ذخيره كالاهاي اساسي براي حفظ قدرت خريد دهكهاي پايين درآمدي

محمدرضا فرزين در بخشهاي متعدد اين گفت و گو خبرهاي تازه‌اي مي‌دهد كه تا به حال صحبتي از آنها به ميان نيامده و شايد بتواند پاسخي به پرشسهاي مطرح در بخشهاي مختلف اقتصاد باشد. ذخيره تجاري كالاهاي اساسي براي تقويت جانب عرضه و كنترل آثار افزايش قيمتها بر اين بخش در سال پيش رو، پيش بيني قيمتهاي ترجيحي انرژي براي بخش توليد و صنعت به خصوص صنايعي كه فرآيند هدفمند شدن يارانه‌ها رقابت‌پذيري آنان را به مخاطره خواهد انداخت، پيشنهاد واقعي شدن قيمتهاي انرژي به ميزان 60 درصد در سال اول از جمله اين خبرهاست.

بخش دوم و پاياني گفت و گوي تفصيلي فارس با محمدرضا فرزين سخنگوي كارگروه تحول اقتصادي دولت بدين شرح است :

*ذخيره كالاهاي اساسي براي كنترل قيمتها در اين بخش

فارس: معتقديد با استفاده از مكانيزمهاي پولي و كنترل نقدينگي قادريد تورم را كنترل كنيد،ممكن است با واقعي شدن قيمت حاملهاي انرژي بتوانيد مصرف در اين بخش را كنترل كنيد، اما اگر مردم با كنترل مصرف هزينه‌هاي خود در اين بخش كاهش دادند و در عين حال پول خود را در جاي ديگري مانند خريد كالا و خدمات هزينه كردند، همين مسئله سبب افزايش تورم خواهد شد، آن را چطور كنترل مي‌كنيد؟

فرزين: نيازهايي كه دهكهاي پائين درآمدي دارند و سبب افزايش تقاضا خواهد شد، عموما مربوط به يك سري كالاهاي اساسي است. ما در وزارت بازرگاني براي اين كالاها برنامه مشخص داريم و از الان به دنبال ذخير‌ه‌سازي آنها هستيم، بخشي را از محل توليد داخلي و بخشي كه نتوانيم از محل داخل تهيه كنيم با واردات تامين مي كنيم.

فارس:يعني با ذخيره‌سازي و افزايش توزيع كالاهاي اساسي از سال آينده رشد تورم را كنترل مي‌كنيد؟

فرزين: بله، قطعا ما سال آينده براي اينكار يك ذخيره تجاري خواهيم داشت. اين سياست براي مقابله با آثار رواني هدفمند كردن يارانه‌هاست كه اشاره داشتيد.

فارس:چقدر براي آن هزينه كرديد؟
فرزين: عدد را الان ندارم، ولي وزارت بازرگاني ليستي از اقلام و كالاها را براي ذخيره سازي در اختيار دارد.

فارس: چرا تا به حال اين مسئله مطرح نشده بود؟
فرزين:اين موضوع را در جلسات اخيرمان نهايي كرديم. مطالعه آن خيلي وقت پيش انجام شد.

فارس: يعني بخش عرضه را تقويت مي‌كنيد تا تورم را كنترل كنيد؟
فرزين: بله ما قطعا سال آينده در زمينه كالاهاي اساسي يك ذخيره تجاري خواهيم داشت و بر اساس هدفگذاري قيمتي كه داريم هرگونه تغيير در بازار را با ذخيره هاي مطمئني كه راجع به آن فكر كرده‌ايم كنترل خوهيم كرد.

فارس: نوع اقلام مشخص شده؟ چند قلم از كالاهاي ضروري مردم را در آن لحاظ كرده‌ايد؟
فرزين: بله، فهرست را داشتم اما الان حضور ذهن ندارم، اما بخش عمده‌اي از كالاهاي ضروري مردم در آن لحاظ شده. داشتم اين نكته را عرض مي كردم، در هر صورت ما به اين نكته توجه كرده‌ايم كه ذخيره‌سازي مطمئني را به خصوص براي دهكهاي پائين درآمدي داشته باشيم و جلوي آثار تورم را بگيريم. نكته ديگر هم سياست‌هاي پولي و مالي است،قطعا بايد سياست‌هاي پولي مالي را به گونه‌اي تنظيم كنيم كه بتوانيم جلوي آثار تورمي را بگيريم و از رشد نقدينگي جلوگيري كنيم. اين سياست‌‌ها در كنار سياست هدفمند كردن يارانه‌ها يك بسته سياستي است كه به آن فكر كرده‌ايم.

