REASON هوش مصنوعی را به مسئله تولید و صنعت متصل میکند؛ 1 میلیارد تومان برای هر تیم منتخب
برنامه شتابدهی هوش مصنوعی ریزن (REASON) در دل گلرنگ ونچرز و با همراهی مرکز هوش مصنوعی گلرنگ و شرکت گلرنگ سیستم، فراخوان خود را منتشر کرد. تیمهای فردی و چند نفره از ۲ آبان ۱۴۰۵ میتوانند درخواست ثبت کنند. در این دوره ششماهه تا ۱۰ تیم پذیرفته میشوند و هر تیم منتخب ۱ میلیارد تومان سرمایه نقدی دریافت میکند.
هوش مصنوعی امروز یکی از پرتکرارترین موضوعها در گفتوگوهای اقتصادی و سرمایهگذاری است. از پیشبینی تقاضا و مدیریت موجودی تا تحلیل دادههای مالی، بنگاهها بهدنبال ابزارهایی هستند که تصمیمگیری را دقیقتر و هزینهها را قابلکنترلتر کند. با این حال، حلقه گمشده بسیاری از پروژههای هوش مصنوعی، رسیدن از یک مدل موفق در محیط آزمایشگاهی به راهکاری است که در یک شرکت فعال، نتیجهای قابل اندازهگیری بسازد. REASON برای پر کردن همین فاصله طراحی شده و سرمایه، مسئله واقعی و محیط آزمون را در یک مسیر کنار هم گذاشته است.
برای فعالان بازار سرمایه، خبر برنامههایی مانند REASON از آن جهت اهمیت دارد که نشان میدهد بنگاههای بزرگ چگونه برای افزایش بهرهوری و دسترسی به فناوریهای تازه، به همکاری با تیمهای نوآور روی آوردهاند. چنین همکاریهایی میتواند هم به رشد استارتاپها کمک کند و هم کارایی شرکتهای بهرهبردار را بالا ببرد.
ریزن چیست؟
REASON نخستین برنامه شتابدهی تخصصی هوش مصنوعی گلرنگ ونچرز است. گلرنگ ونچرز پیشتر برنامههای تخصصی متعددی را در حوزههای دارو، امنیت غذایی و بازیسازی اجرا کرده است. این مجموعه اکنون با تکیه بر تجربههای گذشته، از طریق REASON بهصورت تخصصی و مسئلهمحور وارد عرصه هوش مصنوعی میشود؛ رویکردی که از یک سو مسائل واقعی کسبوکارهای فعال در گروه صنعتی گلرنگ را به توان فنی و خلاقیت تیمهای هوش مصنوعی متصل میکند و از سوی دیگر بستری برای شکلگیری و رشد کسبوکارهای جدید مبتنی بر هوش مصنوعی فراهم میآورد. شعار برنامه «راهکار از هوش مصنوعی، دلیل از دنیای واقعی» است و نام REASON به معنای «دلیل» و اشارهای به توان استدلال در هوش مصنوعی است.
پشتوانه برنامه
REASON با همراهی مرکز هوش مصنوعی گلرنگ و شرکت گلرنگ سیستم برگزار میشود و تیمهای منتخب را در بستر گروه صنعتی گلرنگ و شرکتهای زیرمجموعه آن قرار میدهد. تجربه گلرنگ ونچرز در اجرای برنامههای تخصصی پیشین، پشتوانه طراحی REASON بهعنوان برنامهای ویژه هوش مصنوعی بوده است.
نقطه شروع برنامه مسئلهی واقعی کسبوکار است، نه فناوری. مسیر هر تیم چهار گام دارد:
- مسئله کسبوکار
- راهحل هوش مصنوعی
- اجرای آزمایشی (Pilot)
- اعتبارسنجی و توسعه
چهار گام از نگاه یک سرمایهگذار
اگر مسیر REASON را از زاویه سرمایهگذاری نگاه کنیم، هر گام نقش یک نقطه کنترل را دارد که ابهام پروژه را کمتر میکند.
- مسئله کسبوکار: پیش از هر هزینهای مشخص میشود راهکار قرار است کدام نیاز واقعی را در کدام شرکت برطرف کند. به زبان بازار سرمایه، تقاضا از ابتدا شناسایی شده است.
