خجستهمهر: تمام مسئوليت واگذاري "پتروايران " برعهده خصوصيسازي است
دانا انرژي برنده مزايده خريد اين شركت به عنوان يك شركت كاملا خصوصي معتقد است صورتهاي مالي اين شركت با وضعيت زمان خريد آن متفاوت است و عقيده دارد شركت بايد با وضعيت زمان فروش تحويل داده شود و به همين دليل از تحويل گرفتن شركت سر باز ميزند. بعضي كارشناسان تغيير وضعيت بازار صنعت نفت جهان در طول زمان گذشته از برقراري مناقصه و فرآيند پر پيچ و خمي كه بر اين واگذاري گذشته است را دليل اين امر ميدانند. فرآيندي كه طي آن واگذاري با دستور رئيسجمهور يكبار متوقف شد و پس از يكسال و نيم بررسي مشخص شد ايرادي به آن وارد نبوده است. درباره اين واگذاري با محسن خجسته مهر معاون برنامهريزي و نظارت بر منابع هيدروكربوري وزارت نفت به گفتوگو نشستيم. فرآيندهاي مربوط به خصوصيسازي و اصل 44 وزارت نفت در يكي از مديريتهاي زير مجموعه معاونت برنامهريزي وزارت نفت پيگيري ميشود.
فارس: وضعيت خصوصيسازي پتروايران ظاهرا هنوز مشخص نيست. نه دانا انرژي شركت را تحويل گرفته و نه شركت به درستي آماده تحويل دادن است. چند ماه پيش آقاي رئيسجمهور به صحت فرآيند و انجام واگذاري حكم كردهاند اما وضعيت شركت اين مسئله را با ابهام روبرو كرده است. دانا انرژي ميگويد وضعيت صورتهاي مالي شركت با آنچه كه در زمان واگذاري ارائه شده متفاوت است و اصرار دارند شركت را با همان وضعيت مالي زمان واگذاري تحويل بگيرند. بالاخره سرانجام اين واگذاري چه خواهد شد؟
خجستهمهر: بطور كلي شركت پتروايران زماني كه در ليست واگذاري قرار گرفته و واگذار شده وزارت نفت همه وظايف خود را در راستاي اين واگذاري انجام داده اما اينكه قيمت شركت چقدر باشد و سرمايه و ترازهاي مالي آن چگونه باشد برعهده سازمان خصوصيسازي و هيئت عالي واگذاري است. كلا اختيار واگذاري پتروايران و فعاليتهاي بعدي برعهده سازمان خصوصيسازي است. بحث قيمتگذاري هم برعهده وزارت نفت نيست.
فارس: ظاهرا مسئله بر سر اين است كه پتروايران در زمان واگذاري صورتهاي مالي سود و زيان خاصي را اعلام كرده بود اما در حال حاضر سود اعلامي اين شركت تبديل به زيان شده است و خريدار ميگويد من يك شركت سودده را خريدهام اما به دليل زمان طولاني گذشته از زمان واگذاري اين شركت زيانده شده است.
خجستهمهر: اين مسئله به قيمت بازميگردد و تأكيد ميكنم كه قيمتگذاري برعهده وزارت نفت نيست. چه قيمت اوليه و چه قيمت فعلي برعهده سازمان خصوصيسازي و وزارت اقتصاد است.
فارس: در مورد خصوصيسازي اين شركت به جز بحث قيمت مسئله مقاومت از داخل پتروايران يا مجموعه نفت در برابر خصوصيسازي اين شركت مطرح است و گفته ميشود اصولا به دليل همين مخالفتها بود كه مسئله پتروايران تا اين حد بغرنج شده و واگذاري آن با تأخير زياد مواجه شد. شما با اين مسئله موافقيد؟
خجستهمهر: اصلا بحث مقاومت مطرح نيست چرا كه اگر چنين مقاومتي وجود داشت شركت واگذار نميشد. اين شركت واگذار شده اما فرآيند آن دچار نوساناتي بوده است. اما از نظر وزارت نفت هر آنچه كه لازم بوده به عنوان مقدمات واگذاري فراهم شود فراهم شده و واگذاري از نظر ما انجام شده است. اين سازمان خصوصيسازي است كه بايد درباره اين مسئله اظهار نظر نهايي را داشته باشد و ما هم هر نوع همكاري لازم را انجام خواهيم داد.