*واقعي كردن قيمتها به ميزان 60 درصد در سال اول

فارس: با جميع اين پيش‌فرض‌هايي كه اشاره كرديد، جهش قيمتي در نتيجه هدفمند كردن يارانه‌ها را چه گونه پيش‌بيني مي‌كنيد؟ عدد بگوييد؟
فرزين: بانك مركزي با مدل FB تورم را در چند سناريو ارزيابي و نرخ تورمي كه پيش‌بيني كرده بين 11 تا 15 درصد است.
اين برآورد ناشي از مدل است، من محدوديت‌هاي مدل را هم عرض كردم يعني همه‌ي اينها وابسته به اين است كه سياست‌هاي پولي و مالي ما چه باشد؟ اين است كه اصلا درست نيست ما در مورد يك عدد مشخص صحبت كنيم ولي نهايتا آنچه كه مدلهاي ما نشان مي دهد عدد بين 11 تا 15درصد است.

فارس:پس سناريوهاي مختلفي مطرح شده، در يك سناريو تورم 11 و در ديگري 15 درصد است.
فرزين: يك نكته را عرض كنم، همه‌ي اينها بسته به اين است كه ما در كدام سناريوهاي قيمتي با مجلس به توافق برسيم. ما الان دو سناريوي قيمتي پيشنهاد كرديم، ولي ممكن است با مجلس سراغ سناريوهاي قيمتي ديگر هم برويم. يك سناريوي قيمتي ما بر اساس پيش‌بيني است كه از قيمت نفت در طي سه سال آتي داريم. برآوردمان بر اساس پيش‌بيني‌هاي كارشناسان وزارت نفت و همينطور اوپك اين است كه در يك دوره‌ي سه ساله متوسط قيمت نفت مي‌تواند 80 دلار باشد. يعني به 80 دلار خواهد رسيد. كارشناسان معتقدند از سال 2009 آثار بحران كاهش پيدا مِي‌كند، حتي پيش‌بيني‌هاي بالاتر از اين را هم داريم، چون معتقدند قيمت نفت زير 80 دلار در حال حاضر بسياري از پروژه‌هاي نفتي را غيراقتصادي مي‌كند.
اگر ما بخواهيم در اين سه سال، اصلاح قيمت انرژي را انجام دهيم ،اين كار در سه فاز انجام مي شود. در فاز اول فرض كنيم 60درصد اين اصلاح قيمت را هدفگذاري كنيم، بر اساس 60درصد قيمت نفت چقدر مي‌شود؟ مي‌شود 48 دلار. بر اساس 48 دلار قيمت حامل‌هاي انرژي چند خواهد شد؟ قيمت حامل‌هاي انرژي را بر اساس 48 دلار محاسبه مي‌كنيم و مي‌گوييم اين را مثلا در فاز اول انجام مي‌دهيم و مي‌شود يك سناريو.
هر سال متفاوت خواهيم داشت ميزان يارانه‌اي را كه به مردم پرداخت مي‌كنيم و قيمتي را كه بابت حاملهاي انرژي از آنها مي‌گيريم.

فارس: اگر بخواهيم قيمت انرژي به پايه فوب خليج فارس برسد، هر سال قيمتهاي متفاوت خواهيم داشت و متفاوت يارانه مي‌پردازيم؟
فرزين: طي دوره 3 ساله. ما نمي‌خواهيم يك ساله به پايه فوب خليج فارس برسيم.

فارس: در سناريوي اول است يا به طور كلي؟
فرزين: به طور كلي، در سه مرحله. بحث اين است كه شيب اصلاح قيمتها چگونه باشد. يك عده مي‌گويند در مرحله اول آزادسازي قيمتها به ميزان 60 درصد بوده و در دو مرحله بعد 40 درصد ديگر انجام شود، يك عده مي‌گويند در فاز اول 40درصد و عده‌اي مي‌گويند در فاز اول 20درصد اصلاح قيمت انجام گيرد. اين كه ما چگونه اين مسير را طي كنيم يك بحث است. پيشنهاد ما اين است كه در فاز اول اصلاح قيمت انرژي را به ميزان 60درصد انجام ‌دهيم و در فازهاي بعد درصدهاي كمترش انجام شود تا ما به 90درصد پيش بيني شده در لايحه برسيم.

