چرا سيماني‌ها از بورس كالا استقبال نمي‌كنند؟

در سالهاي اخير طرح جامع سيمان براي حل برخي معضلات توليد و توزيع در دستور كار قرار گرفت ولي همچنان معضلات عرضه و تقاضا وجود داشت تا اينكه موضوع عرضه سيمان در بورس كالاي ايران مطرح شد. بر اين اساس بورس با هماهنگي انجمن صنفي و توليد كنندگان اين كالا پس از فرهنگ‌سازي، كار‌هاي مقدماتي براي فراهم‌كردن شرايط عرضه در بورس كالا را انجام دادند.
كشف شفاف‌ قيمت‌ها، جلوگيري از بروز نوسانات كاذب قيمتي، امكان مديريت ريسك و محافظت از نوسانات آتي قيمت، وجود يك سيستم جمع آوري، پردازش و تحليل اطلاعات و آمار در جهت اطلاع رساني به بازار(مصرف كننده، توليد كننده، سرمايه گذار و سهامداران)، هدايت سهامداران كارخانه‌هاي سيماني در خريد و فروش سهام، رونق معاملات سهام كارخانجات با توجه به برگشت رانت موجود در بازار به كارخانجات توليدي، از جمله مزيت‌هاي ورود سيمان به بورس كالا است.
با توجه به مزيت‌هايي كه گفته شد از زمان مطرح شدن ورود سيمان به بورس كالا و بررسي آن در انجمن صنفي توليد كنندگان، در همان ابتدا شركت سيمان كردستان به عنوان اولين شركت سيماني مدارك خود را به بورس كالا ارسال كرد، همچنين، شركتهاي سيمان ياسوج، سپاهان، شهركرد نيز با اعلام آمادگي، متقاضي پذيرش در بورس شدند.
با توجه به اينكه در سال 1314 نيز ايران عنوان چهارمين كشور وارد كننده سيمان در جهان را در اختيار داشت، اولين كارخانه سيمان ايران سيمان ري با ظرفيت توليد 100 تن سيمان در روز بود و با توجه به اينكه سه گروه مسكن و ساختمان‌هاي عمومي، آب و راه مصرف كننده سيمان هستند، در حال حاضر سيمان تيپ يك، دو، سه، چهار، پنج و سيمان‌هاي مخلوط و سيمان پوزولاني از انواع سيمان‌هايي است كه در كشور توليد مي‌شود.
در حال حاضر ايران با ظرفيت توليد بيش از 45 ميليون تن سيمان در سال داراي بالاترين ظرفيت توليد سيمان در خاورميانه است و از نظر رده بندي جهاني نيز از نظر توليد در رتبه 9 قرار دارد. همچنين، 1.6 درصد توليد جهاني سيمان نيز در اختيار ايران بوده و 59 كارخانه كشور روزانه 190 هزار تن سيمان توليد مي‌كنند.
ورود سيمان به بورس كالا دو حسن داشت اول اينكه سيستم‌هاي خريد و فروش تغيير كرد و از حالت قيمت‌گذاري وزارت بازرگاني خارج شد، دوم اينكه فروش بلند مدت و شفافيت در قيمت‌ها نيز بيشتر شده است. همچنين، بورس كالا با توجه به اينكه عرضه سيمان يك اتفاق تازه است سعي كرده براي تشويق بيشتر براي عرضه كننده‌ها قيمت‌ها را ابتدا ثابت نگه ‌دارد، ولي ممكن است در آينده قيمت سيمان يك شركت به دليل موقعيت جغرافيايي و كيفيت محصول نرخ سيمان يك شركت گران‌تر از ساير شركت‌ها باشد.
با توجه به اينكه بيش از 50 شركت سيماني در كشور فعاليت مي‌كنند تنها 18 شركت در بورس اوراق بهادار پذيرش شد و 5 شركت نيز پس از گذشت 4 ماه در بورس كالا محصولات خود را عرضه مي‌كنند. سيمان كردستان به عنوان اولين شركت سيماني در 27 تير ماه سال جاري نخستين عرضه خود را در بورس كالا انجام داد و از آن پس نيز به صورت مداوم هر هفته عرضه‌هاي خود را انجام مي‌دهد.
