ایسنا:شاخصي كه نياز مشتريان را برطرف كند، نداريم
به گزارش خبرنگار بورس خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، با اين حال بعد از گذشت بيش از يك سال از تاسيس بورس كالاي ايران و ورود محصولات متعدد به اين بورس، تاكنون شاخصي براي نشان دادن وضعيت كلي اين بازار طراحي نشده است، گرچه زمزمههاي تعريف و تعيين شاخص در كميته بورس كالا شنيده شده است ولي با وجود تاثير بورس كالا از قيمتهاي جهاني و آغاز معامله محصولات پتروشيمي و معاملات آتي در اين بورس هنوز اقدام جدي دراين زمينه صورت نگرفته است اين در حالي است كه تمامي بورسهاي كالاي دنيا توسط شاخص وضعيت خود را به فعالان نشان مي دهند.
شاخصي كه نياز مشتريان را برطرف كند، نداريم
رئيس سابق هيات مديره بورس فلزات، طراحي شاخص را براي بورس كالا يك ضرورت ميداند و معتقد است: بورس كالا به عنوان محلي كه معاملات در آن انجام ميشود نياز دارد كه شرايط بازار را به اشخاصي كه با آن در ارتباط هستند منعكس كند. بنابراين قطعا طراحي شاخص در اين بورس يك ضرورت است گرچه در ابتداي آغاز فعاليت بورس كالا چند شاخص براي آن تعريف و بر اساس آن برخي مقايسهها و محاسبات انجام شد ولي شاخصهاي مورد نيازي كه به طور دقيق تعريف و محاسبه شده و برطرف كننده نياز مشتريان باشد تاكنون طراحي نشده است.
تعيين شاخص بر اساس خانواده هر كالايي صورت گيرد
محمد جعفر كرمپور با تاكيد بر اين كه شاخصهاي مورد نظر بايد طوري تنظيم شود كه برطرف كننده نياز خريداران باشد، به لزوم طراحي شاخص به تفكيك هر خانواده كالايي اشاره كرد و گفت: به دليل اين كه واحدهاي اندازه گيري كه مبناي تهيه شاخص ميشود در محصولات بورس كالا ( پتروشيمي، فلزات و كشاوريز) متفاوت است و واحدي كه براي محصولات كشاورزي به كار برده ميشود با واحدي كه براي فلزات به كار برده ميشود متفاوت است بنابراين بهترين كار اين است كه تعيين شاخص بر اساس خانواده هر كالايي كه در بورس عرضه ميشود صورت گيرد.
معيارهاي محاسبه شاخص
او در ادامه معيارهاي محاسبه شاخص را مورد توجه قرار داد و عنوان كرد: بيشتر محاسبات در تعيين شاخص بايد بر مبناي قيمت انجام شود بنابراين سطح عمومي قيمتها در مقايسه با ساير فعاليتها بايد بيان شود تا دولت و كساني كه قصد سرمايهگذاري دارند از وضعيت قيمتها آگاهي يافته و تصميم گيري كنند.
كرمپور در ادامه عنوان ميكند: با آغاز فعاليت معاملات آتي در بورس كالا نيز ضرورت محاسبه شاخص بيش از پيش احساس ميشود تا بتواند تصميم گيرنده راهنمايي و هدايت كند.
اين كارگزار بورس در ادامه اظهار كرد: بنابراين شاخص هايي كه بايد در بورس كالا طراحي شود بايد بر اساس قيمت محصول، ميزان عرضه و تقاضا، مقايسه با قيمتهاي جهاني، مقايسه باقيمتهاي دوره قبل و بعد و تغييرات مثبت و منفي درمحاسبات لحاظ شود.
محاسبه شاخص به كار كارشناسي دقيق نياز دارد
او با تاكيد به اين كه طراحي و محاسبه شاخص به يك كار كارشناسي دقيق نياز دارد ياد آور شد: در حال حاضر دربخش پتروشيمي وفلزات با قيمتها و شرايط جهاني در حال حركت بوده و در اين بخش هم وارد كننده هستيم و هم صادر كننده و پول كالاهاي جهاني در بازار داخلي مصرف ميشود و كالاهاي داخلي هم در دنيا مصرف و مقايسه ميشود، بنابراين بايد اين موارد در نظر گرفته شود زيرا در صورتيكه قيمتهاي جهاني فولاد را درنظر نداشته باشيم ممكن است قيمتهاي داخلي آنچنان افزايش يابد كه سيل واردات آغاز شده يابر عكس واردات در كشور متوقف شود و با كمبود مواجه شويم. بنابراين بايد اين موارد را در تعيين شاخص لحاظ كنيم.