فارس:بر چه مبنايي اصلاح قيمتها را در سال اول60درصد گذاشتيد؟
فرزين: ما معتقديم حال كه بدنه مديريتي كشور بر اصلاحات اساسي اقتصاد متمركز شده و مطالعات بسياري انجام گرفته، در سال اول بخش عمده اصلاحات قيمتي را انجام دهيم. ما بيش از يك سال است كه در حال انجام مطالعات طرح هستيم، تمام كشور روي اين موضوع متمركز شده، بنابراين نياييم بخش كمي از اين اصلاحات را انجام دهيم و بقيه‌اش را موكول به آينده كنيم.
ديدگاه ديگر اين بود كه ما چكار داريم قيمت نفت در سالهاي آينده چه خواهد بود؟ الان قيمت فوب خليج فارس تقريبا 35 دلار است. پس ما نيز قيمت حاملهاي انرژي را به همين قيمت 35 دلار برسانيم بعدا اگر قيمتها افزايش پيدا كرد، قيمتها را افزايش دهيم. بنابراين بر اساس همين 35 دلار قيمت حاملهاي انرژي را محاسبه كرديم و اين يكي از سناريوهايي است كه به مجلس پيشنهاد كرده‌ايم.
در هر صورت همه اتفاق نظر داريم كه بايد مسير را طي كنيم ولي در خصوص اين كه شيب قيمتي چگونه باشد و در هر مرحله چقدر انجام شود، ديدگاه‌هاي متفاوتي وجود دارد كه بايد به جمع‌بندي برسيم. در هر يك از اين سناريوها ميزان درآمدي كه آزاد مي‌شود،متفاوت خواهد بود و آثاري كه روي ساير متغيرهاي كلاني اقتصادي دارد با هم متفاوت خواهد بود،به همين دليل هر كدام از اينها را در يك سناريوي متفاوت مي‌بينيم.

*طرح تحول به منابع مالي جديد نياز ندارد

فارس: اصلا اجراي طرح تحول اقتصادي به منابع مالي نياز دارد؟ با توجه به اينكه ما يارانه‌ها را جا به جا مي‌كنيم و مرحله اول محورترين مرحله است، نياز داريم در بودجه منابع مالي در نظر بگيريم؟
فرزين: منابع مالي براي طرح تحول؟

فارس: براي اجراي طرح تحول، مخصوصا در بخش هدفمند كردن يارانه‌ها؟
فرزين:نه، منابع مالي طرح تحول از اجراي خود طرح تحول تامين مي‌شود.

فارس:پس اين بحث كه با كاهش قيمت نفت دولت ديگر قادر به هدفمند كردن يارانه ها نيست مصداق پيدا نمي كند.
فرزين: نه، نقدي كه عده‌اي مطرح مي‌كنند اين است كه چون قيمت نفت كاهش پيدا كرده، درآمدهاي دولت كاهش يافته و نمي‌توان يارانه‌ها را هدفمند كرد. دوستان طوري برخورد مِي‌كنند كه انگار لايحه را از آخر به اول مي‌بينند. لايحه اولش مي‌گويد اصلاح قيمت بر پايه فوب خليج فارس، حال بهتر كه قيمت فوب پايين آمده است. اين هدف ما بوده، با پايين آمدن قيمت فوب ميزان يارانه‌اي كه ما بايد به مردم بپردازيم كاهش پيدا مي‌كند و متناسب با شوكي كه ايجاد مي‌كنيم افزايش قيمتها را جبران خواهيم كرد.

فارس:براي هدفمند كردن يارانه‌ها به تنخواه هم نياز نداريد؟
فرزين: بحث تنخواه يك بحث حسابداري است.


*اول پول را به حساب مردم مي ريزيم بعد يارانه ها را قطع مي كنيم

فارس: چقدر مثلا؟
فرزين: دو هفته پيش روزنامه‌ها روي اين موضوع از قول وزير اقتصاد خبري را منتشر كردند كه اول يارانه نقدي پرداخت شده و بعد اصلاح قيمت انجام مي‌شود. چهارچوب طرح هدفمند كردن يارانه‌ها اين است. ما نمي‌توانيم ابتدا اصلاح قيمت را انجام دهيم، بگذاريم بگذرد و وقتي قبض برق، گاز و آب، روي دست مردم ماند، بگوييم حالا بعدا پولش را مي‌دهيم، بنابراين بايد اول پول را به حساب مردم بريزيم وقتي طرح اجرا شد، مردم توانايي استفاده از آن را داشته باشند، بنابراين بر اساس مواد لايحه پول اوليه‌ي را تحت عنوان تنخواه از سر جمع بودجه عمومي از دولت مي‌گيريم و به حساب مردم واريز مي‌كنيم و درآمد حاصل از هدفمند كردن يارانه‌ها كه ايجاد شد،اين تنخواه را پرداخت مي‌كنيم.