- راهحل هوش مصنوعی: تیم محصول یا سرویسی را میسازد که دقیقاً برای همان نیاز طراحی شده؛ نه محصولی عمومی که بعدها باید برایش کاربرد پیدا کرد.
- اجرای آزمایشی (Pilot): راهکار در مقیاس محدود و در شرایط واقعی یک شرکت امتحان میشود. این مرحله، کمهزینهترین راه برای سنجش عملکرد پیش از گسترش است.
- اعتبارسنجی و توسعه: نتیجه اجرا سنجیده میشود و تصمیم برای گسترش، بر پایه داده و شواهد گرفته میشود، نه حدس و برآورد.
حاصل این ترتیب، پروژهای است که در هر مرحله، شفافیت بیشتری درباره ارزش و آینده خود پیدا میکند؛ ویژگیای که برای هر سرمایهگذاری اهمیت دارد.
چرا هوش مصنوعی برای بنگاهها اهمیت پیدا کرده است؟
بنگاههای اقتصادی هر روز حجم بزرگی از داده تولید میکنند؛ از سفارشها و موجودی انبار تا رفتار مشتری و گزارشهای مالی. هوش مصنوعی ابزاری است که میتواند از این دادهها الگو بیرون بکشد، پیشبینی کند و تصمیمگیری را سریعتر و دقیقتر کند. نتیجه میتواند در قالب کاهش هزینه، افزایش بهرهوری، کاهش خطا و بهبود تجربه مشتری دیده شود.
با این حال، ارزش هوش مصنوعی زمانی به دست میآید که راهکار دقیقاً برای یک مسئله مشخص ساخته شده و در شرایط واقعی آزموده شده باشد.
رویکرد مسئله محور REASON پاسخی به همین نیاز است: اول مسئله، بعد راهکار، سپس آزمون در دنیای واقعی.
سرمایهگذاری شرکتی؛ الگویی که REASON بر آن تکیه دارد
در اقتصادهای پیشرو، بنگاههای بزرگ برای دسترسی سریعتر به نوآوری، بهطور مستقیم روی استارتاپها سرمایهگذاری میکنند؛ الگویی که با عنوان سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی (Corporate Venture Capital) شناخته میشود. در این الگو، شرکت سرمایهگذار فقط پول نمیدهد؛ بازار، داده، تجربه صنعتی و شبکه ارتباطی خود را هم در اختیار تیم قرار میدهد.
REASON نمونهای از همین منطق در فضای هوش مصنوعی است. گلرنگ ونچرز در کنار سرمایه نقدی، امکان آزمایش محصول در اکوسیستم گروه صنعتی گلرنگ را فراهم میکند. برای تیمها، این یعنی دسترسی همزمان به سرمایه و نخستین مشتری؛ دو چیزی که در مسیر عادی رشد یک استارتاپ معمولاً در دو مرحله جدا و با فاصله به دست میآیند.
برای صنعت نیز این الگو مزیت روشنی دارد. شرکتها به جای آنکه همه راهکارها را از صفر و درون سازمان بسازند، از چابکی و تخصص تیمهای مستقل بهره میبرند و راهکار را پیش از تصمیم برای سرمایهگذاری بزرگتر، در مقیاس کوچک میآزمایند. نتیجه، تخصیص هوشمندانهتر منابع به راهکارهایی است که ارزش خود را در عمل نشان دادهاند.
شتابدهندههای تخصصی؛ جایگاه REASON
در سالهای اخیر، شتابدهندههایی که روی یک صنعت یا فناوری مشخص تمرکز میکنند، جایگاه پررنگ تری در اکوسیستم نوآوری پیدا کردهاند. این برنامهها به جای پذیرش طیف گستردهای از ایدهها، تیمهایی را جذب میکنند که با نیازهای یک حوزه خاص همراستا هستند و میتوانند از دانش و زیرساخت آن حوزه بهره ببرند.
