تهران در سال 1400 چگونه خواهد بود؟
وزارتمسكن و شهرداريتهران قبل از آنكه طرح تفصيلي شهر تهران نوشته شود، مطالعه مشتركي درباره اوضاع جمعيتي و سكونتي پايتخت انجام دادهاند كه نتايج آن حكايت از لزوم تغيير الگوي ساختوساز در كلانشهر تهران دارد. تا پيشاز اين، رونق احداث مسكن و حضور فراگير انبوهسازان در بازار ساختوسازهاي مسكوني نشانه كارآيي مثبت دولت و مديريت شهري تلقي ميشد و حتي رونق اقتصادي كشور در گرو حجم بالاي ساختوساز در تهران ارزيابي ميشد، اما در مطالعه مشترك دو نهاد مرجع مشخص شده است ظرفيت شهر تهران براي ساخت آپارتمانهاي جديد، تكميل شده و بايد در يك دهه آينده، مشوقهاي لازم براي ساختوساز غيرمسكوني و خدماتي در پايتخت برقرار شود. يافتههاي مشترك وزارتمسكن و شهرداريتهران نشان ميدهد چنانچه جمعيت پايتخت طي 10 سال آينده به صورت طبيعي افزايش پيدا كند، فقط يك ميليون نفر به جمعيت تهران اضافه ميشود و در سال 1400 پايتخت داراي 9 ميليون نفر ساكن خواهد بود، اما اگر عملكرد بازار مسكن آزاد باشد طوري كه سازندهها به واسطه تراكمفروشي و جذابيت سرمايهگذاري به ساختوسازهاي مسكوني ادامه دهند، ظرفيت جمعيتپذيري شهر تهران به 4/11 ميليون نفر ميرسد كه در اين صورت 7/2 ميليون نفر از پايتختنشينان از خدمات شهري محروم خواهند ماند.
اين تحقيق همچنين تاكيد ميكند با رويه موجود در بازار مسكن، در 10 سال آينده، سالانه حدود 100 هزار واحد مسكوني جديد در تهران احداث ميشود كه براي جلوگيري از برهم خوردن تعادل بين جمعيت و خدمات سكونتي در تهران، بايد حجم ساختوساز به كمتر از نصف اين رقم برسد.
تيم مشاوران تنظيم سند جامع بالادستي تهران كه از كارشناسان مطرح در حوزه مسكن به حساب ميآيند، در جمعبندي اين مطالعه مشترك توصيه كردهاند: دولت و شهرداري نيمي از 56 كيلومتر اراضي باير و ساختهنشده در محدوده تهران را براي كاربريهاي غيرمسكوني و خدماتي اختصاص دهد و همچنين علاوه بر اينكه سياست تمركززدايي سياسي از پايتخت را دنبال ميكند، امكانات زندگي در پيرامون شهر تهران همچون شهرهاي جديد را نيز ارتقا دهد. در حال حاضر حدود 5/2 ميليون واحد مسكوني در شهر تهران موجود است كه در صورت تداوم گرايشهاي كنوني ساختوساز در آن، در افق 1400 تعداد واحدهاي مسكوني شهر به حدود 5/3 ميليون واحد ميرسد.
بخشهاي مهم نتايج مطالعه مشترك وزارتمسكن و شهرداريتهران درباره چشمانداز جمعيت تهران به شرح زير است:
سودآوري در شمال تهران
معادله قيمت زمين، هزينه ساخت و قيمت تراكم در تهران نشان ميدهد به طور متوسط يك متر مربع تراكم ساختماني در سالهاي گذشته در سطح تهران 50 هزار تومان به فروش رفته است كه اين رقم معادل 15 درصد قيمت يك متر مربع فضاي مسكوني بوده است. چنين فرآيندي نشاندهنده سودآوري بيشتر فعاليت ساخت در مناطق شمالي تهران است. حال اينكه بخشي از واحدهاي ساختهشده به ويژه در مناطق شمالي شهر به صورت خالي نگهداري شده و براي مدتي داراي جمعيت نخواهند بود. لذا قرار است جمعيت تهران تا سال 1400 از 9 ميليون نفر تجاوز نكند به همين دليل در اين طرح راهكارهايي براي تغيير الگوي ساختوساز در شهر از سمت مسكوني به تجاري و كاهش مجوز تراكم ساخت در برخي از مناطق شهر در نظر گرفته شده است.
