«تايدواتر» را پس ميدهيم
ديگر خريداران شركتهاي دولتي نيز به دليل مشكلات فراوان اين بنگاه هاي دولتي به تكاپو براي پس دادن بلوكهاي خريداري شده افتادهاند. به طوري كه پس از ابطال معامله فولاد خوزستان از تلاش خريدار دو بلوك آلومينيوم ايران و تايدواتر خاورميانه براي بازگرداندن بلوكهاي خريداري شده به دولت خبر ميرسد. در ظاهر مهر اقتصاد ايرانيان خريدار دو بلوك مزبور به دليل ارائه اطلاعات نادرست درباره EPS ايرالكو در زمان واگذاري و سپس زيانده شدن شركت و همچنين تلاش سازمان بنادر براي واگذاري بنادر در اختيار تايدواتر به ويژه بندر شهيد رجايي به ساير بهرهبرداران ديگر قصد دارد به نشانه اعتراض سهام خود در اين شركتها را به دولت پس بدهد، مگر اين كه دولت مشكلات اين بنگاههاي واگذار شده كه هماكنون به گرههاي غيرقابل گشايش تبديل شدهاند، را حل كند.
اين موضوع تا حدي جدي است كه مديرعامل تايدواتر خاورميانه با تشريح مشكلات به وجود آمده پس از واگذاري اين شركت، از برنامه سهامدار عمده براي پس دادن «حتايد» به دولت در صورت حل نشدن مشكلات آن خبر داد.
تحركات چند مليتيها براي
«Take over»
عبدالحميد ملاح زاده درگفتوگو با دنياي اقتصاد با اشاره به موانع ايجاد شده در زمان واگذاري شركت گفت: در زمان واگذاري 42درصد از سهام تايدواتر خاورميانه، شركتهاي ايندوجا، «DP» امارات و يك شركت سنگاپوري با توجه به آنكه بيشتر بنادر خاورميانه را در اختيار دارند به دليل اهميت بندر شهيد رجايي و موقعيت استراتژيك اين بندر در ترانزيت دريايي، قصد داشتند با خريد سهام شركت بهرهبردار (تايدواتر) اين بندر را از حالت رقيب جدي خارج كرده و اين رقيب را به شريك خود تبديل كنند و در واقع به دست آوردن بندر شهيد رجايي، زنجيره قبضه مهمترين بنادر خاورميانه را توسط اين شركتها تكميل ميكرد.
چراغ سبز براي واگذاري مهمترين بندر كشور
وي با بيان اين كه تحركات شركتهاي خارجي چند مليتي براي قبضه مديريتي «حتايد» در حالي صورت ميگرفت كه در دنيا اساسا شركتهاي خارجي نميتوانند بهرهبرداري از بنادر استراتژيك را در اختيار بگيرند، گفت: در مهلت برگزاري مزايده به دليل افشاگريهاي صورت گرفته توسط برخي دلسوزان نظام، اينها نتوانستند حضور مستقيمي در رقابت داشته باشند و با برخي از شركتهاي داخلي به مذاكره نشستند تا از طريق شراكت با آنها به بندر دست يابند كه اين موارد در زمان اين زد و بندها نيز افشا شد و با هوشياري برخي از نهادها آنها نتوانستند به اهداف خود برسند، اما متاسفانه برخي از دستگاههاي اجرايي با اين شركتهاي خارجي براي واگذاري بلوك تايدواتر توافقنامه امضا كرده بودند و در واقع طي اين توافقنامه چراغ سبزي به بهرهبرداري بلندمدت بندر شهيد رجايي نشان داده شده بود، توافقي كه از در نظر گرفتن دوره 20 ساله براي بهرهبرداري از اين بندر حكايت داشت. به گفته مديرعامل «حتايد» بعد از اين تحركات، چندين خريدار براي خريد بلوك 42درصدي به ميدان رقابت آمدند كه اين خريداران شامل نگين ساحل رويال (تاسيسات دريايي)، كشتيراني و شركت چند مليتي ايندوجا بود كه پس از رقابت چندين روزه و افزايش قيمت پايه سهام از 900 تومان به هزار و 803تومان، اين بلوك معامله شد و به نگين ساحل رويال رسيد و آنها مجبور شدند كه توافقنامه را با خريدار جديد امضا كنند.