ریزن در همین دسته قرار میگیرد؛ برنامهای تخصصی برای هوش مصنوعی که به مسئلههای واقعی یک گروه صنعتی گسترده گره خورده است. این تمرکز به تیمها کمک میکند انرژی خود را صرف مسئلههایی کنند که تقاضای روشن دارند.

آزمایش در اکوسیستم گروه صنعتی گلرنگ
تیمهای منتخب میتوانند محصول خود را در اکوسیستم گروه صنعتی گلرنگ و شرکتهای زیرمجموعه آن آزمایش کنند. به بیان برگزارکنندگان، REASON علاوه بر سرمایه، محیط واقعی آزمایش، نخستین مشتری و مسیر ورود به بازار را هم برای تیمها فراهم میکند. بسته حمایتی برنامه شامل این موارد است:
- ۱ میلیارد تومان سرمایه نقدی برای هر تیم منتخب
- فضای کار و تجهیزات مورد نیاز
- منتورینگ و آموزشهای تخصصی
- شش ماه کار در یک محیط واقعی کسبوکار
۱ میلیارد تومان سرمایه نقدی؛ سوخت شش ماه نخست
سرمایه نقدی ۱ میلیارد تومانی برای هر تیم منتخب، امکان میدهد تیم در طول شش ماه دوره بر توسعه محصول و آمادهسازی اجرای آزمایشی تمرکز کند. برای بسیاری از تیمهای نوپا، مرحله پیش از نخستین درآمد حساسترین دوره است؛ دورهای که در آن، تأمین منابع برای ساخت و آزمایش محصول تعیینکننده است. این سرمایه دقیقاً در همین مرحله به کار میآید.
ارزش غیرنقدی بسته حمایتی
بخش مهمی از ارزش REASON در اجزایی است که مستقیماً به پول تبدیل نمیشوند. دسترسی به محیط واقعی آزمایش یعنی تیم میتواند راهکار خود را با داده و فرایند واقعی یک سازمان محک بزند. نخستین مشتری یعنی تیم از همان ابتدا با یک بهرهبردار واقعی کار میکند و بازخورد دستاول میگیرد. فضای کار و تجهیزات، زیرساخت کار روزانه را فراهم میکند.
یک مزیت دیگر هم وجود دارد: راهکاری که در یکی از شرکتهای گروه آزموده و موفق شود، میتواند در سایر شرکتهای گروه نیز به کار گرفته شود. این امکان گسترش درونگروهی، ارزش بالقوه هر اجرای موفق را چند برابر میکند.
نقش منتورینگ و آموزش
فاصله میان یک تیم فنی توانمند و یک کسبوکار موفق، اغلب در مهارتهایی است که فراتر از ساختن محصول قرار دارد؛ از شناخت دقیق نیاز مشتری تا مذاکره، قیمتگذاری و برنامهریزی برای رشد. منتورینگ و آموزشهای تخصصی REASON کمک میکند تیمها در کنار توسعه فنی، این مهارتها را هم تقویت کنند و با آمادگی بیشتری به مرحله اجرای آزمایشی و پس از آن برسند.
ظرفیت ۱۰ تیمی؛ تمرکز بر کیفیت
پذیرش حداکثر ۱۰ تیم در این دوره، امکان میدهد منابع برنامه، از سرمایه و منتورینگ تا فرصتهای آزمایش در شرکتهای گروه، بهصورت متمرکز در اختیار تیمهای منتخب قرار بگیرد.
اجرای آزمایشی؛ ابزاری برای مدیریت ریسک
در ادبیات سرمایهگذاری، کاهش ابهام پیش از تعهد منابع بزرگ، یکی از اصول پایه است. اجرای آزمایشی یا Pilot در REASON دقیقاً همین نقش را دارد. راهکار پیش از گسترش، در مقیاس محدود و در یک شرکت واقعی اجرا میشود و هم تیم سازنده و هم شرکت بهرهبردار، با هزینهای کنترلشده به دادههای عینی درباره عملکرد آن دست پیدا میکنند.
برای تیمها، این مرحله فرصتی است تا محصول را با شرایط واقعی سازگار کنند و نقاط قوت آن را با شواهد نشان دهند. برای شرکتها، راهی کمهزینه برای آشنایی با فناوریهای تازه و ارزیابی اثر آنها بر فرایندهای جاری است. و برای سرمایهگذاران، نتیجه یک Pilot موفق، یکی از معتبرترین نشانهها برای ارزیابی آینده یک راهکار به شمار میرود.