فارس:برآورد كرده‌ايد چقدر بايد بگيريد؟
فرزين: بستگي به اين دارد كه بر روي كدام سناريو اصلاح قيمتي به توافق برسيم.


*قدرت خريد دهكهاي متوسط و بالا كاهش مي‌يابد

فارس:مردم نگرانند منابعي كه شما تحت عنوان طرح هدفمند كردن يارانه به حسابشان مي‌ريزيد، متناسب با افزايش هزينه هايشان نباشد؟
فرزين: در روش باز توزيعي كه ديده‌ايم قطعا پولي كه به حساب مردم ريخته خواهد شد براي دهكهاي پايين درآمدي، سهم بالاتري از درآمد‌شان را شكل خواهد داد حتي ممكن است كه عدد مطلقش هم بيشتر باشد، در مورد دهكهاي متوسط به بالا پيشنهاد ما اين بود كه يارانه نقدي به سه دهك بالا پرداخت نشود. در روش باز توزيع پرداختمان به دهك‌هاي متوسط هم قطعا كمتر از دهك‌هاي پايين درآمدي مدنظر است، يعني ما آمده‌ايم دهكهاي درآمدي را به سه خوشه تقسيم كرده‌ايم. خوشه اول دهك 1 تا 4. خوشه دوم 4 تا 7 و خوشه سوم 7 به بالا. ما مي‌گوييم خوشه‌ي اول سهمش بيشتر از خوشه‌ي دوم باشد و به خوشه‌ي سوم چيزي نپردازيم.

فارس: مبالغ پرداختي كافي خواهد بود؟
فرزين: ارزيابي ما اين است با منابعي كه به خوشه‌ي اول اختصاص مي دهيم، هدفمند شدن يارانه‌ها مشكلي براي آنان ايجاد نخواهد كرد و حتي ممكن است قدرت خريد برخي دهك‌ها را افزايش دهد. مسئله ذخيره كالاهاي اساسي بر همين اساس است چون اگر قرار بود قدرت خريد اين بخش كاهش يابد، كاهش تقاضا را به همراه داشت و ديگر نياري به ذخيره سازي نبود. بنابراين براي اين دهكها ممكن است افزايش تقاضا به وجود آيد؛ ولي براي دهكهاي متوسط و بالا قطعا كاهش قدرت خريد به وجود مي‌آيد. البته دهكهاي بالا كه از قدرت خريد مناسب برخوردارند.

فارس: كارمندان دولت جزو كدام دهكها هستند؟
فرزين: عموما دهكهاي متوسطند. كارمندان در رده‌هاي مختلف فرق مي‌كنند، ولي جزء دهكهاي متوسطند. البته به نكته ديگري هم توجه كنيد. تفاوت قيمت در اقتصاد و حسابداري. در اقتصاد، قيمت به فعاليتها خط مي‌دهد اما در حسابداري فقط به عنوان يك پارامتر مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اگر قرار باشد ما قيمت‌ها را افزايش دهيم مردم دقيقا همين چيزي كه الان مصرف مي‌كنند را بعد از افزايش قيمت هم مصرف كنند كه اصلا ما به سمت اصلاح قيمت نمي‌رويم. ما قيمت را افزايش مي‌دهيم، چون مي‌خواهيم مصرف حاملهاي انرژي را كاهش دهيم. قطعا قصد داريم انگيزه‌اي براي كاهش مصرف ايجاد كنيم. مصرف مردم را كاهش دهيم، به عبارتي مصرف در توليد را كاهش بدهيم تا بتوانيم بهره‌وري انرژي را در كشور داشته باشيم. قطعا كاهش مصرف حاملهاي انرژي ابتدا سختي‌هايي را به خانوارها وارد مي‌كند ولي بايد كم كم اين فرهنگ را در كشور جا بيندازيم كه انرژي ماده‌ي مهمي است و بايد قيمت آن قيمتي باشد كه از اين ماده‌ي مهم به خوبي هم استفاده كنيم.

فارس: ميزان پرداخت يارانه‌ به دهكهاي درآمدي را هم بگوييد؟به نتيجه رسيده‌ايد چه مبلغي را پرداخت خواهيد كرد؟
فرزين:ما دو سناريو كه عرض كردم را پيشنهاد داده‌ايم.

فارس: بر اساس آن دو سناريو شما پيش‌بيني نداريد؟
فرزين: سناريو پيشنهاديش را به مجلس داده‌ايم ولي هنوز با مجلس به جمع‌بندي نرسيده‌ايم.

