فارس:هيچ شركتي در بورس بازارگرداني نشده است

اين دستور العمل در حالي در راستاي اجراي ماده 34 قانون بازار اوراق بهادار (مصوب آذرماه سال 84 مجلس) و به منظور تعيين حدود تعهدات و نحوه فعاليت بازارگرداني در بورس اوراق بهادار تهران تنظيم شده كه با اعلام بازار سازي سهام چادرملو در روز دوشنبه گذشته برخي از فعالان بازار سرمايه به اين رويه انتقاد كردند.

علي صحرايي در پاسخ به اين سئوال فارس كه آيا بازار گرداني سهام شركت هاي بورس بر اساس دستور العمل جديد آغاز شده و سهام چادرملو بر اين اساس بازار گرداني مي شود اظهار داشت : برخي از سهامداران و فعالان بازار سرمايه به دليل عدم اطلاع از واقعيت ها با ابهاماتي در خصوص عمليات بازارسازي حمايتي و بازارگرداني مواجه شده اند.

وي ادامه داد: در حالي كه بازارسازي حمايتي بر روي سهام چادرملو، سرمايه گذاري هاي توسعه ملي و سپه، ايران خودرو ، سايپا ، پارس خودرو و ليزينگ سايپا ( كه در حال انجام است ) از عمليات بازارگرداني متفاوت بوده و تاكنون عمليات بازارگرداني بر روي سهام هيچ شركتي آغاز نشده است.

وي ادامه داد : بر اساس مصوبات هيأت مديره شركت بورس ، در عمليات بازارسازي تعداد سهام قابل فروش به بازار ساز از هر كد معاملاتي حداكثر هزار سهم است كه اين محدوديت براي هر شركت به صورت جداگانه به بازار اعلام مي‎شود، درحالي كه در عمليات بازارگرداني ( مطابق با دستورالعمل مربوطه ) حداقل تعداد سهام قابل فروش از هر كد تعيين نمي‎ شود .

مدير بازار شركت بورس خاطر نشان كرد: از ديگر تفاوت‎هاي موجود بين عمليات بازار‎گرداني و بازار‎سازي مي‎توان به وجود دامنه مظنه و حداقل سفارش انباشته و حداقل معاملات روزانه در عمليات بازارگرداني اشاره كرد.

به گزارش فارس، قاسم محسني دمنه عضو هيئت مديره سازمان بورس و اوراق بهادار در رابطه با اجراي دستورالعمل جديد بازار گرداني و افزايش يا حذف دامنه نوسان 3 درصدي سهام شركت‌هاي داراي بازار گردان اعلام كرده بود: برخلاف روش قبلي كه بازار ساز بايد از سهام حمايت و اقدام به جمع‌آوري صف‌هاي فروش مي كرد، دستورالعمل جديد با اين هدف تهيه شده كه كه بازار گردان معاملات را روان‌تر و نقدينگي را افزايش و عرضه و تقاضا را تنظيم كند.

وي گفته بود : با اين دستورالعمل دامنه نوسان شركت‌هاي مشمول بازار گردان افزايش خواهد يافت تا قيمت سهام تعديل شود و انتظار سازمان بورس از اين دستورالعمل در بلند مدت اين است كه اين روش ضمن سود آور بودن براي بازار گردان‌ها، باعث كاهش نگراني‌هاي سهامداران شود.

به گفته وي در صورت ارايه تقاضاي بازار گردان‌ها و انجام بررسي‌هاي لازم ، در برخي موارد دامنه نوسان و حجم مبناي تعدادي از شركت‌ها نيز حذف خواهد شد. در اين حالت علاوه بر كاهش حذف كارمزد معاملاتي بازار گردان‌ها ( كه به شوراي عالي بورس پيشنهاد شده)‌ استفاده از يك ايستگاه معاملاتي رايگان و بدون دريافت هزينه خواهد بود.

وي خاط نشان كرده بود : از سوي ديگر اولويت در خريد فروش سهام در قيمت‌هاي برابر سومين مزيت بازار گرداني به شيوه جديد است. اين شيوه با در نظر گرفتن همه جوانب اعمال و از برخي شركت‌ها شروع خواهد شد.

