نفت در اوج؛ طلا در رکود/ جهش نرخ ها با اهرمی به نام تنگه هرمز

به گزارش بورس نیوز، طبق آخرین بررسی در ساعت ۲۳:۴۸ روز سه شنبه ۲۶ اسفند ماه، قیمت طلای ۱۸ عیار به محدوده ۱۸ میلیون و ۵۳۷ هزار تومان رسیده که کاهش ۱۰ درصدی را از سقف تاریخی خود نشان می‌دهد. در واقع، قیمت طلا در روز دو شنبه ۲۵ اسفند، کف ۱۷ میلیون تومانی را لمس نمود، اما طولی نکشید که به کانال ۱۸ میلیون تومان پرتاب شد. دلیل رکود معاملاتی و افت قیمت طلا را می‌توان کاهش معاملات ناشی از جنگ و عدم اتصال پایدار اینترنت و مراجع رسمی قیمت‌ها در نظر گرفت که در صورت کمرنگ شدن این دو مسئله در آینده، احتمال دارد شاهد افزایش تقاضا و جهش قیمت باشیم.

نرخ اونس جهانی طلا در سطح ۵۰۱۶ دلار قرار دارد که با توجه به تشدید تنش‌ها و جنگ مطقه‌ای، انتظار می‌رفت افزایش نرخ را شاهد باشیم، اما قیمت جهانی اونس طلا با کاهش ۵.۳- درصدی از سقف ۵۲۹۶ دلار به محدوده ۵۰۱۶ دلار رسیده است. البته باید در نظر داشت که در ۴۳ روز گذشته، نرخ جهانی این فلز گرانبها ۴۶۶۵ دلار بود که ۷.۵ درصد افزایش یافته و به سطح فعلی رسیده است. ارزش ذاتی طلای ۱۸ عیار ۱۷ میلیون و ۷۲۱ هزار تومان برآورد می‌شود که قیمت بازار ۴.۴ درصد حباب مثبت دارد. همچنین سکه امامی ۱۹۰ میلیون تومان، نیم سکه ۹۸ میلیون تومان، ربع سکه ۵۵ میلیون تومان و سکه یک گرمی ۲۶ میلیون تومان قیمت دارند که به ترتیب، سکه امامی با ۹.۸ درصد، نیم سکه ۱۳.۳ درصد و ربع سکه ۲۷.۲ درصد حباب مثبت معامله می‌شوند.

از سوی دیگر، قیمت هر گرم نقره با خلوص ۹۹۹ از ابتدای جنگ تا کنون ۱۳- درصد کاهش یافته و از محدوده ۴۶۰ هزار تومان در ۷ اسفند به ۳۹۸ هزار تومان در ۲۶ اسفند رسیده است. قیمت نقره در بازار داخلی از سقف تاریخی ۷۲۰ هزار تومان به میزان ۴۴.۵- درصد ریزش داشته و ۳۲۲ هزار تومان از ارزش خود را از دست داده است.

دلار دیجیتال با نرخ ۱۴۶ هزار و ۶۰۰ تومان معامله می‌شود که نسبت به ۱.۵ روز قبل ۲.۶ درصد و نسبت به ۵.۵ روز قبل ۳.۹ درصد افزایش یافته است. قیمت تتر از سقف ۱۷۹ هزار تومانی خود در روز ۹ اسفند، تقریبا ۱۸.۱ درصد فاصله دارد و با ایجاد تقاضا در محدوده ۱۴۰ هزار تومان، نشان داد که مایل به ریزش عمیق نیست.

هر بشکه نفت برنت نیز، با نرخ ۱۰۱ دلار معامله می‌شود. قیمت هر بشکه نفت برنت در ۲۴ آذر ماه ۱۴۰۴ در کف عمیق ۵۸ دلار قرار گرفته بود، اما در پی تنش‌ها و جنگ سخت منطقه‌ای با افزایش قابل توجه ۷۲.۹ درصدی به ۱۰۱ دلار رسیده است. تصور می‌کردند که با حمله به ایران به اهداف خود خواهند رسید و رشد قابل ملاحظه‌ای در قیمت‌های جهانی مشاهده نخواهد شد، اما اکنون با نفت ۱۰۱ دلاری مواجه هستند! قیمت نفت برنت در ۲۸ بهمن ماه، مقاومت داینامیک خود را شکست و با جهشی دوباره به ۱۰۱ دلار رسیده است که با سقف ۱۳۰ دلاری در اسفند ماه ۱۴۰۰ چندان فاصله‌ای ندارد!