فارس:اينكه يارانه پرداختي بين 40 تا 45 هزار تومان است درست است؟
فرزين: در سناريوي 48 دلاري يارانه نقدي 40 تا 45 هزار تومان است.

*تجربه فرزين از تعامل با احمدي نژاد در بحت تحول اقتصادي

فارس:بعضي كارشناسان اين طرح را با طرح 50 هزار توماني آقاي كروبي مقايسه مي كنند،چقدر اين مقايسه صحيح است ؟
فرزين:بحث‌هاي ما كارشناسي است. يك ويژگي اخلاقي كه آقاي احمدي نژاد دارند، اين است كه در بحث‌هاي كارشناسي مانند يك كارشناس دقيق و ريز وارد مي‌شوند. يعني اگر براي ايشان يك پاورپوينت 30 صفحه‌اي ارايه كنيد، هنگام ارايه صفحه آخر مُي‌بينيد عنوان مي‌كنند فلان عدد صفحه آخر به عددي كه در صفحه اول گفتي نمي‌خورد.تا اين حد ريز وارد مي‌شوند و اظهارنظر كارشناسي مي‌كنند.جلسه‌ي ما ساعت 30/7 شروع مي‌شود، تا ساعت 12 ايشان در تمام بحث‌هاي كارشناسي ورود مي‌كند. اين جوري نيست كه مثلا خارج از بحث كارشناسي بگويند برويد فلان عدد را كم يا زياد كنيد. اصلا با موضوعات اين جوري برخورد نمي‌كنند. از ما گزارش مي‌خواهند. گاهي هنگام ارايه گزارشهاي تهيه شده در جلسه كارگزاران تخصصي مي‌گويند چرا در گزارشتان اين زوايا را نديديد؟برويد اين را هم ببينيد و بياوريد. واقعا كار كارشناسي انجام مي‌شود و ما به طور شبانه‌روزي كار مي‌كنيم.

فارس: آقاي كروبي هم بر اساس همين كار كارشناسي اعلام كرده بود 50 هزار تومان پرداخت مي كند؟
فرزين: نه، طرحش فرق مي‌كرد. آقاي كروبي مي‌خواست آن پول را از طريق درآمدهاي حاصل از فروش نفت بپردازد، اما در هدفمند كردن يارانه‌ها قطعا بايد اين پول را يك جا از مردم بگيرد تا در جاي ديگر به مردم بدهد، اين دو موضوع كاملا متفاوت است.

فارس: نكته‌ ديگر زمان اجرا است.چه زمان اولين پرداخت نقدي به مردم صورت مي گيرد؟
فرزين: ما لايحه را به مجلس داديم و من الان مي‌توانم بگويم كارگروه ويژه طرح تحول اقتصادي بعد از 4 ماه جلسه، تقريبا به اين جمع‌بندي رسيده كه با كليات طرح موافق است و دارد وارد اجزاي لايحه مي‌شود تا اجزا را به دقت بررسي كند.

فارس: احتمال هدفمند كردن يارانه‌ها از ابتداي سال آينده وجود دارد؟
فرزين: قطعا، اين بستگي دارد مجلس چه موقع اين را مصوب كند، ارزيابي خودم اين است كه ما به سمت اجراي آن از ابتداي سال آينده برويم.

فارس: پيش‌بيني شما اين است كه اجرايش از ابتداي سال آينده است؟
فرزين:بله، من پيش‌بيني ام از ابتداي سال آينده است.

*سرنوشت طرح تحول
فارس: آيا اين طرح در دوره هاي بعدي هم ادامه پيدا مي كند؟ آيا قانون مصوب مجلس در مورد هدف مند كردن يارانه ها ضمانت اجرايي دارد؟
فرزين: الان در كل نظام و سراسر كشور بحث هدفمند كردن يارانه‌ها مطرح است. درباره طرح، اطلاع رساني زيادي شده است. در كل بدنه‌ي نظام اعم از مجلس خبرگان، شوراي نگهبان، كليه بدنه‌ي دولت، مجمع تشخيص مصلحت، سپاه، اطلاعات، فرمايشاتي كه شخص مقام معظم رهبري در اين باره داشتند، اگر موضوع اين چنين اطلاع‌رساني شد و دولت اين چنين عزم جدي‌اش را نشان داد، پس به دنبال اجرايي كردن آن است، مي‌شد طرح را خيلي مخفيانه پيش‌ برود و حال اگر نشد، نشد ديگر.نكته بعد اين كه ما 4 ماه است با مجلس جلسه داريم و مي خواهيم با مجلس از نظر كارشناسي به اتفاق نظر برسيم، ما اعلام كرديم تا زمانيكه به تمام سوالات نمايندگان مجلس پاسخ نداده‌ايم، مي‌ايستيم تا پاسخ دهيم.
چندي قبل در يك جلسه فراكسيون اكثريت حاضر شديم و برخي نمايندگان انتقاد مي‌كردند كه اطلاعي از طرح دولت ندارند و بحثهاي كميسيون ويژه نيز به آنها منتقل نمي‌شود، براي حل اين مشكل 10 تا گزارش تهيه شده درباره طرح، تك تك اجزاء حتي قيمتها و سناريوها را در يك سي‌دي آماده كرديم تا در اختيار تك تك نمايندگان مجلس قرار دهيم.

