بازار بورس کی بازگشایی خواهد شد؟ کی میتوانیم به سرمایه خود در بورس دسترسی داشته باشیم؟
به گزارش بورس نیوز، هرکسی که ریالی در بازار سرمایه دارد این سوالات را پیوسته پرسیده و دربه در به دنبال پاسخ آنها میگردد. در پی تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشور، شورای عالی بورس با هدف صیانت از دارایی سرمایهگذاران و جلوگیری از شکلگیری رفتارهای هیجانی، تصمیم به توقف فعالیت بازار سهام تا اطلاع ثانوی گرفت.
در ادامه این تصمیم، وزیر امور اقتصادی و دارایی اعلام کرد که با وجود تعطیلی بازار سهام، فعالیت صندوقهای سرمایهگذاری با درآمد ثابت، بازار اوراق بدهی و همچنین بورسهای کالا و انرژی از روز دوم ادامه یافته است.
با این حال بررسی وضعیت عملی سامانههای معاملاتی و گزارش فعالان بازار نشان میدهد که در عمل امکان انجام معامله در این بخشها نیز فراهم نبوده است. این موضوع نشان میدهد نحوه اطلاعرسانی درباره وضعیت بازار سرمایه نیازمند دقت و شفافیت بیشتری است تا تصویری که به افکار عمومی و سرمایهگذاران ارائه میشود با واقعیت عملی بازار همخوانی کامل داشته باشد.
وقتی «فعال بودن بازار» صرفاً یک اعلام رسمی است
در حکمرانی بازارهای مالی، فعال بودن بازار تنها به معنای اعلام امکان فعالیت نیست. این مفهوم زمانی محقق میشود که زیرساختهای معاملاتی بهصورت واقعی در دسترس بوده و فرآیندهایی مانند ثبت سفارش، انجام معامله و کشف قیمت بدون مانع انجام شود.
به بیان دیگر، تداوم فعالیت بازار زمانی معنا دارد که سرمایهگذاران بتوانند به نقدشوندگی داراییهای خود دسترسی داشته باشند و مدیریت پرتفوی را در شرایط عادی دنبال کنند. در صورتی که به دلایل اجرایی یا نظارتی امکان دادوستد در عمل فراهم نباشد، اطلاق عنوان «فعال بودن» به آن بخش از بازار با عملکرد واقعی آن سازگار نخواهد بود. چنین ناهماهنگیای میتواند برداشتهای نادرستی درباره وضعیت بازار ایجاد کرده و بر تصمیمگیری سرمایهگذاران اثر بگذارد. بعید نیست از ابتدای روز ۱۶ اسفندماه که بیانیه وزیر اقتصا منتشر شده سردرگمیهای بسیاری نیز در بین فعاین بازار سرمایه نیز شکل گرفته است.
صندوقهای درآمد ثابت؛ ضربهگیر بازاری که از کار افتاد
صندوقهای سرمایهگذاری با درآمد ثابت از مهمترین ابزارهای مدیریت ریسک در بازار سرمایه به شمار میروند. این صندوقها معمولاً در دورههای افزایش نااطمینانی اقتصادی به عنوان مقصدی کمریسک برای انتقال سرمایه عمل کرده و نقش ضربهگیر بازار را ایفا میکنند.
«در دورههای نااطمینانی، صندوقهای درآمد ثابت معمولاً نقش ضربهگیر بازار را ایفا میکنند؛ نقشی که با توقف عملی معاملات در این ابزارها تضعیف شده است»
با این حال توقف عملی معاملات در این صندوقها باعث شده است که این سازوکار تعدیلکننده در شرایط بحرانی کارایی مورد انتظار را نداشته باشد. در چنین وضعیتی سرمایهگذاران امکان جابهجایی دارایی و مدیریت فعال پرتفوی خود را از دست میدهند؛ مسئلهای که از منظر ثبات مالی میتواند فشار روانی بیشتری بر فعالان بازار وارد کند.
ناگفته نماند که شاید نظر وزیر محترم صندوقهای درآمد ثابت صدور ابطالی بوده است، اما باز هم بر طبق اطلاعیه سازمان روند معاملات این صندوقها از فردا یعنی ۱۷ اسفند ماه به جریان خواهد افتاد. بهتر است شفاف سازی من باب این موضوع از طرف وزرات اقتصاد انجام گیرد تا معامله گران دچار سردرگمی نشوند.
فاصله روایت رسمی و تجربه فعالان بازار
اعتماد عمومی یکی از ارکان اساسی کارکرد بازارهای مالی است و بخش مهمی از آن از طریق اطلاعرسانی دقیق و منطبق با واقعیت شکل میگیرد. زمانی که تجربه عملی سرمایهگذاران با آنچه در اطلاعرسانی رسمی بیان میشود تفاوت داشته باشد، شکاف ادراکی میان سیاستگذار و فعالان بازار افزایش پیدا میکند.
چنین فاصلهای میتواند به تضعیف اعتماد و افزایش نااطمینانی در فضای بازار منجر شود. به همین دلیل در دورههای بحران، شفافیت در بیان محدودیتهای عملیاتی و تشریح دلایل تصمیمات سیاستی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
