مبادله ارزی با ارز غیر همجنس دیگر ، اشکال ندارد

علی صالح آبادی رییس سازمان بورس اوراق بهادار در مصاحبه ای که با یکی از خبرگزاری ها انجام داده بود ، فعالیت فارکس را غیر قانونی اعلام کرد .

این در حالی است که طبق آمار اعلام شده ، فارکس پر گردش ترین بازار دنیا را در اختیار دارد و حجم گردش روزانه این بازار در حدود 3500 میلیارد دلار است و به نظر می رسد مستعد ترین افراد برای سرمایه گذاری در بورس افرادی هستند که در این بازار فعالیت داشته و شاید ممنوع شدن این معاملات بتواند این حجم عظیم سرمایه را به سمت بورس اوراق بهادار سوق دهد .

البته اعتبار دادن در بازار سکه همانند اعتبار دادن در بازار فارکس وجود دارد ؛ اما بزرگان و کارشناسان علوم فقه دلایلی را برای غیر شرعی بودن این بازار اعلام کرده اند .

دکتر اسکندری کارشناس ارشد بازار سرمایه ، در خصوص انجام معامله در این بازار در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز اظهار داشت : از نظر فقهای اهل تسنن این گونه معاملات مشکل شرعی نداشته و قابل توجیه است . از نظر فقه شیعه به این دلیل که در این بازار دارایی و کالایی انتقال نمی یابد و معاملات بر اساس شرط بندی و گمانه زنی روی قیمت ها انجام می شود ، و از طرفی با توجه به عدم پشتوانه دارایی در این معاملات ، این بازار از لحاظ شرعی با مشکل مواجه است .

این در حالی است که در بورس نیز به نوعی روی قیمت های سهام گمانه زنی صورت می گیرد ، اما خرید و فروش سهام با پشتوانه مالی انجام می شود .

وی با اشاره به اینکه معاملات این بازار شامل دو بخش معاملات نقدی و معاملات مشتقه ارز است ، مشکل شرعی آن را به معاملات مشتقه آن مربوط دانست و افزود : با توجه به اینکه این معاملات تنها براساس شاخص ها انجام می شود ، از لحاظ شرعی حرام است ، ولی کل بازار فارکس غیر شرعی نیست و برخی از مواردی که در خصوص آن مطرح است ، فقط به بازار فارکس مربوط نبوده و در بورس نیز مصداق دارد .

لازم به ذکر است که اگر قرارداد تنها به صورت قرضی باشد دارای اشکال نیست ، اما در صورتی که دادن قرض با هدف دریافت سود و بهره بیشتر باشد ، شرعی نیست و مطالبه سود اضافه ربا محسوب می شود .

وی درخاتمه سخنان خود بیان داشت : معاملات آتی سهام ، صندوق های معامله آتی و قراردادهایی همچون صکوک اجاره و مضاربه و سایر قراردادهایی از این نوع ، مانند معاملات فارکس است ، با این تفاوت که معاملات ذکر شده دارای پشتوانه مالی بوده و دولت به آنها صورتی داده که منافاتی با دین نداشته باشد .

نیما آزادی ، کارشناس ارشد تکنیکالی شرکت سرمایه گذاری آوای آگاه در خصوص این معاملات به خبرنگار بورس نیوز گفت : در این معاملات که در قالب معاملات فیوچرز ، آپشن و CFD صورت می گیرد ، معامله تنها براساس اختلاف قیمت ها انجام می شود .

اما در بازار فارکس که در ایران رواج پیدا کرده ، عواملی باعث متضرر شدن سرمایه داران می شود . اولین عامل مربوط به اهرم مالی این بازار است ؛ چرا که در یکسال اخیر شاهد بودیم که برخی کارگزاران بازار فارکس تا 400 برابر سرمایه ، به سرمایه داران اعتبار می دهند و سهامدارانی که سرمایه پایینی دارند ، با دریافت اعتبار بالا در این بازار متضرر می شوند.

وی دومین عامل را حضور افرادی سودجو و منفعت طلب در این بازار بر شمرد و گفت : برخی اشخاص حقیقی و حقوقی با نام بازار فارکس به بهانه سرمایه گذاری در فعالیت های به اصطلاح پر بازده به جذب سرمایه ها و پس اندازهای مردم کردند که گاه سرمایه داران با کلاهبرداری و زیان های قابل توجهی روبه رو شدند . در این بین برخی شرکت های هرمی نیز به بهانه انجام معاملات فارکس در این کلاهبرداری ها حضور داشتند .

وی در ادامه تأکید کرد : اصل قضیه فارکس مشکلی نداشته و مشکل شرعی این بازار به اهرم های مالی آن مربوط می شود ، چرا که در چند سال اخیر به صورت مکرر از مراجع فقه شیعه استفتاء شده و حکمی کلی در خصوص غیرقانونی بودن این معاملات ارایه نشده است .

وی دستیابی به بیشترین بازدهی را علت اقبال به سمت این بازار بر شمرد و اظهار داشت : با توجه به اینکه برخی افراد به دنبال سود بیشتر هستند و در سالهای اخیر بازار فارکس به عنوان بازار معاملات ارز جهانی ، سود چشم گیری را به سهامداران خود داده ، می توان با راه اندازی کارگزاری های لازم برای این بازار از طریق بانک ها این حجم معاملات و سرمایه عظیم را به سمت بورس حرکت دهیم .

البته شاهد هستیم که تبلیغات خوبی برای ورود بیشتر افراد به بورس صورت گرفته و افزایش تعداد کدهای بورسی نیز دلیل محکم بر این ادعاست .

وی در پایان سخنان خود پیشنهاد کرد : سازمان بورس باید با توسعه بازار و افزایش دستیابی به معاملات بر خط (ON LINE) راه را برای ورود سرمایه گذاران فارکس به بازار سهام هموار سازد.

شایان ذکر است که بخش استفتائات دفتر حضرت آیت الله خامنه ای (مدظله العالی) به سوال فردی در خصوص خرید و فروش در بازار بورس ارز جهانی (فارکس) به صورت زیر پاسخ داده است که توجه مخاطبان محترم بورس نیوز را به آن جلب می نماییم .

البته در این استفتا هم به معاملات اعتباری در بازار فارکس اشکال وارد شده است که کاملا مشهود است .