پيماني كه بعدا شكسته شد
ملاحزاده از نامه مديرعامل وقت سازمان بنادر به خصوصيسازي در آستانه واگذاري اين شركت سخن گفت و افزود: در زمان واگذاري بلوك تايدواتر مديرعامل وقت سازمان بنادر نامهاي را در اختيار خصوصيسازي و ظاهرا بورس قرار ميدهد كه بر اساس اين نامه اين سازمان متعهد ميشود كه به مدت 10 سال مدل مالي قراردادهاي شركت با سازمان بنادر تغييري نكند و همچنين ترمينال كانتينري بندر شهيد رجايي به صورت بلندمدت و به مدت 20 سال در اختيار شركت باشد.
86ميلياردي كه از شركت خارج شد
او با اشاره به هزينه 5/2ميليون يورويي نگين ساحل رويال براي به دست آوردن بلوك مديريتي تايدواتر گفت: به خريدار بلوك در آستانه واگذاري الزام شد كه مشاور خارجي و ايراني بگيرد و هزينههاي گزافي متحمل شود كه خريدار هم با توجه به آن كه مديريت اين شركت كه بهرهبردار بنادر استراتژيك كشور است به شركت داخلي برسد و از دستاندازي بيگانگان به بنادر ايران جلوگيري شود، اين هزينهها را متحمل شد. اما متاسفانه، پس از واگذاري شركت به فاصله يك ماه اقدامات عجيب و غريبي در تايدواتر اتفاق افتاد كه از جمله اين اتفاقها ميتوان به خارج شدن 86ميليارد تومان از سود انباشته از شركت توسط سازمان بنادر و همچنين بازپسگيري امتيازات اين شركت در زمان دولتي بودن آن اشاره كرد.
حاشيه سود «حتايد» فقط 2درصد
وي گفت: سازمان بنادر به رغم آن كه در زمان واگذاري تعهد كرده بود كه مدل مالي قراردادهاي تايدواتر را تغيير ندهد، اما متاسفانه پيمانشكني كرد و در حالي كه براي شركتهاي خارجي انعطاف به خرج ميدهد، 40درصد به نرخ خدمات بندري افزود، تا جايي كه در پي اين اتفاق نسبت هزينه به درآمد تايدواتر به 98درصد رسيده است و حاشيه سود شركت به شدت كاهش يافته است.
دولت اجاره را زياد كرد
عضو هيات مديره تايدواتر خاورميانه افزايش اجاره بهاي بندر شهيد رجايي را از ديگر مواردي دانست كه از نقض توافق انجام شده در آستانه واگذاري حكايت دارد و گفت: در حال حاضر «حتايد» بابت بهرهبرداري از بندر شهيد رجايي ماهانه 11ميليارد تومان اجاره پرداخت ميكند، در حالي كه در زمان واگذاري مبلغ اجاره 4ميليارد تومان بود كه در سال اين هزينه به 132ميليارد تومان ميرسد و اين شركت در سال رقمي بالغ بر 160ميليارد تومان به دولت ميپردازد كه با محاسبه عدم تغيير اين پرداختيها در 10 سال، اين شركت بايد بالغ بر هزار و 300ميليارد تومان پول به دولت بپردازد، يعني چندين برابر مبلغي كه شركت را خريده است، حال آيا شركت در اين مدت چنين سودي خواهد داشت؟
گلايه از تغيير رفتار دولت
وي با گلايه از رفتار دولت با شركت خصوصي شده تايدواتر گفت: متاسفانه رفتار سازمان بنادر با اين شركت به گونهاي است كه در ظاهر چندان از رسيدن مديريت آن به بخش خصوصي داخلي خوشحال نيست، به طوري كه ضمن افزايش بسيار زياد اجاره و خدمات بندري، هر از چند گاهي الزاماتي مانند تغيير تجهيزات به ما تحميل ميكند. به عنوان مثال چندي پيش از ما خواستند كه 20 دستگاه ويژه جابهجايي كانتينر خريداري كنيم كه به شركت هزينه بسيار زيادي را تحميل كرد.