*دستور العمل جديد بازار گرداني

ماده 1- اصطلاعات به كار رفته در اين دستورالعمل به شرح زير است:
قانون بازار اوراق بهادار: منظور قانون بازار اوراق بهادار مصوب آذرماه سال 84 مجلس شوراي اسلامي است.

سبا: منظور سازمان بورس و اوراق بهادار است.

بورس: منظور شركت بورس اوراق بهادار تهران است.

بازارگرداني: فعاليت‌هاي بازارگردان طبق اين دستورالعمل است كه با هدف تنظيم عرضه و تقاضا، تحديد دامنه نوسان قيمت و افزايش نقدشوندگي ورقه بهادار انجام مي شود.

كارگزار: منظور كارگزار عضو «بورس» است.

بازارگردان: شخص موضوع بند 15 ماده 1 قانون بازار اوراق بهادار است كه با مجوز سبا، اوراق بهادار معيني را بازارگرداني مي‌نمايد.

ورقه بهادار: منظور ورقه بهادار پذيرفته شده در بورس است كه مطابق اين دستورالعمل فعاليت «بازارگرداني» بر روي آن انجام مي‌شود.

دامنه مجاز نوسان: حداكثر تغييرات مجاز قيمت «ورقه بهادار» در هر روز نسبت به قيمت پاياني روز معاملاتي قبل است.

دامنه مظنه: حداكثر اختلاف بين قيمت سفارش خريد و سفارش فروش هر «ورقه بهادار» به درصد است كه بازارگردان آن ورقه بهادار در سامانه معاملات بورس وارد مي‌نمايد. اين درصد نسبت به قيمت سفارش خريد محاسبه مي شود بايد يك تا ؟؟ باشد تا بازارگردان با تحليل قيمتها را ارائه كند.

حداقل سفارش انباشته: حداقل تعدادي از ورقه بهادار است كه بازارگردان بايد همواره اجباري به واردكردن ؟؟؟ به طور مجموع نيست. در سفارش خريد و فروش خود در سامانه معاملات بورس نگه دارد.

حداقل معاملات روزانه: حداقل تعداد ورقه بهاداري است كه بازارگردان آن ورقه بهادار موظف است در يك روز معاملاتي معامله كند تا تعهدات وي طبق اين دستورالعمل در آن روز معاملاتي ايفا شده تلقي شود.

شرايط و مراحل اعطاي مجوز بازارگرداني

ماده2- مطابق دعوت بورس كه در پايگاه الكترونيكي رسمي بورس منتشر مي شود متقاضي دريافت مجوز بازارگرداني تقاضاي خود را براي بازارگرداني ورقه بهادار ارائه مي‌دهد. اين تقاضا بايد بر اساس فرم پيوست و حاوي تعهدات متقاضي در مورد دامنه مظنه باشد.

ماده 3- بازارگردان موظف است براي انجام امور بازارگرداني هر ورقه بهادار ايستگاه معاملاتي و مسئول انجام معاملات جداگانه‌اي را طبق مقررات اختصاص دهد. بازارگردان همچنين موظف است كليه معاملات ورقه بهادار دريافتها، پرداختها، هزينه‌ها و درآمدهاي مرتبط با بازارگرداني را در سر فصل حساب‌هاي جداگانه ثبت و در مقاطع سه ماهه به سبا و بورس گزارش نمايد.

ماده 4- اعطاي مجوز بازارگرداني براي هر ورقه بهادار به طور جداگانه صورت خواهد گرفت.

ماده 5- حداقل سرمايه ثبت شده و ساير شرايط متقاضي براي دريافت مجوز بازارگرداني توسط هيأت مديره سبا تعيين مي‌شود.

ماده 6- بازارگردان براي تأمين منابع مالي يا اوراق بهادار مورد نياز خود مي‌تواند درقالب قرارداد از مشاركت سايرين استفاده كند. توافق مزبور مي تواند شامل حق الزحمه مديريت و مشاركت در سود و زيان قرارداد باشد.

ماده 7- بورس ظرف حداكثر 15 روز پس از دريافت درخواست تمقاضيان نظر خود را جهت اعطاي مجوز بازارگرداني به سبا پيشنهاد مي‌كند. در صورت اعطاي مجوز بازارگرداني به متقاضي تاريخ آغاز و پايان فعاليت مزبور در مجوز اعطايي ذكر خواهد شد.