فارس: با اين اوصاف چه بر سر ميدانهايي ميآيد كه توسعه آنها برعهده پتروايران قرار گرفته است؟ پتروايران از بعضي از اين ميدانها مانند آزادگان و هنگام خلع يد شده و در بعضي ميدانهاي ديگر مانند سلمان و فروزان عملكرد موفقيتآميزي نداشته است. از طرفي شايعاتي مبني بر خلع يد پترو ايران از اين پروژهها مطرح است. سرنوشت توسعه اين ميدانها چه خواهد شد؟ آيا پتروايران كماكان امتياز توسعه اين ميدانها را خواهد داشت يا نه؟
خجستهمهر: آنچه براي ما در واگذاريها مهم است آن است كه اگر شركتي قرار است واگذار شود در هر صورت وزارت نفت اجازه نميدهد طرحهاي توسعه بالادستي آن دستخوش مشكل شود.
بعضي ميدانهايي كه اسم برديد تعيين تكليف شدهاند؛ شكل برنامه آنها ممكن است عوض شود اما برنامه توسعه آنها با قوت پيش ميرود. به عنوان مثال ميدان آزادگان در حال حاضر نسبت به گذشته وضعيت بسيار بهتري دارد و هيچ گونه خللي در توسعه اين ميدان چه در بخش خارجي و چه بخشي داخلي بوجود نيامده است.
پتروايران به عنوان پيمانكار ميتواند در فعاليتها حضور پيدا كند؛ پيش از اين نيز روال همينگونه بوده و پس از واگذاري نيز پتروايران ميتواند به عنوان پيمانكار به كار خود ادامه دهد.
فارس: الان پيمانكار چيني در آزادگان مشغول به كار شده است؟
خجستهمهر: آزادگان فعاليت توليدي خود را انجام ميدهد چرا كه ميدان در وضعيت توليد قرار دارد. قراردادها نيز به قوت خود باقي هستند و فرآيند دنبال ميشود. مشكلي براي توسعه ميدان آزادگان وجود ندارد و توسعه اين ميدان دچار وقفه نشده است.
فارس: وضعيت ديگر ميدانهاي در اختيار پتروايران مانند لايه نفتي پارس جنوبي، سلمان يا فروزان چگونه است؟ ظاهرا در بعضي از اين ميدانها مانند ميدان سلمان مشكلاتي ايجاد شده بود و بعضي قسمتهاي آن مانند خطوط لوله با مشكل مواجه بود. سرنوشت اين ميدانها چه خواهد شد؟ پتروايران ادامه خواهد داد يا به شركت ديگري واگذار خواهد شد؟
خجسته مهر: بعضي از كارها از جنسي است كه هر پيمانكار ميتواند آن را انجام دهد. مشكلات عملياتي براي هر طرحي چه طرحهاي در حال بهرهبرداري و چه طرحهاي در حال اجرا ممكن است پيش بيايد كه اين مشكلات قابل برطرف شدن است. لزوما اين مشكلات نميتوانند جدي تلقي شوند.
شركت پتروايران در قالب شركتي كه آن را خريده است ميتواند در فعاليتهاي پيمانكاري مانند ساير شركتهاي خصوصي حضور داشته باشد. ما در حال حاضر مشكل جدي نداريم و اگر در اثر تغييرات مشكلي بوجود بيايد آن را برطرف ميكنيم و از پتانسيل همان شركت در قالب يك شركت خصوصي قطعا استفاده خواهد شد. همانگونه كه شركتهاي خصوصي داخلي و خارجي ميتوانند در پروژههاي حضور داشته باشند از پتانسيل اين شركت هم ميتوان استفاده كرد.
