بازار سهام آمریکا چگونه کار می کند و شاخص های اصلی آن چه چیزی نشان می دهند؟
بسیاری تصور میکنند بازار سهام آمریکا یک بورس است. در واقع، بازار سهام آمریکا از چند بورس اصلی تشکیل شده که مهمترین آنها بورس نیویورک و نزدک هستند. حال کلی این بازار را چند شاخص اصلی مانند S&P 500، داوجونز و نزدک کامپوزیت نشان میدهند. سهام هزاران شرکت هر روز در این بورسها خرید و فروش میشود و تغییر شاخصها، خلاصهی همین معاملات است.
بازار سهام آمریکا از چه بورس هایی تشکیل شده است؟
بورس نیویورک (New York Stock Exchange یا NYSE) قدیمیترین بورس اصلی آمریکا است و ریشهی آن به توافقی در سال ۱۷۹۲ میان چند کارگزار در منهتن برمیگردد. ساختمان این بورس در خیابان وال استریت قرار دارد. NYSE از نظر ارزش بازار شرکتهای فهرستشده، بزرگترین بورس سهام جهان شناخته میشود. بسیاری از شرکتهای بزرگ و قدیمی آمریکا در حوزههایی مانند بانکداری، انرژی، صنعت و کالاهای مصرفی در این بورس فهرست شدهاند.
نزدک (Nasdaq) در سال ۱۹۷۱ بهعنوان نخستین بازار سهام الکترونیکی جهان کار خود را شروع کرد. بیشتر شرکتهای بزرگ فناوری آمریکا، مانند اپل، مایکروسافت، انویدیا و آمازون، سهام خود را در نزدک فهرست کردهاند. به همین دلیل، نام نزدک برای بسیاری از سرمایهگذاران با شرکتهای فناوری و شرکتهای در حال رشد گره خورده است.
تفاوت این دو بورس برای سرمایهگذار معمولی بیشتر در نوع شرکتهای فهرستشده است تا در روش معامله. شرکتی که سهام خود را در یکی از این دو بورس فهرست کرده، ممکن است در سالهای بعد به بورس دیگر منتقل شود.
«وال استریت» (Wall Street) نام خیابانی در جنوب منهتن است. این نام به مرور به نام عمومی بازار مالی آمریکا تبدیل شده است. وقتی در خبرها گفته میشود «وال استریت امروز افت کرد»، منظور معمولاً افت شاخصهای اصلی بازار سهام آمریکا است، نه یک بورس یا یک ساختمان خاص.
سه شاخص اصلی بورس آمریکا
شاخص سهام عددی است که تغییر ارزش گروهی از سهام را در یک عدد خلاصه میکند. هر کدام از سه شاخص اصلی بورس آمریکا، گروه متفاوتی از شرکتها را با روش متفاوتی میسنجد. مقایسهی این سه شاخص در جدول زیر آمده است.
|
شاخص |
تعداد شرکتها |
روش وزندهی |
چه چیزی را نشان میدهد |
|
S&P 500 |
حدود ۵۰۰ شرکت بزرگ |
وزن بر اساس ارزش بازار |
تصویر کلی بازار سهام آمریکا |
|
داوجونز (Dow Jones) |
۳۰ شرکت |
وزن بر اساس قیمت سهم |
حال شرکتهای بزرگ و قدیمی |
|
نزدک کامپوزیت |
بیش از ۳۰۰۰ سهم فهرستشده در نزدک |
وزن بر اساس ارزش بازار |
حال شرکتهای فناوری و رشد |
شاخصها همیشه همجهت حرکت نمیکنند، چون هر کدام شرکتهای متفاوتی را در بر میگیرند.
بر اساس توضیح S&P Dow Jones Indices، شاخص S&P 500 شامل ۵۰۰ شرکت پیشرو آمریکا است و حدود ۸۰ درصد ارزش بازار در دسترس سهام آمریکا را پوشش میدهد. در این شاخص، وزن هر شرکت به ارزش بازار آن بستگی دارد. یعنی تغییر ارزش یک شرکت بسیار بزرگ، اثر خیلی بیشتری روی شاخص دارد تا تغییر ارزش یک شرکت کوچکتر.
داوجونز صنعتی (Dow Jones Industrial Average) فقط ۳۰ شرکت بزرگ و شناختهشده را در بر میگیرد و قدیمیترین شاخص از این سه است. روش وزندهی داوجونز با دو شاخص دیگر فرق دارد. در داوجونز، سهمی که قیمت هر واحد آن بالاتر است، وزن بیشتری دارد، فارغ از اینکه ارزش کل شرکت چقدر باشد. برای مثال، فرض کنید سهم یک شرکت ۵۰۰ دلار و سهم شرکت دیگر ۵۰ دلار باشد. در این حالت یک درصد تغییر در سهم اول، شاخص را حدود ده برابر بیشتر از یک درصد تغییر در سهم دوم جابهجا میکند.
