايطي با اين مضمون كه بايد اعضاي مورد معرفي براي هيات مديره «فخوز» از سوي دولت گزينش شوند، حال آنكه اين شركت پس از انجام اين معامله خصوصي شده و خريدار بابت اين خريد خود زير بار تعهد مالي معادل 1364ميليارد تومان رفته است.

همه اين اتفاق‌ها كه بلاتكليفي اين شركت فولادسازي را منجر شده و در شرايط روند نزولي قيمت‌ها بر ناآرامي‌هاي بازار فولاد با توجه به جايگاه «فخوز» در صنعت دامن زده است، محمد جابريان را بر آن داشت كه در نهايت با ارسال نامه‌اي به سازمان خصوصي‌سازي به عنوان عرضه‌كننده سهام خواستار رفع موضوعات مورد مناقشه يا پس دادن اين بلوك 5/30درصدي شود.

 

اخبار تاييد نشده حاكي است كه جابريان در اين نامه درخواست كرده كه بتواند بدون هيچ مشكلي وارد هيات‌مديره «فخوز» به همراه يك عضو ديگر شود و DPS ا44ميليارد توماني متعلق به خود را نيز دريافت كند.

ضمن اينكه مطالبات وي از فولاد خوزستان هم جايگزين بخشي از پرداخت نقدي تعهد شده به دولت تلقي ‌شود يا اين كه سازمان خصوصي‌سازي بلوك 5/30درصدي خود را پس گيرد.

جابريان با وجود افت قابل توجه ارزش سهام اين شركت در بورس از 4هزار و 473ميليارد تومان (5/4ميليارد دلار) به‌يك‌هزار و 121ميليارد تومان (2/1ميليارد دلار) ظاهرا همچنان بر خريد خود اعتقاد داشته و با نگاه بلندمدت به آينده خريد خود در زمان احتمالي رونق قيمت‌ها مي‌انديشد، اما برخوردهاي انجام شده با وي به عنوان كسي كه بزرگ‌ترين معامله تاريخ بورس تهران را رقم زد، وي را تا بدان جا برده كه اعلام كرد در صورت عدم رفع بلاتكليفي، شكايت به مراجع قضايي خواهد برد.

پيش از اين شايعات بازار از كناره‌گيري جابريان از انجام اين معامله عمده با توجه به كاهش قابل توجه قيمت جهاني فولاد و به تبع آن قيمت سهام اين شركت تا سطح 5113 ريال حكايت داشت، حال آنكه او سهام را با قيمت 20هزار و 403ريال خريداري كرده بود.

خريدار جديد در صورت انصراف از خريد خود بايد رقمي حدود 27ميليارد تومان معادل 3درصد از ارزش معامله را به عنوان جريمه پرداخت كند، البته شرايط فسخ معامله مشخص نيست و شايد براي منتفي كردن آن شرايط سخت‌تري وجود داشته باشد.

 
در صورتي كه اين معامله فسخ شود، اگر دولت مجددا تمايل به عرضه بلوك «فخوز» داشته باشد، خريداران مي‌توانند با يك‌چهارم قيمت معامله شده در رقابت جديد حضور پيدا كنند.

محمد جابريان مالك شركت آرين فولاد سهند در هشتم تيرماه سال جاري توانست در شرايطي كه قيمت بيلت در LME معادل 1100دلار بود، پس از رقابت‌هاي 9روزه با اشخاص حقوقي همچون تامين‌اجتماعي، مهر اقتصاد ايرانيان، كنسرسيوم سنگ‌آهني‌ها، بنياد مستضعفان و ... صاحب 5/30درصد از سهام فولاد خوزستان شود، حال آنكه اكنون قيمت بيلت در LME زير 300دلار قرار دارد و در داخل كشور هم اين محصول در حدود 450دلار معامله مي‌شود.

ماراتن نفس‌گير «فخوز» در روز 27 خردادماه پس از كاهش 5درصدي عرضه از سوي دولت و اعطاي آن به عنوان سهام ترجيحي به كارگران شركت، با قيمت 10942ريال كليد خورد و بعد از 9روز رقابت با 5/86درصد افزايش نسبت به روز نخست با قيمت 20403ريال خاتمه يافت.

ارزش عرضه بلوك 5/30درصدي «فخوز» در روز نخست رقمي معادل 732ميليارد تومان بود كه در نهايت با انجام اين معامله به 1364ميليارد تومان رسيد و در پي آن ارزش روز اين شركت بورسي نيز به سطح 4473ميليارد تومان بالغ شد. محمد جابريان چند روز پس از موفقيت در اين معامله تاريخي در گفت‌و‌گويي با دنياي اقتصاد اعلام كرده بود كه با همراهي 7برادر و جمعا 21نفر از پسرعموهايش فولاد خوزستان را خريداري كرده و تمام منابع خريد اين بلوك نيز از سوي خانواده وي تامين شده و به طور قطع براي تهيه پول اين معامله، از فردا با كيف سامسونت مزاحم وزير و وكيل نخواهد شد، چون قرار است طي يك فرآيند بلندمدت كل مبلغ معامله پرداخت شود.

وي گفته بود كه در پي سرمايه‌گذاري مجدد در مجتمع فولاد خوزستان است و براساس تحليل‌هاي فراوان وارد ميدان رقابت «فخوز» شده است.

جابريان ادامه داده بود كه بدون شك رقابت بخش عمومي و دولتي در بالا رفتن ارزش بلوك نقش بسزايي داشته است كه مورد نظر ما نبود. با اين حال معتقدم كه اراده‌اي صورت گرفته و براساس هدفي اين كار انجام شده است و خريد سهام فولاد خوزستان دلايل زيادي دارد.