دلایل ابطال معامله ایران خودرو در نمای دور و نزدیک
خبر ابطال معامله بلوک 18% ایران خودرو سبب بهت همگان در
بازار سرمایه شد و این حیرت باعث گردید که سهامداران شرکت ایران خودرو و زیر
مجموعه هایش پس از شنیدن این خبر و تایید آن توسط سازمان خصوصی سازی و بورس اقدام
به عرضه سهام در تالار حافظ کنند و حتی گروه سایپا هم از این خبر بی نصیب نماند.البته این عرضه بیش از آنکه دلایل تخصصی داشته باشد دارای
بار روانی است چون ابطال این معامله هیچ ضربه ای به روند فعالیت ایران خودرو نمی
زند و با فراهم شدن شرایط این بلوک دوباره عرضه خواهد شد به عبارت دیگر حضور این
ترکیب از خریداران باعث ایجاد تحولات شگرف در مجموعه ایران خودرو نمی شد که حالا
نبود آنها زیان بار تلقی شود و شرکت هم در چرخه تولید و فروش همچون گذشته به
فعالیتش ادامه می دهد پس مشکل کجاست ؟
نمای نزدیک – چاشنی اول
مشکل از آن جا آغاز شد که معامله ایران خودرو در ماراتن کوتاه مدت ( پنج روزه ) و با قیمت 3687 ریال انجام شد اما معامله بلوک 18% سایپا پس از ماراتن نفس گیر ( بیست روزه ) که باعث به تعویق افتادن مجمع عادی سالیانه شرکت شد در قیمت 8460 ریال صورت گرفت .
از همین نقطه رایزنی ها برای ابطال معامله بلوک ایران خودرو آغاز شد و زمزمه های آن در بازار بگوش می رسید چون طبق اظهار نظر کارشناسان از جمله مدیر عامل سابق ایران خودرو ( دکتر منطقی ) سهام ایران خودرو بسیار ارزشمندتر از سایپا تلقی می شد و واگذاری آن به قیمت 3687 ریال یعنی حدود 40 % ارزش معامله بلوک سایپا به نوعی ارزان فروشی نام گرفت و سازمان خصوصی سازی هم از این بابت مورد انتقادهای محفلی واقع شد .
کارشناسان بیان می کردنند که ایران خودرو با از رده خارج کردن پیکان و انجام هزینه های فراوان برای ورود به عرصه خودروسازان جهانی دارای کیفیت و شرایط بهتری است اما سایپا در صورت از رده خارج کردن پراید تازه به نقطه قبلی ایران خودرو باز می گردد و برای عبور از این مرحله حداقل به چهار یا پنج سال زمان نیاز دارد از سوی دیگر وجود بانک پارسیان تحت مدیریت ایران خودرو دیگر برگ برنده این شرکت نسبت به رقیب دیرینه خود است این اعتقاد تا آن جا پیش رفت که گروه بهمن که در ترکیب مدیریتی خود از دکتر منطقی به عنوان رییس هیات مدیره بهره می برد پس از انجام معامله 8460 ریالی بلوک سایپا با خریدار این بلوک وارد مذاکره شد و حاضر به عرضه حدود 18% از سهام بهمن در گروه سایپا به قیمت 5350 ریال یعنی 3110 زیر قیمت عرضه خصوصی سازی شد !!!
البته در برخی خبرگزاری ها این جملات نیز به چشم می خورد که عینا نقل می شود " بنا به خبرهای رسیده گروه بهمن و تامین اجتماعی و نهادهای از این دست تلاش خود را به کار گرفته اند تا با خرید بلوک 18 درصد سهام ایران خودرو حضور خود را در این خودروسازی تحکیم بخشیده و مجددا شاهد حضور منطقی مدیرعامل سابق ایران خودرودر هیات مدیره این خودروسازی باشیم ."
نمای نزدیک – چاشنی دوم
با نگاهی به ترکیب سهامداران ایران خودرو در آخرین مجمع که طبق جدول ذیل نمایش داده شده است به این نتیجه می رسیم که هرگونه تغییر در ترکیب سهامدارای این شرکت باعث قدرت گرفتن گروهی در این کارخانه می شود که به شرح آن می پردازیم .
در یک سو زیرمجموعه های وزات رفاه ( سرمایه گذاری تامین
اجتماعی – صندوق بازنشستگی کشوری – سرمایه گذاری صندوق بازنشستگی کشوری ) دارای
18.3% سهام ایران خودرو هستند و با خرید بلوک 18% می توانند مالک 36 % کارخانه
شوند و نظرات خود را در شرکت اعمال کنند از سوی دیگر وابستگان به وزارت صنایع ( سرمایه
گذاری سمند – گروه صنعتی رنا ) دارنده 15.5% سهام ایران خودرو هستند و در این حالت
حدود 2.5% از رقیب خود کمتر سهام دارند حالا ارزش خرید 2% از بلوک ایران خودرو
توسط سرمایه گذاری صنعت و معدن مشخص می شود زیرا حضور این شرکت که زیر مجموعه بانک
صنعت و معدن است و با واسطه زیر مجوعه وزارت صنایع می باشد می توانست این برتری
رقیب را کمرنگ کند و حضور 2% تعاونی خاص کارکنان ایران خودرو هم برتری رقیب را
بطور کامل از بین می برد و با توجه به اینکه 20% از سهام شرکتهای اصل 44 نزد دولت
باقی می ماند مجموعه وزارات صنایع صاحب 39.5% ایران خودرو می شد .
به عبارتی وزارت صنایع با تشکیل کنسر سیوم تعاونی خاص کارکنان ایران خودرو از پیشروی رقیب در تصاحب مالکیت کارخانه جلو گیری می کرد و قطعه سازان خصوصی هم بیشتر مجبور به تعامل با وزارت صنایع هستند تا وزارت رفاه پس حق رای آنها بیشتر به وزارت صنایع می رسد و بدین ترتیب 53 % از رای سهامداران در اختیار وزارت صنایع قرار داده می شد و مدیریت مجموعه را به عهده می گرفت .
همه به دنبال ابطال معامله ایران خودرو
بدین ترتیب وزارت صنایع با توجه به عدم حضور سرمایه گذاری صنعت و معدن در ترکیب کنسر سیوم از این وضع راضی نبود و حتما فشار بیشتری به این شرکت وارد خواهد کرد که چرا به موقع مدارک خود را تحویل نداده است و حتی شاید تا مرز تغییر مدیریت در این شرکت نیز پیش رود.
وزارت رفاه نیز با توجه به شکست در معامله علاقمند به ابطال آن بود تا با قوای جدید به میدان آید و از همه مهمتر سازمان خصوصی سازی هم بدنبال ابطال معامله و فروش آن به قیمت بیشتر بود که عدم تحویل به موقع مدارک از سوی خریداران این بهانه را برای ابطال ایجاد کرد و در حال حاضر همه خرسند از ابطال معامله هستند !!! .
نمای دور- چاشنی انفجاری