فارس: فرض كنيم لايحه هدفمند كردن يارانه‌ها مصوب و قانون شود، نقدي كردن يارانه يك فاز از طرح تحول است. ما 7 فاز داريم كه فرموديد بخش عمده‌اش نياز به مصوبه مجلس ندارد.
فرزين: بله.

فارس: در مورد فازهاي غير از هدفمند كردن يارانه ها كه مصوبه مجلس ندارد، ضمانت اجرايي دارد؟ممكن است سليقه اس با ان برخورد شود؟يا اصلا به مرحله اجرا گذاشته نشود؟
فرزين: نه، اجراي بخشي از طرحها تا پايان امسال به نتيجه مي‌رسد و به دوره بعدي نمي‌كشد ،مانند محور گمرك و توزيع. همزمان با طرح هدفمند كردن بايد بخشهاي ديگري از طرح تحول را سريعا اجرايي كنيم چون مكمل سياستهاي هدفمند كردن يارانه‌هاست، اجراي تعدادي از سياستها نيز به سالهاي آينده....
عرض كردم. ما طرح تحول را با تعامل مجلس پيش مي بريم. مجلس در دولت بعدي نيز حضور خواهد داشت و تا آن وقت ديگر ما تمام اجزاء طرح را جلو برده‌ايم.
از لحاظ قانوني كارهايي كه ما مي توانيم انجام دهيم به اين ترتيب است؛ براي آن بخش از طرح تحول كه به قانون نياز دارد، اختيار قانوني مي گيريم و آن بخشي كه بايد در سالهاي آينده اجرا شود را در دل برنامه پنجم توسعه برده و به آينده موكول مي‌كنيم. در نشست كميسيون ويژه مجلس دكتر پژويان نكته‌اي را مطرح كرد و آن اين است كه ما بايد براي طرح تحول حتما يك نقشه راه داشته باشيم. ما هم چهار چوب‌هاي اوليه‌ي نقشه راه را براي طرح تحول تهيه كرده‌ايم و معتقديم كه اگر طرح تحول بخواهد ما را در كشور به افق چشم انداز برساند، بايد براي آن يك نقشه راه تنظيم كرد، اين نقشه راه مي‌تواند محور تنظيم برنامه توسعه قرار گيرد، يعني ما بايد در برنامه توسعه از آن استفاده كنيم. در هر صورت كاري كه ما مي كنيم اين است، بخشهايي كه اجراي آن بايد به سالهاي آينده موكول شود را در برنامه پنجم توسعه ببينيم. در هر صورت اين چهارچوب و ظرفيت قانوني كشور است و ما در اين چارچوب مي توانيم كار انجام دهيم. در قانون ببينيم، در مجلس مصوب كنيم بقيه‌اش در حد حرف و وعده است، بايد از اين پتانسيل هاي قانوني كشور استفاده كنيم.

*هدفمند شدن يارانه‌ها در بودجه 88

فارس: هدفمند كردن يارانه‌ها را در لايحه بودجه سال 88 چگونه ديديد؟ وضعيت قيمت حامل‌هاي انرژي چگونه خواهد بود؟ آيا رديف خالي را براي آن پيش‌بيني كرديد؟
فرزين: آنچه ما در بودجه پيشنهاد كرديم اين است كه منابع در آمدي حاصل از اصلاح قيمت حامل ‌هاي انرژي و آن 25 درصدي كه به اصطلاح وارد درآمدهاي دولت خواهد شد در بودجه ديده شود، بنابراين ارتباط لايحه هدفمند كردن يارانه‌ها با بودجه از اين طريق برقرار است. نكته بعد اين كه ما براي بخشي از اين پروژه‌ها كه در سال آينده ادامه پيدا خواهد كرد، يك رديف بودجه اي مشخص داشته باشيم و آن را هم در بودجه دستگاه ها ببينيم. اين هم يكي ديگر از ارتباطات طرح تحول با بودجه است. توافقي كه در بودجه به آن رسيدند اين است كه قيمت نفت را بر اساس بشكه‌اي 5/37 دلار تنظيم و اختياري به دولت داده شود كه اگر قيمت نفت بيش از آن شد دولت اجازه يك استفاده از اين در آمد هاي ارزي را در سر فصل‌هاي اعتبارات عمراني داشته باشد. اين چهار چوبي است كه در بودجه سال 88 در ارتباط با طرح تحول اقتصادي ديده شده است.

