ایسنا: سيدمحمد خاتمي: كساني كه وجود خود را در نبود ديگري ميپندارند، اهل گفتوگو نيستند
حجتالاسلام والمسلمين سيدمحمد خاتمي به استناد روايات رسيده از پيامبر اسلام(ص) تمسك به قرآن را در جهان پر از فتنهاي كه در آن به سر ميبريم، يك نياز برشمرد كه بايد بيش از هر زمان ديگري به آن توجه كرد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، رييس موسسه بينالمللي گفتوگوي فرهنگها و تمدنها كه در مراسمي به مناسبت سالروز تولد امام رضا(ع) و در پاسداشت خدمات هنرمندان فعال در حوزه قرآني سخن ميگفت، ميلاد خجسته امام رضا(ع) را به همه پويندگان راه حق و حقيقت تبريك گفت و اظهاركرد: انشاءالله شاهد تحقق خواستها و ديدگاههاي اين بزرگواران در عرصه حيات بشري باشيم.
وي در ادامه با اشاره به سابقه برگزاري اين مراسم كه همه ساله در سالروز تولد امام حسن مجتبي(ع) در ماه رمضان برگزار ميشد، اظهاركرد: امسال به هر دليل اين مراسم در موعد هر ساله برگزار نشد، اما سعي شد برگزاري آن با ولادت اختر ديگري از آسمان امامت و ولايت همزمان باشد.
رييسجمهور سابق كشورمان همچنين در اظهاراتش با قدرداني و تشكر از احمد مسجدجامعي به خاطر خدماتي كه در عرصه فرهنگ و به ويژه فرهنگ ديني و پاسداشت جايگاه دين ، هنر و فرهنگ كشيده، افزود: بركات وجودي ايشان در زمان تصدي مسووليت رسمي هم بسيار زياد بود، اما گاهي ناديده انگاشته و حتي گاهي خلاف آن برداشت ميشد، اما كسي كه براي خدا كار ميكند منتظر نميماند ببيند در عرصه رسمي خدمت چگونه با او برخورد ميكنند؛ كاري كه براي خدا انجام ميشود پاداشش را نيز از جانب خدا ميگيرد.
وي همچنين به فعاليتهاي فرهنگي و ديني مسجد جامعي در موزه قرآن اشاره كرد و با بيان اين كه مشخص نيست آيا موزه قرآن فعاليتش را تداوم خواهد داد يا نه؟ گفت: به هر حال مهم اين است كه آقاي مسجدجامعي در اين عرصه همچنان فعاليت ميكنند.
خاتمي در ادامه با اشاره به همزماني مراسم بزرگداشت هنرمندان فعال در عرصه قرآني با سالروز ميلاد امام رضا(ع) از تجسم قولي بودن كلام خداوند كه از ويژگيهاي قرآن مجيد است و تجلي انسانيبودن كلام الهي كه ويژگي امامان معصوم است، به عنوان دليل اين همزماني نام برد و اظهاركرد: بنابراين هر مراسمي كه نسبتي با قرآن داشته باشد بايد نسبتي نيز با يكي از امامان بزرگوار داشته باشد.
رييس موسسه بينالمللي گفتوگوي فرهنگها و تمدنها در ادامه اظهاراتش با تاكيد بر اين كه ما در اين مقطع زماني نيازمند تمسك به قرآن هستيم، يادآور شد: البته هميشه نيازمند تمسك به قرآن هستيم؛ به ويژه طبق رواياتي كه از پيامبر بزرگوارمان بر جاي مانده، در زمان فتنه، تمسك به قرآن و رجوع به آن بايد بيشتر باشد؛ بنابراين در جهان پر از فتنهاي كه در آن به سر مي بريم، نياز ما به رجوع به قرآن بيش از هر زمان ديگري است.
خاتمي همچنين به بيان خاطرهاي از دوران رياستجمهوري و سفرش در سال 79 به آلمان پرداخت و با يادآوري اين كه در آن سفر پس از حضور در شهر كوچك وايمار كه به شهر گوته معروف است، قرار بود از دو لوح سنگي كه يكي مربوط به گوته و ديگري مربوط به حافظ بود، پردهبرداري شود، افزود : آنچه در وايمار رخ داد نه تنها امكان گفتوگوي فرهنگها و تمدنها بود بلكه تاكيدي بر لزوم گفتوگوي فرهنگها و تمدنها در دنيايي پر از دروغ ، نيرنگ و كينهتوزي كه در آن به سر ميبريم، بود.
رييسجمهور سابق كشورمان در ادامه به طرح اين پرسش كه چه كساني اهل گفتوگو و چه كساني مخالف گفتوگوي فرهنگ ها و تمدنها هستند پرداخت و تاكيد كرد: گفتوگو توسط كساني موثراست كه اهل فكر و متواضع باشند و تصور نكنند هر چيز كه آنها ميگويند، عين حقيقت است و وجود خود را در نفي وجود ديگري نبينند.