تبصره: مجوز بازارگرداني حداكثر براي دوره يك ساله اعطا مي شود و قابل تمديد است.

وظايف و اختيارات بازارگردان

ماده 8- بازارگردان فعاليت بازارگرداني ورقه بهادار، را در كد بازارگرداني انجام مي‌دهد. براي انتقال ورقه بهادار به كد بازارگرداني، بازارگردان بايد فرم پيوست اين دستورالعمل را كه به تأييد مالك يا مالكان ورقه بهادار رسيده است تكميل و به شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار تسليم نمايد تا تعداد ورقه بهادار معين شده در فرم مذكور توسط شركت اخيرالذكر به كد بازارگرداني ورقه بهادار منتقل شود.

ماده 9- بازارگردان موظف است سفارش‌هاي خريد و فروش خود را با رعايت شرايط زير وارد سامانه معاملات بورس كند:

الف) قيمت‌هاي پيشنهادي در اين سفارشها بايد در «دامنه مجاز نوسان» باشند.

ب) تفاوت بين كمترين قيمت خريد در سفارش‌هاي خريد و بيشترين قيمت فروش در سفارش‌هاي فروش حداكثر برابر دامنه مظنه باشد.

ج) حجم سفارش‌هاي خريد و فروش بايد با يكديگر برابر و هر يك معادل يا بيش از حداقل سفارش انباشته باشد.

تبصره: در صورتي كه در اثر انجام معامله حجم سفارش خريد يا فروش كمتر از حداقل سفارش انباشته شود يا تساوي ميان آنها از بين برود، بازارگردان موظف است حداكثر ظرف دو دقيقه، حجم سفارش هاي مزبور را با يكديگر برابر و معادل يا بيش از حداقل سفارش انباشته نمايد.

ماده 10- در طول مدت بازارگرداني حداقل موجودي اوراق بهادار در كد بازارگرداني در هر فاصله زماني ده روزه نبايد از 5 برابر حداقل معاملات روزانه كمتر باشد.

وظايف و اختيارات بورس در امور مرتبط با بازارگرداني

ماده 11- بورس در پايگاه الكترونيكي رسمي خود از متقاضيان براي ارائه تقاضاي بازارگرداني اوراق بهادار مورد نظر خود در موقع مقتضي دعوت مي نمايد. در دعوتنامه مذكور شرايط بازارگرداني كه از جمله مي تواند شامل دامنه مجاز نوسان، حداقل سفارش انباشته، حداقل معاملات روزانه، حداقل دوره زماني مورد قبول براي بازارگرداني هر ورقه بهادار و چگونگي ارسال تقاضاهاي بازارگرداني باشد درج مي شود.

تبصره 1- فهرست اوراق بهادار مورد نظر و شرايط مذكور در اين ماده بايد قبلا به تأييد سبا برسد.

تبصره 2- از روز شروع بازارگرداني، دامنه جديد نوسان قيمت، جايگزين دامنه نوسان قيمت قبلي مي شودو.

تبصره 3- دامنه نوسان قيمت در روز بازگشايي نماد تابع ضوابط مربوطه است. همچنين حجم مبنا در محاسبه قيمت پاياني نمادهاي داراي قرارداد بازارگرداني اعمال نخواهد شد.

ماده 12- بورس بر چگونگي انجام وظايف بازارگردان و همچنين احراز و حفظ شرايط در نظر گرفته شده در اين دستورالعمل نظارت دارد.

ماده 13- بورس موظف است فهرست اوراق بهادار داراي بازارگردان و همچنين اوراقي كه مجوز بازارگرداني آنها لغو يا اتمام شده است را به همراه ذكر نام بازارگردان و تاريخ شروع و خاتمه بازارگرداني تهيه و در پايگاه الكترونيكي رسمي خود منتشر كند. تغييرات اين فهرست بايد به صورت روزانه به هنگام شود.

شرايط معافيت بازارگردان از انجام وظايف بازارگرداني

ماده 14- هرگاه حجم معاملات بازارگردان بر روي ورقه بهادار در يك روز معاملاتي برابر يا بيش از حداقل معاملات روزانه شود تعهد بازارگردان در آن روز معاملاتي ايفا شده تلقي مي شود.