داده؛ دارایی کلیدی پروژههای هوش مصنوعی
کیفیت هر راهکار هوش مصنوعی به دادهای وابسته است که با آن ساخته و آزموده میشود. بسیاری از تیمهای نوپا ناچارند محصول خود را روی داده نمونه یا در شرایط شبیهسازیشده بسازند و ارزش واقعی آن تنها زمانی معلوم میشود که با داده و فرایند یک سازمان واقعی روبهرو شود.
در REASON، تیمهای منتخب راهکار خود را در اکوسیستم گروه صنعتی گلرنگ آزمایش میکنند؛ یعنی در برابر داده، فرایند و شرایط واقعی یک سازمان. این دسترسی، هم کیفیت راهکار را بالا میبرد و هم اعتبار نتیجه را برای هر تصمیم بعدی، از گسترش در شرکتهای دیگر تا جذب سرمایه، افزایش میدهد.
۹ حوزهی مسئله؛ از فروش تا مالی
مسئلهی مورد نظر باید در یکی از ۹ حوزهی زیر باشد: فروش و بازاریابی، زنجیره تامین و لجستیک، تولید، تحقیق و توسعه، منابع انسانی، مالی، خدمات مشتریان، تحلیل داده و بهرهوری سازمانی. تیمها برای ثبت درخواست باید پیچدکی دربارهی مسئلهای که با هوش مصنوعی حل میکنند ارائه دهند. راهکار باید به نیاز واقعی پاسخ دهد، امکان اجرای آزمایشی داشته باشد و بتواند در شرکتهای دیگر توسعه پیدا کند یا به محصولی مستقل و مقیاسپذیر تبدیل شود.
هوش مصنوعی در حوزه مالی؛ نمونه کاربردها
حوزه مالی یکی از ۹ حوزه برنامه است و برای مخاطبان بازار سرمایه، شاید جذابترین آنها. واحدهای مالی بنگاهها با حجم بزرگی از داده سروکار دارند و همین دادهها، زمینه مناسبی برای به کار گرفتن هوش مصنوعی فراهم میکند. کاربردهایی از این دست میتوانند در دامنه این حوزه قرار بگیرند:
- پیشبینی جریان نقدی: برآورد دقیقتر ورودی و خروجی وجوه برای برنامهریزی مالی
- تشخیص الگوهای غیرعادی: شناسایی تراکنشها یا رویدادهای مالی که نیاز به بررسی بیشتر دارند
- تحلیل اعتباری مشتریان تجاری: کمک به تصمیمگیری درباره فروش اعتباری و مدیریت مطالبات
- خودکارسازی گزارشها: کاهش کارهای تکراری در تهیه و تحلیل گزارشهای مالی
- پشتیبانی از تصمیم: تحلیل دادههای داخلی و بازار برای تصمیمهای سرمایهگذاری و قیمتگذاری
فراتر از مالی
دامنه REASON به حوزه مالی محدود نمیشود. در فروش و بازاریابی، پیشبینی تقاضا و تحلیل رفتار مشتری؛ در زنجیره تامین و لجستیک، بهینهسازی موجودی و جریان کالا؛ در تولید، پایش کیفیت و بهبود کارایی خطوط؛ و در خدمات مشتریان، خودکارسازی پاسخگویی، نمونههایی از مسئلههایی هستند که هوش مصنوعی میتواند در آنها اثر ملموس بگذارد. تحقیق و توسعه، منابع انسانی، تحلیل داده و بهرهوری سازمانی هم بخشهای دیگری از نقشه مسئلههای برنامه را تشکیل میدهند.
تیمی که راهکارش دقیقاً در یکی از این حوزهها نمیگنجد اما از دل یک کسبوکار واقعی برخاسته، هم میتواند آن را در درخواست خود مطرح کند.