فارس: تكليف قيمت حاملهاي انرژي چه مي‌شود؟
فرزين: همه چيز منوط به مصوبه اي است كه ما تحت لايحه هدفمند كردن يارانه ها خواهيم داشت.

*قيمتهاي ترجيحي انرژي براي كشاورزي و صنعت

فارس: صنعتگران و كشاورزان عنوان مي‌كنند آمادگي هدفمند كردن يارانه‌ها را ندارند، ديدگاه وزارتخانه‌هاي صنايع و كشاورزي در اين باره چيست؟ آيا آنها آثار اجراي طرح بر اين بخشها را ارزيابي كرده‌اند؟ موافقند يا مخالف؟
فرزين: وزير كشاورزي يك گزارش در خصوص لايحه هدفمند كردن يارانه ها بر بخش كشاروزي تهيه كرده كه چندين بار در كار گروه هاي تخصصي بررسي شد، موضوع گزارش اين بود كه آثار اجراي طرح بر بخش كشاورزي چيست و بايد چگونه موضوع را مديريت كنيم. ايشان در كميسيون ويژه مجلس نيز حضور يافت و مجددا اين گزارش براي نمايندگان مجلس هم ارائه شد و عنوان كردند چگونه بايد آثار هدفمند كردن يارانه‌ها بر روي قيمت محصولات و كالاها را مديريت كنيم. صنايع هم همين طور. يعني يك گزارشي را تهيه كردند، ما آن را در كارگروه تخصصي نهايي كرديم و به كارگروه نهايي برديم، كار گروه اصلي گزارش را ديد و نهايي شد. در مجلس به نمايندگان هم ارائه شد.
ما براي اينكه سال آينده بتوانيم به اصطلاح آثار اصلاح قيمتهاي انرژي بر بخش توليد كاهش دهيم، بايد برنامه هاي مشخصي داشته باشيم. همانطور كه مي دانيد نگاه ما در لايحه براي توليد يك قيمت گذاري ترجيحي است. يكي از برنامه‌ها اين است، يعني قيمتهايي كه ما در توليد داريم، قطعا بايد با قيمتهايي كه در خانوارها داريم متفاوت باشد، به همين دليل نيز 15 درصد از منابع حاصل از هدفمند كردن يارانه‌ها را به بخش توليد اختصاص داديم تا مسائل و مشكلاتي كه توليد كنندگان با آن مواجه خواهند شد را كاهش دهيم.
نكته بعد اصلاح نرخ مالياتي است كه براي سال آينده پيش بيني كرديم، براي كمك به توليد افزايش نرخ استهلاك در توليد را پيشنهاد كرديم،اين هم براي اين است كه فشار آثار اجراي طرح بر دوش توليد كنندگان كاهش پيدا كند، حتي نگاه وزارت صنايع اين است كه ما بتوانيم براي بخشي از صنايع از نرخهاي تبعيضي استفاده كنيم.
در لايحه به بحث توليد توجه كرديم، مثلا در صنعت فولاد كه رقابت پذيري برايمان خيلي مهم است، ممكن است نتوانيم در همان سال اول كليه حامل‌هاي انرژي را به آن قيمتي كه مي خواهيم برسانيم،بلكه بتوانيم از قيمت تبعيضي يعني قيمت پائين تري نسبت به ساير صنايع براي آن استفاده كنيم. اين هم مطالعه‌ گسترده‌اي است كه توسط وزارت صنايع انجام مي شود، يعني وزارت صنايع آمده و صنايع را طبقه بندي كرده است، صنايعي كه قيمت هايي حامل‌هاي انرژي شديدا بر روي آنها تاثير مي گذارد و قدرت رقابتي آنها را كاهش مي دهد و آنهايي كه اصلاح قيمتها بر فعاليتشان خيلي تاثير گذر نيست؟ آنهايي كه قيمتشان افزايش پيدا مي كند و افزايش قيمت در آنها مي تواند به فشارهاي تورمي منجر شود چرا كه قيمت را در صنايع بعدي افزايش خواهد داد. ما براي هر كدام از اينها يك بسته سياستي مشخص را خواهيم داشت تا بتوانيم فشار را بر توليد كنندگان كاهش دهيم.
در بخش كشاورزي هم نگاه ما اين است كه در صورت افزايش هزينه توليد بخشي از محصولات كشاورزي از قيمتهاي تضميني جديدتري استفاده كنيم. روش هاي غير قيمتي خواهيم داشت تا بتوانيم آثار اصلاح قيمت انرژي را به اصطلاح بر بخش هاي توليد و اعم از صنعت و كشاورزي كاهش دهيم .درباره افزايش بهره‌وري در اين بخشها نيز بسته سياستي مشخصي داريم كه براي نمايندگان محترم مجلس هم ارائه شد.

