ایسنا : دستاندازهاي ورودسابيك بهبورسكال
سابيك، بزرگترين شركت پتروشيمي جهان است كه در مجموعهاي از شركتها اقدام به توليد انواع محصولات شيميايي و پليمري ميكند و معامله با اين شركت عربي از آرزوهاي كشورهايي چون ايران است كه به تازگي مذاكره با اين شركت خارجي براي عرضه محصول در بورس در كنار بازار داخلي كشور آغاز شده است و تعدادي از كارگزاران در تدارك زمينههاي لازم براي تحقق اين مهم كه بيشك رونق معاملات و تامين نيازها را درپي خواهد داشت، هستند.
امير شيرواني ـ مديربورس كالايي كارگزاري رضوي ـ در گفتوگو با خبرنگار بورس خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در اين باره اظهار كرد: تاكنون مذاكراتي با مجموعه شركتهاي سابيك عربستان انجام شده تا از طريق ما وارد بورس شوند، اما مسئولان اين شركت راغب نيستند كه مباحث مطرح شده از طريق رسانهها منتشر شود.
او در پاسخ به اينكه آيا اين مشاركت زمينه راهاندازي بورس بينالمللي نفت را فراهم ميكند؟ گفت: بورس نفت از اسفند سال 86 شكل گرفته و تاكنون در آن تنها عرضه كنندهها و مجتمعهاي پتروشيمي داخلي محصولات خود را عرضه كردهاند، اما در ساير محصولات چون رينگ كشاورزي و برخي فلزات عرضهكننده خارجي اقدام به عرضه محصول در بورس ميكنند.
وي تصريح كرد: رينگ فراوردههاي نفتي و پتروشيمي به دليل نوپا بودن در اختيار بخش دولتي و عرضهكنندههاي داخلي است و سابيك، اولين شركت خارجي است كه به آن پيشنهاد ورود به بورس شده و از اين باب هم نگرانيهايي دارند كه به عنوان مثال، چه دليلي تاكنون براي عدم حضور شركتها در بورس ايران وجود داشته است؟
بورس ايران مشتاق به همكاري با سابيك
وي خاطرنشان كرد: ما هم در پاسخ اعلام ميكنيم محصولات اين شركت در بازار ايران شناخته شده است و آنها نيز به عنوان شركت بزرگ توليدكننده فرآوردههاي پتروشيمي با بازار ايران آشنا هستند و برهمين اساس، ايران مشتاق به همكاري با آنهاست.
او تاكيد كرد: تلاشهاي زيادي براي ورود سابيك انجام شده و اطلاعات كاملي از ميزان تقاضا، حجم معاملات و نياز بازار بورس ايران در اختيارشان قرار گرفته و به آنها نويد دادهايم كه در زمينه محصولات مورد نياز كشور، قيمت و ميزان فروش آنها به شرط ورود به بورس افزايش مييابد. اين در حاليست كه مسئولان اين شركت اعلام كردهاند فروش محصولاتشان نسبت به سال 2008 در بازار ايران به نصف كاهش يافته است.
وي ادامه داد: البته نگرانيهايي هم در خصوص قوانين و مقررات دولتي براي آنها وجود دارد كه تمام اين ابهامات بايد برطرف شود. زيرا شركتهاي كارگزاري صرفا دولتي نبوده و تمام آنها به شركتهاي سهامي عامل تبديل شدهاند.
حذف انحصار و تعادل بازار با ورود عرضهكنندههايي چون سابيك
مديربورس كالايي شركت كارگزاري آستان قدس رضوي تاكيد كرد: در حال حاضر يك منبع عرضهكننده تك قطبي در بازار حضور دارد كه شرايط بازار را به دلخواه خود رقم ميزند، اما در طول يكسال گذشته تجربه نشان داده كه يك عرضهكننده داخلي به تنهايي قادر به پاسخگويي تقاضاها نيست و در بازار بورس فرآوردههاي نفتي و پتروشيمي همواره طرف تقاضا قويتر از عرضه بوده است و نياز بازار به حد زيادي توسط شركت بازرگاني پتروشيمي تامين نميشود. از سوي ديگر مشتريان گله دارند كه فرآيند توليدي آنها دچار اشكال شده است. زيرا از عرضه مستمر با قيمت كم نوسان در بورس مطمئن نيستند.
وي خاطرنشان كرد: به نظر ميرسد يك عرضهكننده ديگر كه بتواند منابع را از خارج كشور تامين كند در حل اين معضل موثر است كه از چند جهت از جمله پاسخگويي به تقاضاي بازار مورد توجه قرار دارد. البته به مقدار محدودي تقاضاي كاذب نيز در بازار وجود دارد كه به دليل كمبود عرضه به وجود آمدهاند و با حضور عرضه كننده مشكلات و دلالبازيها برطرف ميشوند.