وي بخش ديگري از مشكلات تايدواتر خاورميانه را مربوط به بدنه دولتي آن دانست و گفت: در كشور ما مديريت دولتي با مديريت بخش خصوصي فاصله بسيار زيادي دارد و زماني كه شركتي به بخش خصوصي ميرسد، بدنه دولتي شركتهاي واگذار شده تحمل چنين رويدادي را ندارد و دوست دارند همچنان در حياط خلوت خود باقي بمانند، در صورتي كه بخش خصوصي به بهرهوري و استفاده بهينه از تمام تخصصها ميانديشد.
مديرعامل تايدواتر با مطرح كردن درخواست تمكين سازمان بنادر به تعهدات داده شده در آستانه واگذاري و مدارا با بخش خصوصي گفت: اگر مشكلات تايدواتر در بهرهبرداري از بنادر حل نشود و از فشارها و اجحافهايي كه به اين شركت روا داشته است كه بخش زيادي از آن قابل طرح نيست، كاسته نشود، سهامدار عمده شركت و خريدار بلوك 42درصدي اين شركت، پس دادن بلوك خريداري شده به دولت را دنبال خواهد كرد، ضمن اينكه از زيانهايي كه به سهامداران اين شركت وارد شده نخواهد گذشت.
افزايش جرايم، خبر ديگر از تايدواتر
نماينده سهامداران و رييس شوراي اسلامي كار تايدواتر از عدم تعهدات مسوولان سازمانهاي بنادر و خصوصيسازي و واگذاري بندر امام (ره) به كنياييها و اخراج 150 نفر از كاركنان خبر دادند.
در اين رابطه سالم شهيدي نماينده 8درصد از سهامداران تايدواتر در جمع خبرنگاران در بندر شهيد رجايي به تاريخچه خصوصيسازي اين شركت اشاره كرد و گفت: 45درصد از سهام تايدواتر در سال70 به كاركنان داده شد تا از اين طريق دولت بخشي از عدم افزايش حقوقها را جبران كند. بر همين اساس هر نفر از كاركنان به تناسب سهامي كه داشت بين 7 تا 20ميليونتومان سود گرفته و از اين طريق بخش عمدهاي از مشكلات برطرف شده است. وي ادامه داد: در حالي مسوولان سازمان بنادر در سال 81 به صورت مكتوب حمايت10 ساله خود را اعلام كرده بودند كه به جاي انعقاد قرارداد 20 ساله با تايدواتر، براي يكسال قرارداد بستهاند كه اين قرار داد نيز در حال اتمام است.
شهيدي در برابر اين سوال فارس كه چرا چنين قراردادي از سوي تايدواتر قبول و امضا شده؟ پاسخ داد: اين قرارداد آگاهانه يا ناآگاهانه توسط مديرعامل قبلي تايدواتر بسته شده است. از طرف ديگر در شرايطي نرخ تعرفهها مربوط به سه سال گذشته است كه جرايم مطرح شده از سوي بنادر برخلاف سالهاي گذشته به شدت افزايش يافته و هم اكنون به 5/3ميلياردتومان رسيده كه اكثر موارد آن ثابت نشده است.
شهيدي در بخش ديگري از اظهارات خود به مسائل قبل از واگذاري بلوك 42درصدي تايدواتر در شهريور سال گذشته اشاره كرد و گفت: قبل از واگذاري اعلام كرديم كاركنان تايدواتر توان خريد اين بلوك را دارند و حتي توافقاتي با سازمان بنادر حاصل شده بود اما برخلاف آن عمل شد.