آخرین تحولات اقتصادی جهان

۱- در پی وقوع جنگ منطقه‌ای و مسدود شدن تنگه هرمز، قیمت سوخت هواپیما در اروپا با جهشی ۹۰ درصدی روبه‌رو شد. نرخ هر تن سوخت هواپیما که تا دو ماه پیش در کانال ۶۰۰ دلار قرار داشت، اکنون به ۱۶۰۰ دلار رسیده است. این رشد شدید قیمت‌ها فشار سنگینی بر صنعت حمل‌ونقل هوایی اروپا وارد کرده است.

۲- ایران با انجام رایزنی‌های دیپلماتیک، به برخی کشور‌ها از جمله پاکستان، عراق، هند و ترکیه اجازه عبور کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز را داده است. بر اساس این توافقات، یک نفتکش پاکستانی با نام PNSC حامل ۸۰ میلیون لیتر نفت خام، با مجوز ایران از تنگه هرمز عبور کرده است. همچنین، ایران در راستای عادی‌سازی روابط تجاری و در ازای آزادسازی دو کشتی ایرانی توقیف‌شده توسط هند، موافقت کرده است که یک کشتی تجاری هندی نیز از تنگه هرمز عبور کند.

۳- گزارش‌ها حاکی از آن است که افزایش افسارگسیخته قیمت انرژی به بروز مشکلات عمیقی در حوزه کشاورزی و مواد غذایی منجر شده است. بیش از ۵۲ درصد از تولید جهانی اوره در خاورمیانه قرار دارد که قیمت آن طی روز‌های اخیر ۲۵ تا ۴۵ درصد افزایش یافته است. افزون بر این، حدود ۳۵ درصد از حجم تجارت جهانی اوره از مسیر تنگه هرمز انجام می‌شود. با توجه به قرار داشتن در فصل کاشت محصولات کشاورزی، این افزایش قیمت می‌تواند هزینه‌های تولید گندم، ذرت، برنج و سویا را به شکل چشمگیری افزایش دهد و بحران غذایی جهانی را تشدید کند. بر اساس گزارش اکونومیست، تنها نفت و گاز تحت تأثیر این بحران قرار نگرفته‌اند؛ بلکه ۲۲ درصد از اوره تجاری، ۳۳ درصد از هلیوم و ۴۵ درصد از گوگرد جهان نیز از منطقه خلیج فارس تأمین می‌شوند.

۴- طبق گزارش فایننشال تایمز، قیمت نفت عمان به ۱۵۰ دلار در هر بشکه رسیده است. همچنین، نفت برنت طی دو ماه گذشته با رشدی ۷۳ درصدی از کف ۵۸ دلار به ۱۰۱ دلار رسیده است. این ارقام نشان می‌دهد که بازار جهانی نفت و مشتقات آن با شدت درگیر فشار عرضه و افزایش تقاضا شده است. تنگه هرمز به عنوان دومین گلوگاه بزرگ انتقال نفت در جهان، روزانه حدود ۲۰.۹ میلیون بشکه نفت را عبور می‌دهد. پس از آن، تنگه مالاکا با عبور ۲۳.۷ میلیون بشکه و تنگه باب‌المندب با ۸.۶ میلیون بشکه نفت در روز از مسیر‌های حیاتی تجارت جهانی انرژی به شمار می‌روند. توقف فعالیت در هر یک از این مسیر‌ها می‌تواند اقتصاد جهانی را در وضعیت فوق‌بحرانی قرار دهد.

۵- افزایش قیمت نفت صرفاً بخش انرژی را تحت تأثیر قرار نداده، بلکه هزینه‌های استخراج مواد معدنی را نیز افزایش داده است؛ به طوری که بررسی‌ها نشان می‌دهند به ازای هر ۱۰ درصد افزایش در قیمت نفت، هزینه استخراج سنگ‌آهن حدود ۴.۲ درصد، مس حدود ۳.۵ درصد و طلا بین ۱.۹ تا ۲ درصد افزایش می‌یابد، روندی که می‌تواند زنجیره تولید صنایع فلزی، معدنی و اقتصادی جهانی را با افزایش هزینه‌ها و کاهش بازده مواجه سازد.

هادی بهرامی_ پژوهشگر بازار سرمایه