وي ادامه داد: از ديگر سو، باعث ميشود نوسان قيمت بسيار زياد محصولات پتروشيمي به ميزان قابل توجهي مهار شود و با وجود همين نوسان زياد قيمت، برخي عوامل هم در كشور باعث تشديد نوسانات شده و عرضهكننده ديگر، نوسانات را كنترل ميكند كه ميتواند از بخش خصوصي واردكننده يا شعبههاي شركتهاي خارجي باشد. البته شركت بازرگاني پتروشيمي نزديك به تعهدات خود به بورس، فروش صادراتي دارد كه براي تحقق آن از بخش زيادي از پتانسيل داخلي بهره برده است، اما حضور يك شركت خارجي در بازار ايران در كنار اين شركت داخلي، بازار متعادلي ايجاد مي كند كه در آن قيمتها، حجم عرضه و حتي سهميه فروش در داخل كشور به صورت شفاف مشخص شود.
80 درصد تغييرات قيمت كشور، معادل تغييرات جهاني
وي افزود: شركتهاي خارجي نگران هستند كه قيمت فروش محصولات در ايران در مقطعي سير صعودي داشته و به طور ناگهاني سقوط كند كه ممكن است تامين سود مورد نظر آنها را با مشكل مواجه كند، در حاليكه بايد اين موضوع به طور دقيق به آگاهي آنها برسد كه حدود 80 درصد تغييرات قيمت در داخل كشور معادل تغييرات قيمت در ساير كشورهاست، به ويژه در مورد قير كه همواره اين تناسب قيمت رعايت شده است.
شيرواني تاكيد كرد: تقاضاي داخلي در مورد برخي از محصولات پتروشيمي (مواد پليمري و شيميايي) كه به دلايل متعددي چون تعرفهها، كمتر وارد ميشوند، به شدت زياد است و منجر به افزايش قيمت اين محصولات حتي تا دو يا سه برابر ميشود.
او درباره مزاياي ورود به بورس شركتهاي توليدي اظهار كرد: يكي از كاركردهاي بورس، شفافيت اطلاعات و فرآيند كشف قيمت است كه دقيقا براساس مكانيزم بازار صورت ميگيرد.
مزاياي بورس؛ اطلاعرساني شفاف، تبليغ رايگان محصول و مشتريان متعدد
به گفته وي در اين سيستم، اطلاعرساني در مورد محصول در سطح وسيع و بدون پرداخت هيچ هزينهاي انجام ميشود كه نوعي تبليغات رايگان است و از اين طريق نام محصول، شركت توليدكننده و قيمت محصول در سايتها، روزنامهها و خبرگزاريهاي اقتصادي درج شده و به اطلاع عموم ميرسد. همچنين با اعتماد به بورس به عنوان نهادي نيمه دولتي كه نظارتي روي آن است و براي خريدار و توليدكننده حاشيه امنيتي در بر دارد كه با هر معامله، ارزش سرمايه دريافت ميشود.
مديربورس كالايي شركت كارگزاري آستان قدس رضوي در ادامه گفت: از سوي ديگر بسياري از مشتريان با توليدكنندهها آشنايي ندارند، اما با بورس آشنا هستند، به طوري كه در حال حاضر 90 درصد مشتريان مشتقات نفتي با بورس آشنايي كامل داشته و توليدكنندگان از اين طريق ميتوانند به طيف وسيعي از مشتريها دست يابند و شركتهاي كارگزاري هم براي آنها بازاريابي رايگان انجام ميدهند.
او تاكيد كرد: معتقدم عليرغم ركود اقتصادي جهاني، به دليل قراردادهاي فروش صادراتي بازرگاني پتروشيمي، تقاضاي زيادي براي محصولات شيميايي و پليمري وجود دارد.
او در ادامه گفت: در حال حاضر در انواع گريدهاي قير به شاخص منطقه تبديل شدهايم و رقابت ميان نفت پاسارگاد و نفت جي باعث شده تغييرات قيمت اين محصول قابل پيشبيني باشد و در دامنه كمي نوسان يابد.
تعادلي ميان عرضه و تقاضا نيست
او با بيان اينكه همواره بازار رقابتي، قيمتپذير است، اظهار كرد: از آنجا كه عرضه فعلي با تقاضا متعادل نيست، قيمت كشف شده منطقي نخواهد بود و حل اين معضل در دراز مدت منجر به راهاندازي بورس بينالمللي نفت ميشود و ميتواند تعيينكننده قيمت در سطح منطقه باشد.
ظرفيت كنوني پاسخگوي بورس بينالمللي نيست
او گفت: اقداماتي براي راهاندازي اين بورس در حال انجام است و در حال حاضر محصولاتي چون قير، اسلاگواكس و اكستراكت در رينگ صادراتي معامله ميشوند، اما بايد زيرساختهاي لازم چون نرمافزار و نيروي انساني هم در راستاي آن توسعه يابند تا محصولات بيشتري وارد بورس شوند. زيرا ظرفيت كنوني به طور حتم پاسخگوي بورس بينالمللي نيست.