نزدک کامپوزیت (Nasdaq Composite) همهی سهام عادی فهرستشده در بورس نزدک را در بر میگیرد و وزن آن نیز بر اساس ارزش بازار است. چون شرکتهای فناوری بخش بزرگی از ارزش نزدک را تشکیل میدهند، این شاخص معمولاً به خبرهای این بخش حساستر است. نزدک ۱۰۰ (Nasdaq-100) شاخص جداگانهای است که فقط ۱۰۰ شرکت بزرگ غیرمالی نزدک را در بر میگیرد و نباید با نزدک کامپوزیت یکی دانسته شود.
ساعت کار بورس آمریکا به وقت ایران
بر اساس صفحهی ساعات معاملات بورس نیویورک، جلسهی اصلی معاملات سهام از ساعت ۹ و نیم صبح تا ۴ بعدازظهر به وقت نیویورک و از دوشنبه تا جمعه برگزار میشود. همین صفحه تعطیلات رسمی بورس و ساعت پیشبازار را نیز اعلام میکند. نزدک نیز همین ساعت اصلی را دارد. پس ساعت کار بورس آمریکا برای هر دو بورس اصلی یکی است.
تبدیل این ساعت به وقت ایران به تغییر ساعت آمریکا بستگی دارد. ایران ساعت تابستانی ندارد، اما آمریکا از دومین یکشنبهی مارس تا نخستین یکشنبهی نوامبر ساعت را یک ساعت جلو میکشد. در ماههایی که آمریکا ساعت تابستانی دارد، بازار از ساعت ۵ عصر تا ۱۱ و نیم شب به وقت تهران باز است. در بقیهی سال، بازار از ساعت ۶ عصر به وقت تهران باز میشود و نیم ساعت بعد از نیمهشب بسته میشود. ساعت تابستانی آمریکا در سال ۲۰۲۶ روز ۱ نوامبر تمام شد، پس از ۲ نوامبر ساعت زمستانی برقرار است.
پیش از جلسهی اصلی و بعد از آن نیز معامله انجام میشود. در برخی از بازارهای گروه NYSE، معاملات پیشبازار از ساعت ۴ یا ۷ صبح به وقت نیویورک شروع میشود و تا ۹ و نیم صبح ادامه دارد. معاملات پسبازار نیز از ساعت ۴ بعدازظهر تا ۸ شب به وقت نیویورک انجام میشود. حجم معاملات در این ساعتها کمتر است و فاصلهی قیمت خرید و فروش معمولاً بازتر از جلسهی اصلی است.
بورسهای آمریکا در تعطیلات رسمی این کشور بستهاند. بر اساس تقویم NYSE، بازار در سال ۲۰۲۶ روز ۲۶ نوامبر به مناسبت روز شکرگزاری و روز ۲۵ دسامبر به مناسبت کریسمس تعطیل است. در روز ۲۷ نوامبر و ۲۴ دسامبر نیز جلسهی اصلی زودتر، در ساعت ۱ بعدازظهر به وقت نیویورک، بسته میشود.
چه عواملی بازار سهام آمریکا را جابجا می کند؟
گزارش سود شرکتها یکی از مهمترین عوامل حرکت بازار است. شرکتهای فهرستشده در بورس آمریکا هر سه ماه یک بار گزارش مالی منتشر میکنند و چند هفتهی پس از پایان هر فصل، «فصل گزارشدهی» نامیده میشود. بیشتر شرکتهای بزرگ گزارش خود را پیش از شروع جلسهی اصلی یا بعد از بسته شدن بازار منتشر میکنند. بازار، مانند هر خبر دیگری، عدد واقعی را با انتظار تحلیلگران مقایسه میکند. گزارش یک شرکت بسیار بزرگ ممکن است کل شاخص S&P 500 یا نزدک را جابهجا کند، چون وزن آن در شاخص زیاد است.
تصمیم نرخ بهرهی فدرال رزرو عامل اصلی دیگر است. نرخ بهرهی بالاتر هزینهی وام گرفتن شرکتها را بالا میبرد و اوراق قرضه را در مقایسه با سهام جذابتر میکند. به همین دلیل، احتمال افزایش نرخ بهره معمولاً بر بازار سهام فشار میآورد و شرکتهای فناوری و در حال رشد معمولاً واکنش تندتری نشان میدهند. واکنش بازار سهام به نرخ بهره فقط به آمریکا محدود نیست و خبرهایی مانند نوسان بازارهای جهانی با افزایش نرخ بهره همین اثر را در بازارهای دیگر نیز دنبال میکنند. تصمیم بعدی فدرال رزرو دربارهی نرخ بهره در جلسهی ۸ و ۹ دسامبر گرفته میشود.