قيمتگذاري هم برعهده ما نيست و وزارت اقتصاد مسئول آن است. تصميم اين كه اين شركت در ليست واگذاري قرار بگيرد خارج از وزارت نفت اتخاذ شده اما ما به عنوان وزارت نفت در خصوص واگذاريها سياست خاصي داريم؛ سياست ما بر اين مبنا استوار است كه واگذاري به شكلي انجام شود كه شركت تحويل گيرنده اهليت، توانايي و قدرت مديريت داشته باشد بگونهاي كه اول مديريت و پس از آن مالكيت شركت منتقل شود. ضمن اينكه اگر اين شركت به فعاليتهاي بالادستي مشغول بوده بايد مدل بهينهاي در واگذاري ارائه دهيم كه پروژههاي اين شركت دستخوش مشكل نشود.
بعضي از شركتها ميتوانند واگذار شده و در قالب شركتهاي خصوصي قرار بگيرند اما نبايد اين واگذاري بگونهاي انجام شود كه در همان مراحل اوليه به طرحهاي در دست اجراي آسيب وارد كند بويژه اگر طرحهاي شامل پروژههاي بالادستي و طرحهايي باشند كه وزارت نفت مكلف به بهرهبرداري سريع از آنها است.
خط قرمز ما منافع ملي است و هر چه منافع ملي ايجاب كند بر همان اساس عمل ميكنيم ضمن اينكه با سازمان خصوصيسازي كمال همكاري را داريم. در واقع نقطه نظرات وزارت نفت را نيز در همه موارد به سازمان خصوصي سازي اعلام كردهايم و تعامل خوبي هم با اين سازمان داريم.
فارس: با توجه به اينكه گفتيد وزارت نفت از واگذاريها و همكاري با سازمان خصوصيسازي استقبال ميكند، پس ميتوان نتيجه گرفت دليل به مشكل خوردن واگذاري پترو ايران همين نگرانيهاي وزارت نفت در مورد توسعه ميدانهاي مشترك بوده است؟ با توجه به اينكه به هر حال بيش از 3 سال از شروع اين فرآيند ميگذرد و كار به رياست جمهوري نيز كشيده شده است.
خجسته مهر: مسأله بيشتر مربوط به بحث قيمت گذاري و تغيير قيمت است...
فارس: مباحث قيمت مربوط به زمان حال است اما در زمان واگذاري در چند سال گذشته كه چنين مشكلي وجود نداشت. پس اين مشكل از كجا به وجود آمد؟
خجسته مهر: اين مسأله چون به فرآيند واگذاري مربوط است در حيطه كار سازمان خصوصي سازي قرار ميگيرد و آنها بايد در اين زمينه مورد سؤال قرار بگيرند. مسأله فعلي پترو ايران قيمتگذاري است و در اين خصوص سازمان خصوصيسازي مسئول است. اگر تغييراتي در قيمت به وجود بيايد نيز سازمان خصوصي سازي در اين مورد تصميم ميگيرد. آنچه در اين ميان مهم است رعايت منافع ملي هم در قيمت گذاري و هم در مدل واگذاري است.
