درآمدهای مالیاتی ۳۲۰ همت از مسیر بودجه عقب ماند
به گزارش بورس نیوز، عملکرد درآمدهای مالیاتی در دو ماه نخست سال ۱۴۰۵ اگرچه به دلیل زمانبندی وصول برخی پایههای مالیاتی نمیتواند مبنای قضاوت نهایی درباره عملکرد کل سال باشد، اما آمارهای موجود از شکاف قابل توجه میان درآمدهای تحققیافته و اهداف پیشبینیشده در قانون بودجه حکایت دارد. این فاصله در شرایطی رخ داده که دولت برای تأمین هزینههای جاری و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی، بیش از هر زمان دیگری بر درآمدهای مالیاتی حساب باز کرده است. تداوم این روند میتواند خطر تشدید ناترازی بودجه و افزایش فشار بر منابع مالی دولت را در ماههای آینده به همراه داشته باشد.
بررسی گزارش عملکرد مالی دولت در دو ماه ابتدایی سال جاری نشان میدهد درآمدهای مالیاتی هنوز فاصله معناداری با اهداف تعیینشده در قانون بودجه دارند.
بر اساس قانون بودجه سال ۱۴۰۵، دولت برای کل سال درآمدی معادل ۲ هزار و ۸۲۰ هزار میلیارد تومان (همت) از محل مالیاتها پیشبینی کرده است. با فرض توزیع یکنواخت این درآمدها در طول سال، انتظار میرفت تا پایان اردیبهشتماه حدود ۴۷۰ همت مالیات وصول شود.
اما آمارهای عملکردی نشان میدهد مجموع مالیات وصولشده در این مدت تنها به ۱۵۲ همت رسیده است؛ رقمی که از فاصله بیش از ۳۲۰ همتی با مسیر مورد انتظار بودجه حکایت دارد. این شکاف میتواند نخستین نشانه از دشواری تحقق کامل اهداف درآمدی دولت در سال جاری باشد؛ بهویژه آنکه بخش مهمی از منابع عمومی بودجه بر پایه افزایش درآمدهای مالیاتی طراحی شده است.
با این حال کارشناسان معتقدند ارزیابی عملکرد مالیاتی صرفاً بر مبنای دو ماه نخست سال میتواند تا حدودی گمراهکننده باشد؛ زیرا تقویم وصول مالیاتها در ایران به گونهای است که بخش مهمی از درآمدهای مالیاتی در ماههای بعدی محقق میشود.
مطابق روال سالهای گذشته، مالیات اصناف عمدتاً در خرداد و تیرماه وصول میشود و مالیات عملکرد شرکتها نیز در تیر و مرداد به حساب دولت واریز خواهد شد. به همین دلیل انتظار میرود بخشی از عقبماندگی فعلی در ماههای پیش رو جبران شود. هرچند باید توجه داشت که به دلیل وقوع دو جگ خرداد و اسفند ماه در سال قبل اقتصاد به شدت رکودی بوده و عملا نباید انتظار زیادی از رشد مالیات اصناف و مشاغل نسبت به سنوات قبل داشت.
بر این اساس شرایط ویژه اقتصادی کشور در ماههای ابتدایی سال و اتخاذ برخی سیاستهای حمایتی از سوی دولت، احتمال تحقق کامل اهداف مالیاتی را با ابهام مواجه کرده است. دولت برای کاهش فشار بر بنگاههای اقتصادی و فعالان تولیدی، بخشی از سختگیریهای مالیاتی را تعدیل کرده و برخی مهلتها و تسهیلات حمایتی را در نظر گرفته است؛ موضوعی که میتواند بر روند وصول درآمدهای مالیاتی تأثیرگذار باشد.
بررسی ترکیب درآمدهای مالیاتی وصولشده نشان میدهد مالیات بر درآمد همچنان یکی از مطمئنترین منابع درآمدی دولت به شمار میرود.
در دو ماه نخست امسال حدود ۲۴.۷ همت مالیات بر درآمد وصول شده که از این میان مالیات بر حقوق کارکنان بخش خصوصی با ۱۳.۵ همت بیشترین سهم را داشته است.
این آمار نشان میدهد برخلاف برخی پایههای مالیاتی که تحت تأثیر شرایط اقتصادی و میزان سودآوری بنگاهها قرار میگیرند، مالیات حقوق همچنان از ثبات نسبی برخوردار است و نقش مهمی در تأمین منابع پایدار بودجه ایفا میکند.