پس از آن شركت سيمان اصفهان، اردستان، داراب و صوفيان محصولات خود را در بورس كالا عرضه كرده‌اند اين در حالي است كه شركت‌هاي سيماني پذيرش شده بيش از اين تعداد است ولي هنوز عرضه اي نداشته‌اند. همچنين جندين شركت سيماني ديگر نيز در صف پذيرش هستند.
اما نكته قابل توجه اين است كه چرا از 50 شركت سيماني فعال در كشور تنها 9 شركت عرضه كننده و پذيرش شده دو شركت در حال پذيرش در بورس كالا وجود دارد. آيا از كشف شفاف قيمت در بورس كالا نگرانند و يا اينكه نگرانند قيمتي كه در بورس ثبت مي‌شود براي آنها مناسب نباشد.
البته بايد اين مسئله را نيز در نظر گرفت كه زمان زيادي از ورود سيمان به بورس كالا نمي‌گذرد و شايد اگر تا پايان سال صبر كنيم وضعيت سيمان و شركت‌هاي عرضه كننده با توجه به تضاهايي كه در حال حاضر از سوي شركت‌هاي سيماني ارائه شد، بهتر شود. اما توقعي كه از شركت‌هاي سيماني و تمايل آنها به ورود در بورس كالا وجود داشت بيش از اين بود.
برخي از شركت‌هاي سيماني محصول خود را در خارج از بورس حتي با هر كيلو 45 تومان نيز مي فروشند و اين مسئله شايد دليلي باشد كه نخواهند اين قيمت به صورت رسمي در بورس ثبت شود بنابراين وقتي در بورس به ميزان هر كيلو 50 تومان عرضه كنند احتمال دارد خريدارن كه مصرف كنندگان سيمان هستند ترجيح دهند كالاي مورد نياز خود را از ساير شركت‌هايي كه در بورس عرضه نمي‌كنند و قيمت آن كمتر است تامين كنند.
در اين شرايط وقتي يك شركت سيماني در بورس كالا پذيرش شده و توليدات خود را به قيمت 50 تومان عرضه كند اگر خريداري نداشته باشد، اين عدم فروش براي شركت و نام تجاري شركت(برند) آن مناسب نخواهد بود.اين مسئله درست است ولي اين قيمت و ثابت نگه داشتن آن هميشگي نخواهد بود و بعد از مدتي اگر همه شركت‌هاي سيماني وارد بورس كالا شوند قيمت كالا شركت‌ها بر اساس كيفيت و موقعيت‌هاي جغرافيايي متفاوت خواهد بود.
همچنين با توجه به اينكه معافيت‌هاي مالياتي، حذف دلالان و تعادلي كه در عرضه و تقاضاي سيمان در كشور وجود دارد، عرضه سيمان در بورس كالا به توجه به مزايايي كه گفته شد و عدم مشكل در دريافت وجه نقد بازار خوبي براي شركت‌هاي سيماني خواهد بود. بنابراين شركت‌هاي سيماني نبايد نگاهشان را به ساير شركت‌هايي كه پذيرش نشده‌اند بكنند و بگويند اول آنها بيايند بعد ما، زيرا اگر هر شركتي اين فكر را كرد هيچ شركتي وارد بورس كالا نشده و همه منتظر سايرين مي شوند.
همچنين، يكي از دغدغه‌‌هاي شركت‌هاي توليد كننده هدفمندي يارانه‌ها است ولي اين مسئله نيز با حمايت دولت و تدابيري كه از سوي بورس كالا اتخاذ شده مشكلي بوجود نمي آورد. بنابراين راه براي ورود شركت‌هاي سيماني با توجه به اينكه كالايي تازه وارد است فراهم بوده و شركتها اين جسارت را بايد از خود نشان دهند تا روز به روز تعداد شركت هاي سيماني افزايش يابد.