استفاده از مشاوران با تجربه براي طراحي شاخص
اين كارگزار بورس كالا با اشاره به اين كه در همه بورسهاي كالاي دنيا شاخصي براي ارزيابي، مقايسه و اندازه گيري وضعيت بازار وجود دارد تصريح كرد: براي طراحي شاخص ممكن است بورس كالا از نظر بدنهي كاري يا تخصصي با محدوديت مواجه باشد بنابراين قطعا بايد از مشاوران با تجربه براي طراحي شاخص كمك گرفته شود.
از سوي ديگر حميدرضا شوشتريان ـ مدير عامل كارگزاري آتي انديش ـ به لزوم طراحي شاخص در بورس كالا معتقد است و ميگويد: به دليل اين كه در بورس كالا ارتباطات بينالمللي با جهل برقرار است لذا شاخصها، در كنار شاخصهاي جهاني معنادار ميشوند به همين دليل نياز است مسئولان و سرمايهگذاران با اطلاع از وضعيت شاخص و با گرفتن نبض بازار نسبت به خريد و فروش اقدام كنند.
طراحي شاخص در بخش فلزي و پتروشيمي ضروري است
به اعتقاد وي بورس زماني به طراحي شاخص نياز دارد كه يك محصول سهم عمدهاي در حجم مبادلات كالا داشته باشد.به عبارت ديگر هر زمان كه كالايي در بورس معامله شده و حجم معاملات آن زياد باشد آن زمان است كه طراحي شاخص اهميت مييابد در نتيجه در حال حاضر طراحي شاخص روي كالاي فلزي عملي است در حالي كه روي كالاي كشاورزي عملي نيست زيرا كشاورزي سهم زيادي از كل بازار نداشته و ممكن است شاخص بورس را كاهش دهد.
شوشتريان در ادامه به طراحي شاخص در بخش فلزي وپتروشيمي تاكيد ميكند و معتقد است: بايد طراحي شاخص در بورس كالا به صورت مجزا صورت گيرد يا حداقل در ابتداي كار روي محصولات فلزي و پتروشيمي متمركز شود زيرا با توجه به حجم كم محصولات كشاورزي طراحي شاخص در اين بخش مفهومي ندارد و ممكن است شاخص را كاهش دهد.
مدير عامل كارگزاري آتي انديش با بيان اينكه شاخص به عنوان نبض محصولات كالا نشان دهنده وضعيت كلي است عنوان كرد: اساس بورس كالا بر حضور بازار سازان و معامله گران مختلف پيش بيني شده است كه در آن صورت با كاهش يا افزايش غير واقعي قيمت، بازار سازها ميتوانند وارد شده و دولت نيز با كاهش تعرفهها و اتخاد تصميماتي از بازار حمايت كند.
شاخص بايد بيانگر حجم معاملات و ميزان افزايش يا كاهش تقاضا باشد
به گفته وي قطعا حجم معاملات است كه نشان دهنده ميزان رويكرد به اين بازار است. بنابراين به شرطي طراحي شاخص براي اين بورس ميتواند موثر باشد كه بيانگر حجم معاملات و ميزان افزايش ياكاهش تقاضا باشد و اين امر براي برنامه ريزان دولت موثر بوده و ميتواند نسبت به دادن علائم و سينگنالهاي هشدار دهنده همانند بورس اوراق بهادار عمل كند.
به اعتقاد اين فعال بازار شاخص مورد نظر در بورس كالا بايد به ترويج و تمركز بيشترروي معاملات و افزايش حجم معاملات طراحي شود. اگر چه به دليل نوپا بودن بورس كالا فوريت آن ضروري نيست ولي براي نشان دادن وضعيت بازار نياز است.
مدير عامل كارگزاري آتي انديش اضافه ميكند: محصولات پتروشيمي هم به دليل اينكه حجم زيادي از معاملات را به خود اختصاص ميدهد شاخصهاي مورد نظر و كارشناسي ميتواند تعريف شود تا به عنوان دماسنج مجموعه سينگنالهاي خود رابه برنامه ريزان دولت و كارشناسان و همچنين خريداران و فروشندگان بازار ارسال كند.