پيرامون تهران مسكوني ميشود
اين بررسي نشان ميدهد بخشي از جمعيت و فعاليت شهر تهران به منطقه پيرامون آن روي آورده و در آينده نزديك نيز به دليل شتاب بيشتر استقرار جمعيت در پيرامون، تهران همچنان پهنه اصلي كار و فعاليت منطقه و جاذب رفتوآمدهاي شغلي خواهد بود. اين روند در ساير كلانشهرهاي دنيا نيز مشاهده ميشود.
اشكال عمده در روند نوسازي بافتفرسوده
در مناطق تهران تعامل سكونت و اشتغال نامتقارن است در مناطق مركزي با جذب فعاليتهاي جديد، جمعيتپذيري كاهش مييابد در حالي كه در مناطق پيراموني با جذب فعاليتها جمعيت بيشتري به مناطق جذب شده است.
اما از سوي ديگر هماكنون به دليل كاهش اراضي ساخته نشده پيرامون شهر، گرايشهاي تخريب و نوسازي در مناطق مياني شهر تشديد شده و ثقل جمعيت جديد معطوف به مناطق فوق شده است. از آنجا كه بخش عمده بافتفرسوده شهر دچار كمبودهاي شديد خدماتي است، تخريب و نوسازي مسكن در اين محدوده به افزايش جمعيت و فشار بيشتر بر خدمات موجود منجر شده است. در حقيقت فرآيند نوسازي با آزادسازي زمين براي تامين سطوح خدماتي مورد نياز محلات نبوده است، بلكه تشويق نوسازي از طريق واگذاري تراكم مازاد موجب افزايش واحدهاي مسكوني و جمعيتپذيري اين مناطق شده است.
خانهها كوچك ميشوند؛ 111 متر
در تهران 1400، متوسط متراژ آپارتمانهاي مسكوني به 111 متر مربع ميرسد. در سال 88 ميانگين مساحت واحدهاي مسكوني شهر تهران 183 مترمربع بود كه در سال89 به 131 متر مربع رسيد.
الزامات جمعيتپذيري محدود تهران
تهيهكنندگان اين طرح مطالعاتي بر اين نكته تاكيد كردهاند كه تثبيت جمعيتپذيري شهر تهران در چشمانداز آينده، رويدادي خلاف روندهاي جاري جمعيتپذيري شهر و بسياري از محركها و مشوقهاي سوداگري و درآمدزايي در بازار مستغلات شهر است. بنابراين براي اعمال محدوديت اقدامات زير مورد نياز است:
-تثبيت جمعيتپذيري شهر تهران از طريق تثبيت سطح مسكوني و تراكم ساختماني مسكوني مناطق شهر
- تشويق ساختوساز غيرمسكوني به منظور ساماندهي به استقرار پراكنده مراكز كار و فعاليت و حفظ سرمايههاي فعال در بخش مسكن
- ارتقاي كيفيت زندگي در شهر تهران و به ويژه مناطق مركزي و حاشيه شرقي و جنوبي آن از طريق تخصيص اراضي باير و ساخته نشده شهري اين مناطق به خدمات مورد نياز ساكنان
- توسعه و تجهيز شهرهاي جديد براي جذب اضافه جمعيت 3 ميليوني آن در آينده و كاهش فشار بر تهران
- تجهيز پيرامون به خدمات و زيرساختهاي ضروري و جلوگيري از دو سطحي شدن زندگي در منطقه كه سرانجام به تخليه پيرامون از اقشار بالا و متوسط و جابهجايي و مهاجرت آنها به تهران ميانجامد.
گزارش خطا
0 پسندیدم
ارسال نظر
اخبار روز
خبرنامه