فروش اصناف در شهریور افزایش یافت
به گزارش بورس نیوز، تازه‌ترین داده‌های شاخص مدیران خرید خرده‌فروشی نشان می‌دهد فعالیت این بخش در شهریورماه نسبت به مردادماه بهبود یافته و شامخ خرده‌فروشی با ثبت رقم ۵۸.۳۳ از مرز ۵۰ عبور کرده است.
با این حال، بررسی اجزای این شاخص تصویری متفاوت از یک رونق فراگیر و پایدار ارائه می‌کند. در حالی که فروش و سفارش‌های جدید افزایش یافته، اشتغال کاهش پیدا کرده، هزینه تأمین کالا به بالاترین سطح شاخص رسیده و میزان خوش‌بینی فعالان صنفی نسبت به ماه آینده نیز کمتر شده است.
این داده‌ها از گزارش «طرح شاخص مدیران خرید خرده‌فروشی» معاونت آموزش و پژوهش، واحد آمار و اطلاعات اتاق اصناف ایران استخراج شده است؛ طرحی که اتاق اصناف ایران از اردیبهشت ۱۳۹۹ اجرای آن را آغاز کرده و نتایج آن به صورت ماهانه منتشر می‌شود. همزمان، محاسبه شامخ ترکیبی کل اقتصاد نیز با همکاری اتاق‌های بازرگانی، تعاون و اصناف در حال انجام است.
در شامخ، عدد ۵۰ مرز میان افزایش و کاهش فعالیت نسبت به ماه قبل است؛ بنابراین عبور شاخص از این سطح به خودی خود به معنای قرار گرفتن بنگاه‌ها در شرایط مطلوب یا سودآور نیست، بلکه فقط نشان می‌دهد سطح فعالیت در مقایسه با ماه قبل بهبود یافته است.
به همین دلیل، برای ارزیابی وضعیت واقعی خرده‌فروشی، باید به اجزای تشکیل‌دهنده این شاخص نگاه کرد؛ جایی که نشانه‌های امیدوارکننده و هشداردهنده همزمان دیده می‌شوند.
مهم‌ترین علامت مثبت گزارش شهریورماه، جهش شاخص فروش کالا و خدمات به عدد ۷۵ است. سفارش‌های جدید مشتریان نیز از ۵۳.۸۵ در مردادماه به ۵۸.۳۳ رسیده و موجودی کالای نهایی و سفارش‌های در دست انجام هم بهبود داشته‌اند. در ظاهر، این ترکیب از افزایش فعالیت واحد‌های صنفی و گردش بیشتر کالا در بازار حکایت دارد.
اما مسئله اصلی اینجاست که شاخص فروش، ارزش یا سطح فعالیت را در مقایسه با ماه قبل می‌سنجد و به تنهایی مشخص نمی‌کند چه مقدار از این افزایش ناشی از رشد واقعی حجم تقاضا و چه مقدار ناشی از افزایش قیمت‌ها بوده است.
این نکته در کنار سایر داده‌های گزارش اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. شاخص قیمت خرید مواد اولیه و اقلام مورد نیاز در شهریورماه به ۱۰۰ رسیده و شاخص قیمت محصولات و خدمات نیز ۸۷.۵۰ ثبت شده است. در چنین شرایطی، بخشی از رشد فروش می‌تواند نتیجه افزایش قیمت کالا و خدمات باشد، نه الزاماً افزایش تعداد کالا‌های فروخته‌شده.
به بیان دیگر، ممکن است یک واحد صنفی با فروش ریالی بیشتر، در عمل همان میزان یا حتی حجم کمتری از کالا را نسبت به گذشته عرضه کرده باشد، اما افزایش قیمت‌ها باعث شده رقم فروش بالاتری در حساب‌های آن ثبت شود. از این منظر، رشد فروش زمانی نشانه قوی‌تری از رونق خواهد بود که با افزایش واقعی تقاضا، بهبود قدرت خرید و ثبات نسبی هزینه‌های تأمین همراه شود.
گزارش شامخ خرده‌فروشی شهریورماه در تحلیل خود به نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه ۷۳.۶ درصدی استناد کرده است؛ رقمی که اهمیت قیمت‌ها را در تفسیر شاخص فروش برجسته می‌کند.
وقتی سطح عمومی قیمت‌ها با سرعت بالا افزایش پیدا می‌کند، افزایش ارزش معاملات الزاماً به معنی آن نیست که خانوار‌ها کالا و خدمات بیشتری خریداری کرده‌اند. در واقع، ممکن است مصرف‌کننده برای تأمین همان سبد قبلی هزینه بیشتری بپردازد و فروشنده نیز برای حفظ گردش مالی، قیمت فروش را بالا ببرد.
بنابراین، قرار گرفتن شاخص فروش در سطح ۷۵ در چنین محیطی باید در کنار شاخص قیمت خرید و شاخص قیمت فروش خوانده شود. هرچه فاصله میان رشد اسمی فروش و رشد واقعی تقاضا بیشتر باشد، احتمال اینکه بخشی از بهبود شامخ ناشی از تورم باشد افزایش می‌یابد.
این مسئله برای اصناف اهمیت دوچندان دارد، زیرا واحد صنفی فقط با افزایش قیمت فروش مواجه نیست و همزمان هزینه جایگزینی کالا نیز بالا می‌رود. اگر کالایی امروز فروخته شود، صاحب واحد صنفی باید همان کالا را با هزینه‌ای بالاتر جایگزین کند؛ در نتیجه افزایش فروش ریالی لزوماً به معنای افزایش سود یا بهبود نقدینگی نیست.