معیارهای ارزیابی در یک نگاه
همه درخواستها با معیارهای یکسان بررسی میشوند و راهکار باید سه ویژگی را همزمان داشته باشد:
- پاسخ به نیاز واقعی یک کسبوکار فعال
- امکان اجرای آزمایشی در محیط کسبوکار
- ظرفیت توسعه در شرکتهای دیگر یا تبدیلشدن به محصولی مستقل و مقیاسپذیر
پیچدک؛ زبان مشترک تیم و سرمایهگذار
پیچدک (Pitch Deck) ارائهای کوتاه است که تیم در آن مسئله، راهکار مبتنی بر هوش مصنوعی و ارتباط آن با یکی از ۹ حوزه برنامه را معرفی میکند. در دنیای سرمایهگذاری، پیچدک نخستین سندی است که سرمایهگذار بر اساس آن درباره ادامه گفتوگو تصمیم میگیرد؛ در REASON هم همین نقش را دارد. پیچدکی که سه ویژگی بالا را روشن و مستند نشان دهد، تصویر دقیقی از ارزش تیم و راهکار ارائه میکند.
چه تیمهایی بیشترین بهره را میبرند؟
REASON برای تیمهایی طراحی شده که پیرامون یک محصول یا راهحل مشخص شکل گرفتهاند و میخواهند آن را در بستر واقعی کسبوکار بیازمایند و رشد دهند. تیمها میتوانند فردی یا چندنفره باشند. هدف برنامه این است که هر تیم مسئله واقعی را بشناسد، راهحل خود را در محیط واقعی اعتبارسنجی کند و به مدلی برای ادامه رشد برسد. تیمهایی که هوش مصنوعی در قلب محصولشان قرار دارد و آمادهاند راهکار خود را با داده و فرایند واقعی محک بزنند، بیشترین بهره را از این مسیر خواهند برد.
معیار موفقیت: ارزش قابلسنجش برای کسبوکار
در REASON موفقیت تیمها با پیشرفت فنی یا کیفیت دمو سنجیده نمیشود. معیار اصلی، ارزش واقعی ایجادشده برای کسبوکار است.
تمرکز ارزیابی بر این است که راهکار دقیقاً چه مسئلهای را حل کرده و چه نتایج کمی و کیفی در محیط واقعی به دست آورده است. این معیار برای سرمایهگذاران آشناست؛ همان منطقی است که در ارزشگذاری هر کسبوکار به کار میرود: ارزش، در نتیجه قابل اندازهگیری دیده میشود.
چهار مسیر پس از دوره
پایان دوره، پایان همکاری نیست؛ نقطهای است که آینده هر تیم بر پایه نتیجه اجرای آزمایشی روشن میشود:
- همکاری تجاری مستقیم با شرکتی که راهکار در آن آزموده شده است
- توسعه راهکار در سایر شرکتهای گروه
- ورود به مسیر سرمایهگذاری برای تیمهایی که توان ساختن کسبوکاری مستقل دارند
- ورود به بازارهای بزرگتر با تکیه بر تجربه و اعتبار کسبشده در REASON
چرا این مسیرها برای سرمایهگذاران مهم است؟
تیمی که دوره را با یک اجرای آزمایشی موفق در یک شرکت واقعی به پایان میرساند، با کارنامهای متفاوت وارد گفتوگو با سرمایهگذاران میشود. مشتری واقعی، داده عملکرد و تجربه اجرا، همان شواهدی است که سرمایهگذاران برای ارزیابی ریسک و پتانسیل رشد به آن نیاز دارند.
به این ترتیب، REASON میتواند به منبعی از فرصتهای سرمایهگذاری سنجیدهشده در حوزه هوش مصنوعی تبدیل شود.
