اگر رشد بورس حبابی بود خریداری وجود نداشت
چنین رکوردهای تاریخی در حالی برای نماگر تالار شیشهای به ثبت رسید که برخی منتقدان بدون توجه به دلایل منطقی رشد شاخص بورس آن را حبابی خواندند و حتی برخی از این منتقدان از احتمال تکرار رشد حبابی بورس در سالهای 82 و 83 خبر دادند. این صحبتها و انتقادات موضوعاتی بودند که درباره آنها در مصاحبه با حسن قالیباف اصل مدیر عامل شرکت بورس تهران به گفتوگو نشستیم و شرح آن در پی میآید.
همانطور که میدانید امروز حدود سه هفته از آغاز رسمی معاملات در بازار سرمایه میگذرد و طی این مدت بالغ بر سه رکورد برای شاخص ثبت شده، با توجه به برخی صحبتهایی که از حبابی بودن رشد شاخص میشود شما به عنوان مدیرعامل شرکت بورس تهران مهمترین دلایل رشد بورس را چه میدانید؟
بازار سرمایه سال گذشته هم سال خوبی را پشت سر گذاشت و این موضوع بورس را در کانون توجه قرار داد و در عین حال طی زمان مذکور شاهد ورود شرکتهای جدید به بازار بودیم و بر همین اساس در بررسی دلایل رونق بورس میتوان به تنوع سبد بازار سرمایه، افزایش قیمت نفت و رشد قیمت فلزات اساسی در بازارهای جهانی اشاره کرد.
از سوی دیگر برخی شرکتهایی که هم اکنون در بازار ما حضور دارند شرکتهای صادرکننده هستند و قیمت محصولاتشان بر اساس قیمتهای جهانی تعیین میشود. همچنین مجموعه سیاستهای پولی و بسته بانک مرکزی و توجه به تأمین مالی توسط بورس باعث شد که توجه به بازار ما زیاد شود و سرمایه گذاران نیز حضور جدی در بورس داشته باشند.
از سوی دیگر تقاضای بالا در بورس برای خرید سهام افزایش حجم معاملات را در پی آورده به عنوان مثال در یک روز حجم معاملاتی به 300 میلیارد تومان رسیده، این در حالی است که طی سالهای پیش چنین رکوردی در بورس به ثبت نرسیده بود.
به افزایش حجم معاملات اشاره کردید بد نیست آماری هم از میزان رشد حجم معاملات از ابتدای سال بیان کنید؟
طی مدت زمان کوتاهی که از ابتدای سالجاری پشت سر گذاشتهایم حجم معاملات دوبرابر افزایش یافته است و در عین حال قیمتها نیز رشد بالایی تجربه کرده است.
با وجود رشد حجم معاملات که رشد نسبت قیمت به درآمد شرکتها را در پی آورد منتقدان P/E حدود 8 درصد بازار را دلیلی میدانند بر رشد حبابی بورس چراکه به نظر این دسته از منتقدان P/E معقول بورس در بهترین شرایط همواره بین 4 تا 6 درصد بوده است، پاسخ شما به این منتقدان چیست؟
باید توجه داشته باشید افزایش P/E که به دلایل منطقی روی میدهد نشاندهنده فرصت تأمین مالی مناسب است P/E حدود 8 درصدی برای بورس به این معنی است که هم اکنون پتانسیل تأمین مالی از طریق بازار سرمایه بالغ بر 5/12 درصد است.
از سوی دیگر باید توجه داشت که بین بازاری که در حال رونق است با بازاری که در شرایط رکودی قرار دارد تفاوت زیادی وجود دارد.
اما سؤال اینجاست چرا در شرایطی که رشد بورس کاملاً منطقی بوده و با دلایل قابل توجیه همراه است، منتقدان آن را حبابی میخوانند؟
همانطور که میدانید تمام این اظهارنظرها نوعی تحلیل است بنابراین اگر حبابی در کار بود خریداری هم در بازار وجود نداشت چراکه متقاضی تشخیص میدهد قیمت معقول است یا خیر و در واقع شفاف سازیهای لازم در بورس صورت گرفته است و قیمت بر اساس عرضه و تقاضا شکل میگیرد.
اما همین منتقدان رشد فعلی بورس را تکرار خاطره بازار در سالهای 76، 82 و 83 میدانند؟
باید درپاسخ به آنها به حجم معاملات، بزرگی بازار، تنوع سهام موجود در گروههای صنعتی حاضر در بورس اشاره کنم و اینها دلایل قانع کنندهای هستند که بر آن اساس بتوان گفت بازار امروز به هیچ عنوان قابل مقایسه با سالهایی که از آن نام بردید نیست ضمن اینکه بازاری به عنوان یک بازار خوب از آن اسم برده میشود که رشد قیمتها ملایم و حجم معاملات بالا باشد.
با بحثهایی که در خصوص حبابی بودن بورس مطرح است آیا جایی برای نگرانی سهامداران وجود دارد؟
از نظر من سهامداران باید به جای توجه به حرف دیگران و تحلیلهای مختلفی که از بالا و پائین آمدن قیمتها میشود به مطالعه و بررسی بپردازند و با اطلاعات کارشناسی شده به بازار وارد شوند و تصمیمگیری خود را بر آن اساس قرار دهند.
در پایان توصیه شما به سهامداران چیست؟
در این میان خریدار و فروشنده باید ارتباط منطقی بین قیمت و اطلاعات پایه شرکتها برقرار کنند و با اطلاعات کارشناسی نسبت به خرید و فروش سهام اقدام کنند به این ترتیب سود معقولی را از خرید و فروش به دست آورند. اما توصیه اصلی من به سهامداران تازه وارد بازار و سرمایهگذارانی است که اطلاعات بالایی از بازار ندارند این سرمایهگذاران میتوانند برای سرمایهگذاری و ورود به بازار سرمایه و پول خود را در صندوقهای سرمایهگذاری وارد کنند و به این ترتیب سرمایه خود را مدیریت کنند.