ماده 15- در شرايط زير بازارگردان تهعد به اجراي وظايف بازارگرداني ندارد:

الف) در صورتي كه نماد معاملاتي ورقه بهادار موردنظر بسته باشد.

ب) در صورتي كه قيمت ورقه بهادار در پنج جلسه معاملاتي متوالي بيش از 3 برابر دامنه مجاز نوسان در يك جهت تغيير كند و در عين حال عرضه و تقاضاي ورقه بهادار به تعادل نرسيده باشد.

تبصره:‌مدت زمان معافيت بازارگردان بر اساس بند (ب) توسط بورس تعيين مي شود.

 
ماده 16- در صورتي كه مقررات انجام معامله ورقه بهادار تغيير كند مخصوصا چنانچه دامنه مجاز نوسان ورقه بهادار محدودتر شود بازارگردان ظرف 10 روز مي تواند نقاضاي ابطال مجوز بازارگرداني خود را به بورس ارائه نمايد. در اين صورت تعهدات بازارگردان از ابتداي جلسه معاملاتي بعد از ارائه تقاضاي مذكور تا تصميم نهايي بورس منتفي است و بورس موظف است موضوع را به سبا گزارش نموده و نسبت به اعلام عمومي آن در پايگاه الكترونيكي رسمي خود اقدام كند.

امتيازات بازارگردان

ماده 17- بورس براي بازارگرداني هر ورقه بهادار يك ايستگاه معاملاتي جداگانه بدون دريافت هيچ گونه هزينه‌اي از اين بابت در اختيار بازارگردان خواهد گذاشت. انجام معاملات ساير اوراق بهادار از ايستگاه معاملاتي مخصوص بازارگرداني مجاز نيست.

 
رسيدگي به تخلفات

ماده 18- در صورتي كه بازارگردان مفاد اين دستورالعمل را نقض كند يا به تعهدات خود در زمينه بازارگرداني عمل ننمايد موضوع در مرجع رسيدگي مربوطه طرح و رسيدگي مي شود. مرجع رسيدگي مربوطه در صورت احراز تخلف يك يا چند حكم از احكام زير را متناسبا صادر مي نمايد:

الف) تذكر كتبي بدون درج در پرونده
ب) تذكر كتبي با درج در پرونده
ج) پرداخت تمام يا قسمتي از كارمزد و هزينه ايستگاه معاملاتي كه در طول فعاليت بازارگرداني از پرداخت آن معاف بوده است.
د) تعليق فعاليت بازارگرداني بازارگردان در مورد اوراق بهادار مربوطه براي مدت حداكثر دو سال
ه) لغو مجوز بازارگرداني بازارگردان در مورد اوراق بهادار مربوطه
و) محروميت بازارگردان از دريافت مجوز بازارگرداني حداكثر تا مدت دو سال
تبصره 1: سبا و بورس مي‌توانند تا اتمام مراحل رسيدگي فعاليت بازارگرداني بازارگردان را متوقف نمايند.
تبصره 2: اعمال مجازات موضوع اين ماده مانع از اعمال مجازات‌هاي پيش بيني شده براي نقض ساير قوانين و مقررات نخواهد بود.
ماده 19- در صورت لغو مجوز فعاليت كارگزاري يك بازارگردان، مجوز فعاليت بازارگرداني وي نيز لغو خواهد شد.
ساير موارد
ماده 20- سفارش‌هاي خريد و فروش اوراق بهادار بازارگردان، از نظر اولويت انجام با ساير مشتريان برابر است.
ماده 21- در صورتي كه يك ورقه بهادار بيش از يك بازارگردان داشته باشد بازارگردانان آن ورقه بهادار نبايد در تعيين قيمت سفارش‌هاي خود با يكديگر هماهنگ نمايد هماهنگي در اين زمينه به منزله دستكاري قيمت خواهد بود.
ماده 22- اين دستورالعمل در 22 ماده و 8تبصره و دو پيوست در تاريخ 22/4/87 به تصويب هيأت مديره سازمان بورس و اوراق بهادار رسيد.