سود سهجانبه
- برای استارتاپها: سرمایه نقدی، نخستین مشتری، محیط واقعی آزمایش و مسیر ورود به بازار
- برای صنعت: دسترسی به راهکارهایی که برای مسئلههای خودش طراحی و در عمل سنجیده شدهاند
- برای سرمایهگذاران: فرصتهایی که پیش از ورود سرمایه بیشتر، ارزش خود را در یک کسبوکار واقعی نشان دادهاند
زمانبندی
- ۲ آبان ۱۴۰۵: انتشار فراخوان و آغاز ثبت درخواست
- ۳۰ آبان: پایان مهلت ثبت درخواست و ارسال پیچدک
- ۳ آذر: پایان ارزیابی و غربال اولیه
- ۱۰ و ۱۱ آذر: جلسه ارائه به شرکتهای گلرنگ و سرمایهگذاران
- ۲۵ آذر: آغاز رسمی کار تیمها
جلسه ارائه؛ دیدار با شرکتها و سرمایهگذاران
جلسه ارائه در ۱۰ و ۱۱ آذر، نقطه دیدار مستقیم تیمهای منتخب با شرکتهای گروه و سرمایهگذاران است؛ فرصتی برای اینکه راهکار در برابر کسانی ارائه شود که هم مسئله را از نزدیک میشناسند و هم منطق سرمایهگذاری را. پس از آن، تیمهای پذیرفتهشده از ۲۵ آذر شش ماه زمان دارند تا با همراهی منتورها و آموزشهای تخصصی، راهکار خود را تا اجرای آزمایشی و اعتبارسنجی پیش ببرند.
چکلیست آمادگی برای ثبت درخواست
تیمهایی که قصد شرکت دارند، میتوانند پیش از ۳۰ آبان این موارد را آماده کنند:
- تعریف روشن مسئله و کسبوکاری که با آن درگیر است
- توضیح راهکار مبتنی بر هوش مصنوعی و نقش آن در حل مسئله
- مشخص کردن حوزه مرتبط از میان ۹ حوزه برنامه
- نشان دادن امکان اجرای آزمایشی در محیط کسبوکار
- توضیح ظرفیت گسترش راهکار در شرکتهای دیگر یا تبدیل آن به محصولی مستقل
پرسشهای پرتکرار
آیا تیمهای فردی هم میتوانند درخواست بدهند؟ بله. تیمها میتوانند فردی یا چندنفره باشند.
مبلغ سرمایه چقدر است؟ برای هر تیم منتخب ۱ میلیارد تومان سرمایه نقدی در نظر گرفته شده است.
دوره چقدر طول میکشد؟ شش ماه؛ کار رسمی تیمها از ۲۵ آذر آغاز میشود.
آخرین مهلت ثبت درخواست چه زمانی است؟ ۳۰ آبان ۱۴۰۵.
چند تیم پذیرفته میشوند؟ حداکثر ۱۰ تیم در این دوره.
اگر مسئله در هیچیک از ۹ حوزه نگنجد چه؟ تیمی که راهکارش دقیقاً در این حوزهها نمیگنجد اما از دل یک کسبوکار واقعی برخاسته، هم میتواند آن را مطرح کند.
برای ثبت درخواست چه چیزی لازم است؟ پیچدکی درباره مسئله، راهکار مبتنی بر هوش مصنوعی و ارتباط آن با یکی از حوزههای برنامه.
جمعبندی
REASON را میتوان پلی میان سه ضلع یک اکوسیستم نوآوری دانست: صنعتی که مسئله و داده واقعی دارد، تیمهایی که توان فنی و خلاقیت لازم برای حل آن را دارند و سرمایهای که بهدنبال فرصتهای سنجیدهشده است. ترکیب ۱ میلیارد تومان سرمایه نقدی برای هر تیم منتخب، امکان آزمایش در اکوسیستم گروه صنعتی گلرنگ، ارزیابی بر پایه ارزش واقعی و مسیرهای روشن پس از دوره، این برنامه را به فرصتی متمایز برای استارتاپهای هوش مصنوعی تبدیل میکند.
برای تیمها، REASON فرصتی است تا محصول خود را از یک ایده فنی به راهکاری با نتیجه قابل اندازهگیری برسانند. برای صنعت، راهی است برای دسترسی به نوآوریهایی که برای مسئلههای خودش طراحی شدهاند. مهلت ثبت درخواست ۳۰ آبان ۱۴۰۵ است و ظرفیت پذیرش این دوره حداکثر ۱۰ تیم خواهد بود.
راههای ارتباطی
علاقهمندان میتوانند اطلاعات کامل را در reasonaccelerator.com ببینند و پرسشهای خود را به info@reasonaccelerator.com بفرستند.