دادههای تورم و اشتغال، دو آمار مهم دیگر برای این بازار هستند، چون مستقیم روی تصمیم بعدی فدرال رزرو اثر دارند. گزارش ماهانهی شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) و گزارش اشتغال آمریکا معمولاً ساعت ۸ و نیم صبح به وقت نیویورک، یعنی پیش از شروع جلسهی اصلی، منتشر میشوند. به همین دلیل، اثر این گزارشها اول در معاملات پیشبازار و بعد در لحظهی باز شدن بازار دیده میشود. گزارش تورم اکتبر ۲۰۲۶ آمریکا روز ۱۰ نوامبر منتشر میشود.
دنبال کردن بازار سهام آمریکا در بروکر ارانته
در بروکر ارانته برای معامله سهام و شاخصهای آمریکا، CFD سهام شرکتهای بزرگ آمریکایی و شاخصهای اصلی این بازار، از جمله شاخص S&P 500، قابل معامله است. چون معامله بهصورت CFD انجام میشود، هم موقعیت خرید و هم موقعیت فروش امکانپذیر است. یعنی میتوانید هم روی بالا رفتن و هم روی پایین آمدن یک شاخص یا سهم معامله کنید. این معاملات روی پلتفرم سیتریدر نیز انجام میشود و در بخش ارانته پالس میتوانید خبرها و تحلیلهای بازار را دنبال کنید. موقعیت خرید و فروش در شاخص، برخلاف خرید یک سهم، به شما امکان میدهد با یک معامله روی جهت کل بازار نظر بدهید.
پیش از باز کردن موقعیت روی یک سهم، تاریخ گزارش سود آن شرکت را در تقویم گزارشها بررسی کنید. اگر گزارش در همان شب منتشر شود، نگه داشتن موقعیت تا روز بعد یعنی پذیرفتن ریسک یک گپ قیمتی که از قبل قابل پیشبینی نیست. ساعت کار بورس به وقت تهران را نیز با تغییر ساعت آمریکا هماهنگ کنید، چون از ۲ نوامبر بازار یک ساعت دیرتر به وقت تهران باز میشود.
انتخاب شاخص نیز به هدف شما بستگی دارد. اگر میخواهید حال کلی بازار سهام آمریکا را دنبال کنید، S&P 500 تصویر گستردهتری میدهد. اگر خبرهای شرکتهای فناوری را دنبال میکنید، نزدک به این خبرها حساستر است. داوجونز بهخاطر تعداد کم شرکتها و روش وزندهی متفاوت، گاهی حرکتی جدا از دو شاخص دیگر دارد. پیش از هر معامله، ارزش هر واحد حرکت شاخص و مارجین لازم را در مشخصات همان نماد بررسی کنید.
ریسک معامله CFD سهام و شاخص های آمریکا
در معاملهی CFD، معاملهگر مالک سهم نمیشود و فقط روی تغییر ارزش آن معامله میکند. پس حق رأی در مجمع شرکت و دیگر حقوق سهامدار به او نمیرسد. CFD برای دنبال کردن جهت بازار ساخته شده است و جای سرمایهگذاری بلندمدت در خود سهم را نمیگیرد.
گپ قیمتی ریسک مهم این بازار است. بازار سهام آمریکا هر روز بسته و دوباره باز میشود. خبرهایی که در فاصلهی این دو منتشر میشوند، ممکن است باعث شوند سهم یا شاخص با فاصلهی زیادی از قیمت روز قبل باز شود. گزارش سود شرکتها که اغلب بعد از بسته شدن بازار منتشر میشود، رایجترین دلیل این گپهاست. در این حالت حد ضرر در اولین قیمت موجود اجرا میشود که ممکن است با سطح تعیینشده فاصلهی زیادی داشته باشد. برای همین، بسیاری از معاملهگران پیش از انتشار گزارش سود یک شرکت، حجم موقعیت خود را روی آن سهم کم میکنند یا موقعیت را میبندند.
تمرکز وزن در چند شرکت بزرگ نیز ریسک پنهان شاخصهاست. چون چند شرکت بزرگ فناوری وزن زیادی در S&P 500 و نزدک دارند، گزارش سود یکی از آنها ممکن است کل شاخص را جابهجا کند. معاملهگری که همزمان روی شاخص نزدک و سهم همان شرکت در یک جهت موقعیت دارد، در عمل دو بار روی یک ریسک معامله کرده است.
ساعت انتشار آمار تورم و اشتغال و لحظهی باز شدن بازار نیز پرنوسانترین دقیقههای روز هستند. در این لحظهها اسپرد بازتر میشود و سفارشها ممکن است با قیمتی متفاوت از قیمت درخواستشده اجرا شوند.