وي اضافه كرد: كساني كه خود را محور عالم ميدانند و در اين زمينه دچار توهماتي هستند و اين توهمات را عين حقيقت ميپندارند، همچنين داراي خصلتي هستند كه ميپندارند در صورتي ميتوانند باشند كه ديگري نباشد و اين ديگري يا بايد تسليم توهم آنها شود يا از ميان برخيزد، اهل گفتوگو نيستند و اگر زور پيدا كنند زور را به جاي منطق مينشانند. اين افراد نه تنها در مسير گفتوگوي فرهنگها و تمدنها مشكل ايجاد ميكنند بلكه در داخل يك فرهنگ نيز با رفتارهاي خود سبب ميشوند عرصه زندگي بر انسانها تنگ و تنگتر شود.
خاتمي در ادامه اظهاراتش بار ديگر به مرور خاطراتش از حضور در شهر وايمار پرداخت و با يادآوري تلاشهاي استعمار در القاي اين تفكر كه شرق و غرب به هم نخواهند رسيد، به مرور برخي اشعار گوته كه در آن بر نزديكي شرق و غرب تصريح شده بود، پرداخت و با ذكر نمونهاي در تاييد اين امر در يكي از آثار اقبال لاهوري به اثري از گوته در اين زمينه اشاره كرد و گفت: او در اين اثر با وجود آن كه به اشعار حافظ از طريق ترجمههاي بعضا نادرست دست يافته، پيام حافظ را درك كرده و توانسته متوجه شود كه حافظ كيست.
رييس بنياد باران همچنين با قرائت ابياتي از اشعار حافظ شيرازي بار ديگر به خاطراتش از حضور در وايمار اشاره كرد و گفت: بعد از مراسم پردهبرداري از لوحهاي مربوط به اشعار حافظ و گوته در اين شهر كه با حضور نخستوزير سابق آلمان برگزار شد، در ميزگردي با حضور تعدادي از متفكران و انديشمندان شركت كرديم كه در آن نسبت دين و عقل و دين و سياست مورد بررسي قرار گرفت.
وي ادامه داد: در آنجا يكي از انديشمندان مسيحي حاضر از من سوال كرد ما در مسيحيت ميتوانيم انجيل را نقد كنيم آيا شما عالمان ديني نيز ميتوانيد و حاضريد قرآن را نقد كنيد، من خطاب به وي يادآور شدم يك تفاوت اساسي در اينجا وجود دارد و آن اين است كه انجيل يا انجيلهايي كه وجود دارند بعد از حضرت عيسي(ع) تدوين شدهاند؛ به طوري كه عنوان ميشود اين كتاب آسماني برداشت انساني بزرگواراني است كه آن را تدوين كردهاند اما در مورد قرآن بنا بر اتفاق نظر همه مسلمانان و گزارشگران تاريخي غيرمسلمان، ميتوان گفت كلامي است كه از سوي پيامبر(ص) آمده و همان لحظه اعلام، كتابت شده است؛ اگر چه تدوين آن در دوران خليفه سوم مسلمانان انجام شده ولي اين مساله لطمهاي به اصل قضيه نميزند.
وي در ادامه با يادآوري اين كه بر اساس روايت، قرآن بطن دارد و بطن آن، بطون ديگر و اين امر تا هفت بطن ادامه دارد، بر اين نكته تاكيد كرد كه اين بطون قرآن توسط تاويلگراني كه عالم به آن باشند، بايد تعريف شود.
رييس موسسه گفتوگوي فرهنگها و تمدنها در ادامه با يادآوري اين كه قرآن به ظاهرش منحصر نيست، يادآور شد: قرآن فراتر از ظاهر است. جفاي بزرگي به قرآن شده كه بايد آن را از ناحيه ظاهرپرستان و سطحينگران دانست كه همه فهم خود از اين كتاب آسماني را در ظاهري كه برخاسته از ديدگاههاي سطحيشان است خلاصه كردهاند.
وي در ادامه با ابراز تاسف نسبت به اينكه ظاهرپرستان مبناي نظم و انتظام امور در جامعه قرار گيرند، گفت: در اين حالت آنها هر ديدگاهي را كه هماهنگ با خود نبينند، برنميتابند.
خاتمي در پايان بار ديگر با يادآوري اين كه ذات قرآن نيز همانند ذات الهي در نهايت درخشندگي ، مستتر است، بر تاويل درست قرآن تاكيد كرد و نقش عالمان و حكيمان آشنا با بطون قرآني را در اين زمينه مورد تاكيد قرار داد و با آرزوي اين كه بتوانيم حقيقت قرآن را كشف كنيم و خدمتگزاراني واقعي براي ايران و قرآن باشيم، سخنانش را پايان داد.