وي ادامه داد: از سوي ديگر، بهرغم تامين نظر مسوولان سازمان بنادر براي انتخاب مديران در تايدواتر، سازمان بنادر زمينه ادامه فعاليتهاي تايدواتر را فراهم نكرده است.
دو مشكل ديگر تايدواتر
شهيدي ديگر مشكل سهامداران تايدواتر را عدم تعيين تكليف افزايش سرمايه 5/1 يا 5/2 برابري تايدواتر اعلام كرد و گفت: با توجه به طلب 120توماني هر سهم سهامداران، اندوخته 77توماني و سود ساليانه 29توماني هر سهم تايدواتر، براي افزايش سرمايه 5/2 برابري تايدواتر بايد 14تومان واريز شود. اين در حالي است كه پيشنهاد ما (30درصد از سهامداران) اين بود كه با اعمال افزايش سرمايه 5/1 برابري، باقي مانده سود بين سهامداران توزيع شود.
به گفته وي، مشكل ديگر سهامداران تايدواتر عدم انعكاس واقعي مسايل اين شركت است كه خانواده 4هزار نفري تايدواتر را با چالشهايي روبهرو كرده است.
واگذاري بندرامام (ره) به كنياييها
اين اظهارات در حالي مطرح شده كه سازمان بنادر علاوه بر انعقاد قرارداد يكساله به جاي 20 سال با تايدواتر، اقدامات ديگري را بعد از واگذاري بلوك 42درصدي تايدواتر كرده كه موجب نگراني سهامداران و كاركنان اين شركت شده است.
در اين باره سميره رستمي، رييس شوراي اسلامي كار تايدواتر، با انتقاد از تصميمات اخير مسوولان سازمان بنادر گفت: با وجود برنده شدن تايدواتر در مناقصه راهبري بنادر كل كشور، سازمان بنادر به بهانه بدهي، اين مناقصه را باطل اعلام كرد.
وي ادامه داد: اين در حالي است كه بعد از 13 سال زيان دهي فعاليتهاي تايدواتر در بندر امام (ره)، سازمان بنادردرصدد واگذاري 40 ساله اين بندر به كنياييها است كه در اين صورت 150نفر از كاركنان تايدواتر اخراج خواهند شد.
رستمي تاكيد كرد: اين بندر در حالي با زحمت شبانهروزي كارگران و مديران به سوددهي رسيده كه دستهايي درصدد واگذاري خدمات بندر امام (ره) به بيگانگان هستند.
وي ادامه داد: قبل از واگذاري بلوك 42درصدي تايدواتر به رييس سازمان خصوصيسازي اعلام كرديم هر مجموعهاي كه تايدواتر را بخرد، نبايد كاركنان را تعديل و اخراج كند. وي هم تاكيد كرد مانع از انعقاد قراردادي ميشود كه از ارزش نيروهاي تايدواتر كاسته شود اما با گذشت چند ماه مشخص شد چه آيندهاي پيش روي ما است.
يادآور ميشود، شركت نگين ساحل رويال وابسته به تاسيسات دريايي ايران در بيست و سوم شهريور ماه سال قبل موفق شد پس از 7 روز رقابت فشرده 24/42درصد از سهام تايدواتر خاورميانه را به قيمت 18هزار و 3ريال و به ارزش 164ميليارد تومان خريداري كند كه بعدها اين شركت به مهر اقتصاد ايرانيان رسيد و مهر از طريق نگين ساحل رويال در «حتايد» سهامدار عمده شد. پيش از اين شركت صدرا كه مثل تايدواتر در حوزه پيمانكاري و خدماتي فعاليت ميكرد، پس از خصوصيشدن با تغيير رفتار دولت و عدم واگذاري پروژهها به زياندهي رسيده بود.