فارس: حرف شما درست است وضعيت فعلي واگذاري وابسته به شرط حسابرسي و صورتهاي مالي است اما واگذاري پترو ايران فرآيندي بيش از 3 ساله دارد. در زمان واگذاري گفته شد اين شركت ميدانهاي مشترك را براي توسعه در اختيار دارد و قيمت كمي روي آن گذاشته شده و نبايد واگذار شود. بعد از اين كشمكش كار به رياست جمهوري كشيد و آقاي رئيسجمهور دستور توقف واگذاري اين شركت را براي انجام بررسي صادر كردند. بعد از گذشت يك سال و نيم همه بررسيها نشان داد مشكلي در فرايند واگذاري وجود نداشته است. سؤال من اين است كه در زمان شروع واگذاري چرا اين مباحث مطرح شد و واگذاري متوقف شد؟
خجسته مهر: معمولا واگذاريها به دو شكل انجام ميشود. بعضي بنگاهها هستند كه در شرايط اوليه قابل واگذاري هستند. براي واگذاري بعضي شركتها نيز زمان گذاشته ميشود تا مقدمات واگذاري فراهم بسترسازي لازم انجام شود. براي واگذاري بعضي بنگاهها فرصت يكساله يا دو ساله داده ميشود يا مثلا بعضي شركتها وجود دارند كه مشخص شده واگذاري كامل آنها در سال 93 انجام شود.
به عنوان مثال در خصوص شركت پترو پارس نظر ما اين است كه پروژههاي بسيار بزرگي در اختياراين شركت است و ميگوييم نبايد طرحهاي بالادستي اين شركت دستخوش تغييراتي شود. ما براي هر نوع واگذاري كه بخواهد براي طرحهاي بالادستي مشكل جدي ايجاد كند و طرحها را دچار وقفه كند مدلهايي را طراحي كردهايم و ميگوييم اجازه دهيد اين طرحها به اتمام برسد، مقدمات لازم فراهم شود و بعد شركت واگذار شود.
ممكن است شركتي وجود داشته باشد كه طرحهايي را در اختيار داشته باشد اما ميبينيم با زمينهسازي انجام شده و تمهيدات ديده شده اين شركت اگر واگذار شود مشكلي ايجاد نميشود چرا كه يا طرحهاي اين شركت تعيين تكليف شده اند يا اينكه مشخص ميشود اين شركت در صورت واگذاري ميتواند پروژههاي خود را به عنوان يك پيمانكار بدون مشكل ادامه دهد. بعضي از اين تأخيرها به اين دليل است كه زماني نياز دارد تا مقدمات و تمهيدات لازم فراهم شود.
فارس: مورد شركت پترو ايران هم از اين قبيل بوده است؟ اين سؤال را به اين دليل مطرح ميكنم كه در زمان واگذاري همه دستگاهها آماده واگذاري بودند و سازمان خصوصي سازي نيز از روند واگذاري دفاع كرده و ميگفت اين روند به صورت منضبط و بدون مشكل طي شده است.
خجسته مهر: به هر شركتي كه ميخواهد واگذار شود فرصتي ميدهند تا زمينه واگذاري آن فراهم شود.
فارس: اين مسأله كه به پيش از واگذاري باز ميگردد..
خجستهمهر: بله شركت سود و زيان خود را محاسبه كرده و به سازمان خصوصيسازي اعلام كرده است. اين سازمان هم اطلاعات لازم را دريافت كرده و پس از انجام مقدمات شركت را واگذار كرده و تمام شده است. بخشي از اين مساله كه چرا در اين فرآيند تغييراتي به وجود آمده مربوط به قيمت است...
فارس: بحث قيمت كه مربوط به زمان حال است.
خجسته مهر: به هر حال اين شركت واگذار شده و بايد ببينيم الان مشكل چيست. مدتها پيش دستور واگذاري نهايي شده و مسائل مربوط به پيش از آن از موضوعيت خارج شده است. سؤال شما اين است كه چرا بعد از واگذاري وقفه ايجاد شده است.
فارس: در واقع در دو برهه وقفه ايجاد شده يك وقفه مربوط به زمان حال و يكي مربوط به گذشته است.
خجسته مهر: زماني شما ميخواهيد يك شركت را واگذار كنيد و اين واگذاري مقدماتي دارد كه پس از طي اين مقدمات شركت واگذار ميشود.
