زنگ خطر بورس؛ وقتی نسبت P/D بازار به محدوده قرمز می‌رسد
بورس نیوز:
همزمان با شرایط جنگی، از تاریخ ۲۹ اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ تا به امروز، شاخص کل بورس به میزان ۱۱۶ درصد افزایش یافته و از محدوده ۳ میلیون و ۶۸۱ هزار واحد به ۷ میلیون و ۹۷۷ هزار واحد رسیده است. طی ۱۴۰ روزی که شاخص کل بورس ۱۱۶ درصد افزایش یافته، طلای ۱۸ عیار ۴۲ درصد، تمام سکه نیز ۴۲ درصد، بیت کوین به تومان ۷۰ درصد، دلار دیجیتال ۴۹ درصد و صندوق‌های درآمد ثابت ۱۷ درصد رشد قیمت را تجربه کردند؛ این درحالیست که اگر نرخ تورم در حالت خوشبینانه ۴۵ درصد در نظر گرفته شود، همه بازار‌ها ریسک تورم را کاور کرده‌اند و بازار بورس، سه ماه گذشته را با جهشی قابل ملاحظه پشت سر گذاشت.
در همین مدت، شاخص هم وزن بورس اندکی بیش از شاخص کل افزایش یافته و به سطوح بالاتری رسیده است؛ به طوری که از محدوده ۹۴۷ هزار واحد در تاریخ ۲۹ اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ (زمان بازگشایی معاملات سهام) با رشد ۱۲۲ درصدی به ۲ میلیون و ۱۱۴ هزار واحد رسیده است. همانطور که می‌دانید، شاخص کل بورس نمایانگر عملکرد شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز بازار است، اما شاخص هم وزن عملکرد تمام شرکت‌های بورسی را با وزن یکسان نشان می‌دهد. در مجموع، تنها سهام برخی از شرکت‌ها بازدهی مناسبی را ایجاد نکردند و کلیت بازار سرمایه عملکرد مطلوبی را از خود نشان دادند.
جالب است بدانید، ارزش دلاری بازار سرمایه در ابتدای سه ماه گذشته ۱۰۰ میلیارد دلار بود، اما اکنون پس از جهش خیره کننده قیمت سهام، در محدوده ۹۷ میلیارد دلار قرار گرفته است که نشان از عقب افتادن دوباره سهام از رشد دلار دارد. اگر از نظر ریالی به مسئله نگاه کنیم، بازار بورس بازده مطلوبی داشته، اما از نظر دلاری و تورمی، بازار بورس هیچ بازدهی نداشته و حتی در برابر ریسک‌های تورمی شکست خورده است. نکته دردناک‌تر اینکه، بازار بورس در ابتدای پنج سال قبل ۲۴۷ میلیارد ارزش داشت، اما اکنون به ۹۷ میلیارد دلار کاهش یافته است که نشان می‌دهد سهامداران، بازنده نهایی سرمایه گذاری هستند!
آیا نسبت قیمت به سود نقدی (P/D) بازار سرمایه می‌تواند ریسک‌ها و فرصت‌های پیش رو را به ما نشان دهد؟ بله؛ چراکه این نسبت همسو با شاخص‌های بورس حرکت کرده و با رسیدن به محدوده اشباع شده، سیگنال صادر می‌کنند. در پایان مرداد ماه ۱۴۰۳، زمانی که نسبت قیمت به سود نقدی شرکت‌ها به سطح ۹ واحد رسید، شاخص هم وزن نیز، کف خود را لمس کرد و سپس، شاهد جهش قیمت‌ها بودیم. در حال حاضر، این نسبت به سطح ۲۱ واحد رسیده است؛ یعنی قیمت سهام ۲۱ برابر سود تقسیم شده بین سهامداران می‌باشد که حداکثر ریسک را نشان می‌دهد و باید احتیاط را شرط معامله کنیم.
در شهریور ماه ۱۴۰۴، نسبت قیمت به ارزش دفتری سهام شرکت‌ها به سطح ۱.۷ واحد رسیده بود که ارزان بودن قیمت‌ها را نشان می‌داد. در واقع، ارزش دفتری سهام، همان ارزش ویژه شرکت‌ها بوده که رقمی کمتر از نرخ‌های روز است؛ اما قیمت سهام به حدی کاهش پیدا کرده بود که در مقایسه با ارزش ویژه، قابل ملاحظه نبود. به طور کلی، بازار سرمایه هنوز هم از تورم و بازار‌های موازی عقب است، اما به خریداران کوتاه مدتی و میان مدتی توصیه می‌شود قبل از سرمایه‌گذاری، بررسی‌های بیشتری داشته و ریسک‌ها را مد نظر قرار دهند.
هادی بهرامی، تحلیل‌گر بازار سرمایه