فارس: تا به حال با توليد كنندگان و صاحب صنايع در اين باره جلساتي داشته‌ايد ، نظراتشان را خواسته‌ايد؟
فرزين: براي اطلاع رساني با توليد كنندگان جلساتي داشته ايم. درباره اينكه نظراتشان را بگيريم، در شوراهاي مشورتي مان از نظرات آنها استفاده مي كنيم. ضمن اينكه آقاي نهاونديان در كميسيون ويژه ديدگاه بخش توليد را ارائه كرد.

*چالش فراخوان اصلاح اطلاعات اقتصادي خانوارها

فارس: رئيس مركز آمار اعلام كردند راستي آزمايي فرمهاي اطلاعات اقتصادي خانوار رو به اتمام است و مي‌خواهند فراخواني را اعلام كنند تا آنهائيكه اطلاعات غلط داده اند، اطلاعاتشان را اصلاح كنند.ظاهرا 50 درصد اطلاعات ارايه شده صحيح نيست؟
فرزين:در مجموع 30 درصد اطلاعات قابل قبول نيست.


*مردم اطلاعات را اصلاح كنند يارانه بيشتر مي گيرند

فارس: ظاهرا 50 درصد اطلاعات مربوط به حقوق و دستمزدها واقعي نبود. فكر مي‌كنيد اگراين ستادها را تشكيل بدهيد، مردم براي ارايه اطلاعات درست مراجعه كنند.فكر نمي‌كنيد بازخورد چنين فراخواني خوب نباشد؟
فرزين:نه، ما ديروز با آقاي مدد جلسه داشتيم آقاي مدد رئيس مركز آمار مدل اين مركز درباره دهكهاي درآمدي را نهايي و از چند متغيير براي طبقه بندي و دهكهاي درآمدي استفاده كرده است. از جمله بعد خانوار، سطح تحصيلات، نوع مالكيت، مالكيت واحد مسكوني، مالكيت خودرو .حتي در جلسه تجربه‌ي ساير كشورها مانند اوگاندا، سري لانكا، مكريك، برزيل، ارمنستان، پرو، فيليپين، بوليوي را نيز ارائه كردند.بر اساس مدلي كه ايشان استفاده مي كنند. اطلاعات ارايه شده در فرمها به ميزان 30 درصد قابل اعتماد نيست، ولي به اين شكل عمل خواهد شد؛ در صورتي كه خانوارها اطلاعاتشان را اصلاح كنند در يك دهك پائينتر در آمدي قرار مي گيرند،البته به شرط اينكه بيايند اطلاعاتش را كامل كنند.

فارس: عامل انگيزشي؟
فرزين:بله، مثلا من ماشين داشته ام ولي نگفتم، به جاي اينكه در خوشه ي يك باشم در خوشه ي دو قرار مي گيرم. پس فرد در خوشه ي دو قرار خواهد گرفت تا زماني كه اطلاعاتش را كامل كند اگر اطلاعاتش كامل شد به خوشه يك منتقل خواهد شد.مي‌دانيد اگر ما به سمت ايجاد يك نظام اطلاعاتي برويم چه ثروت بزرگي براي كشور به جا مي گذاريم؟يعني ما توانسته‌ايم يك نظام اطلاعاتي داشته باشيم كه بتوانيم ميزان در آمد و برخورداري مردممان را در هدفمند كردن يارانه‌ها مشخص كنيم. اين بانك اطلاعاتي بسيار بزرگ و جزو سرمايه هاي اين كار است.

فارس:از صبر و بردباري شما متشكريم

گفتگو از:مريم حاج نوروزي ، محمود نكونام