فارس: در اين برهه واگذاري به مشكل ميخورد و متوقف ميشود آقاي رئيسجمهور دستور توقف ميدهند يكسال و نيم اين مسأله بررسي ميشود و مشخص ميشود روند واگذاري به درستي طي شده و دوباره شركت واگذار ميشود.
خجسته مهر: نهادهاي مختلفي مانند نهادهاي نظارتي ميتوانند در اين خصوص نقطه نظراتي داشته باشند و لزوماً همه اين مسائل از درون وزارت نفت نيست.
فارس: در اين مورد نيز نظر شما اين است كه توقف از درون وزارت نفت پيگيري نشده است؟
خجسته مهر: ما هر آنچه را لازم بدانيم تا قبل از واگذاري به عنوان نقطه نظرات وزارت نفت اعلام ميكنيم. سازمان خصوصي سازي كار خود را در قيمتگذاري دنبال ميكند و زماني كه شركت واگذار شد ديگر در اختيار ما نيست و معناي آن اين است كه ما كار خود را انجام دادهايم. در واقع ما نقطه نظراتمان را اعلام كردهايم و حسابهاي سود و زيان و تراز مالي و اطلاعات آن را در اختيار سازمان خصوصي سازي قرار دادهايم و شركت واگذار شده است. ممكن است وقفهاي اتفاق بيفتد كه به قيمتگذاري مربوط باشد و قيمت گذاري نيز برعهده سازمان خصوصي است.
وزارت نفت در هر شرايطي اجازه نميدهد طرحهاي بالادستي دچار وقفه يا اشكال شوند. ما همواره براي واگذاري مدل مشخص داريم. در بعضي از شركتهايي كه مشمول واگذاري هستند كارهايي انجام ميشود كه حاكميتي است. بعضي شركتها را هم قانون معين كرده كه نبايد واگذار شوند كه وضعيت آنها مشخص است. بعضي شركتها نيز هستند كه قرار است واگذار شوند اما به مقدماتي نياز دارند و مشخص ميكنيم در چه سالي واگذار شوند، طرحهاي آنها تعيين تكليف ميشود و در زمان مشخصي در آينده واگذار ميشوند.
بعضي شركتها هم در آستانه واگذاري قرار دارند كه در درون آنها بعضي وظايف حاكميتي انجام ميشود. اين فعاليتهاي حاكميتي طبق قانون بعد از احصا شدن بايد تفكيك و جدا شود و به عنوان يك مديريت در وزارت نفت يا يكي از شركتهاي تابعه قرار بگيرد.
فارس: پترو ايران جزء كدام يك از اين 3 دسته قرار ميگيرد؟
خجسته مهر: پترو ايران از جمله شركتهايي است كه مقدمات واگذاري آن بايد فراهم شود و واگذار شود. در خصوص پترو ايران صحبت جديدي وجود ندارد چون اين شركت واگذار شده است و نميخواهيم روي واگذار كردن يا واگذار نكردن آن تصميم بگيريم.
فارس: به عنوان آخرين سؤال بحث خلع يد پترو ايران از پروژهها به خصوص ميدانهاي مشتركي كه هم اكنون در اختيار دارد تا چه حد به واقعيت نزديك است؟
خجسته مهر: زماني كه اين شركت واگذار شود اگر بتواند در قالب يك شركت خصوصي به فعاليت خود ادامه دهد ميتواند مانند هر پيمانكار ديگري فعاليت خود را دنبال كند و در طرحهاي بالادستي مشاركت كند.
فارس: يعني پروژههايي كه در اختيار داشته است همچنان در اختيار آن باقي ميماند؟
خجسته مهر: بله اگر خود شركت مشكلي نداشته باشد ميتواند به عنوان پيمانكار NIOC فعاليت كند.
گفتوگو از علي فروزنده شهركي
گزارش خطا
0 پسندیدم
ارسال نظر
اخبار روز
خبرنامه