فارس : آثار بحران مالي دنيا بر صندوق‌هاي بازنشستگي و پس‌انداز

وي افزود: بر اساس گزارش سازمان بين‌المللي تامين اجتماعي (ISSA) تنها در آمريكا ارزش دارايي طرح‌هاي بيمه‌هاي اجتماعي و صندوق‌هاي بازنشستگي 4 هزار ميليارد دلار كاهش پيدا كرده است، در حالي كه ساير كشورها نيز از اين اثرات بي بهره نمانده‌اند.

كرباسيان با اشاره به آثار و پيامدهاي بحران مالي اخير گفت: كاهش قيمت نفت و كاهش درآمد كشورهاي نفتي، كاهش صادرات و واردات، افزايش نرخ ارز، ركود بازار سرمايه، كمبود نقدينگي در بازار پول و افزايش ريسك در بازار تامين اطمينان(بيمه) از جمله اين پيامدها محسوب مي شود.

وي با تشريح آثار مستقيم و غيرمستقيم اين بحران بر صندوق‌هاي بازنشستگي اظهار داشت: اين آثار را مي‌توان به دوبخش مهم تاثيرات مستقيم و سريع و تاثيرات غيرمستقيم و بلندمدت طبقه‌بندي كرد. اثر مستقيم و سريع شامل كاهش ارزش دارايي‌هاي بورسي و غير بورسي (به جز پول نقد، موجودي هاي بانكي و اوراق قرضه) و اثر غير مستقيم و بلند مدت نيز شامل سقوط قيمت نفت و كاهش توانايي شركت‌هايي كه محصولات صادراتي دارند در پرداخت حق بيمه‌ها و ساير تعهدات مالي كه باعث افزايش مطالبات معوق صندوق از كارفرما مي شود.

به گفته وي، علاوه بر كاهش قيمت نفت، يكي ديگر از اثرات ركود فعلي، كاهش تقاضا براي كالاها و خدمات است كه خود به ايجاد محيط رقابتي جديدي براي فروش كالاها و خدمات با كمترين حاشيه سود منجر شده است. با توجه به اين موضوع انتظار مي‌رود كاهش درآمدهاي شركت ها به دليل كاهش تقاضا و كاهش قيمت محصولات اين شركت ها، باعث افزايش مطالبات معوق صندوق ها از بابت حق بيمه‌ها و ساير ورودي‌هاي صندوق شود. همين امر باعث كاهش منابع درآمدي صندوق مي‌شود.

رئيس هيات رئيسه صندوقهاي بازنشستگي و رفاه صنعت نفت در ادامه با بيان راهكارهاي پيشنهادي براي عبور از بحران يادآور شد: راه‌هاي برون رفت و پيشنهادي از بحران، بسته به تاثير بحرانهاي مالي در هر منطقه، كشور و فرهنگ ممكن است متفاوت باشد. براي مثال ديدگاههاي ملي و ديني و ميزان توسعه يافتگي كشورها مي‌تواند بر اين پيشنهادات موثر باشد.

كرباسيان گفت: در اين زمينه با توجه به اين كه در ايران، در مورد تكريم بازنشستگان تاكيد زيادي وجود دارد، نوع نگاه كلي در عبور از اين بحران ممكن است با ديگر كشورها متفاوت باشد. به اين ترتيب كه تمام تلاشها براي كاهش تاثير منفي براي اين گروه از افراد جامعه است. بخصوص كه صندوقهاي ايران همگي داراي نظام "DB " "نظام بازنشستگي با مزاياي معين "هستند و بازنشستگان در طول مدت اشتغال كسور مورد انتظار را به صندوق‌هاي خود پرداخت كرده‌اند.

به گفته وي، با در نظر گرفتن اين موارد، اطلاع رساني شفاف به مشتركان صندوقها، پرهيز از بازنشستگي‌هاي پيش از موعد و تشويق كاركنان صندوق به ادامه كار تا حد ممكن براي عبور از بحران، اجبار دولت به كارفرمايان براي پرداخت حق بيمه‌ها، با استفاده از روش‌هاي مناسب از جمله در اختيار قرار دادن وام به كارفرمايان، در اختيار قرار دادن وام‌هاي بلند مدت از سوي دولت به صندوق ها براي جلوگيري از تبعات عدم تعادل منابع و مصارف در صندوق‌هاي بازنشستگي و ايجاد سيستم‌هاي نظارتي مناسب براي جلوگيري از هزينه هاي نابجا و نادرست در سازمان‌ها و ايجاد فرهنگ صرفه‌جويي بيشتر از جمله اقداماتي است كه بايد مدنظر قرار گيرد.

كرباسيان يادآور شد: از سوي ديگر خودداري از تغييرات اساسي و شتابزده در سيستم بازنشستگي در مدت بحران، ارزيابي اكچوئريال صندوق ها(محاسبات بيمه اي) و مقايسه نتايج به دست آمده با دوره قبل و يافتن راهكارهاي مناسب پس از انجام ارزيابي، خودداري از تغييرات سيستميك در طول بحران و اكتفا كردن به تغييرات پارامتريك در صورت لزوم، تصميم سازي به گونه‌اي كه بازنشستگان(كه حق بيمه خود را در دوران رونق پرداخت كرده‌اند) آسيب نبينند، بازنگري در سرمايه‌گذاري‌ها و سعي بر افزايش نقدينگي، بررسي براي پرداخت‌هاي غيرنقدي به بازنشستگان به نحو مناسب و دريافت نظرات و تجارب كارشناسانه در امر تامين اجتماعي از سازمان‌هاي بزرگ بين المللي (ISSA, ILO, WB) به شكل مستمر با توجه به ويژگي كشورهاي مختلف را نيز بايد مد نظر قرار داد.