عرضه سهميه نفت خام بانكها و تامين مالي شركت ملي در بورس نفت
بر اين اساس خبرگزاري فارس در گفتوگوي تفصيلي با مدير عامل سابق بورس كالا سعي كرد بخشي از ابهامات موجود در بورس نفت را بر طرف كند.
گفتني است اين مصاحبه حدود يك هفته پيش از تغيير مديرعامل بورس كالاي ايران انجام شده است. متن اين مصاحبه به شرح زير است:
** بانكها عرضهكنندگان بورس نفت ميشوند
فارس: با توجه به اينكه معمولاً بورس به مكاني گفته ميشود كه چندين عرضه كننده در آن حضور داشته باشند آيا برنامهاي براي ورود ساير عرضهكنندگان نفت خام به جز شركت ملي نفت ايران وجود دارد؟
هاشميان: در توافق نامهاي كه با شركت ملي نفت انجام شده است، پس از رونق معاملات نقدي و زماني كه معاملات سلف موازي نفت خام اجرايي شود، براي تكرار معاملات، افزايش عرضهكنندگان و ايجاد رقابت كامل در بازار، خريداراني كه از شركت ملي نفت اقدام به خريد ميكنند، ميتوانند اقدام به عرضه آن محموله در بورس نفت كنند.
فارس: در سال گذشته صحبتهايي در خصوص عرضه متقابل نفت بين بورس هاي ايران روسيه مطرح بود، در حال حاضر با توجه به راه اندازي بورس نفت ايران اين مسئله به كجا خواهد رسيد؟
هاشميان: معاونت بينالملل وزارت نفت در سال گذشته توافق اوليهاي با طرف روسيهاي انجام دادند كه در جريان جزئيات آن نيستم ولي مثل اينكه توافقاتي براي عرضه نفت متقابل شده بود.
اين توافقات در همان مرحله بوده، البته بايد ابتدا مسائل داخلي را حل كنيم و پس از افزايش تعداد معاملات و روان شدن بازار به سراغ مسائل خارجي برويم. بنابراين يكسري كارها قبل از ورود به فاز خارجي بايد انجام شود و سپس هر كشوري ميتواند اقدام به عرضه نفت در اين بورس كند.
**بانك ها عرضه كنندگان نفت خام ميشوند
فارس: به جز شركت ملي نفت چه شركتهايي ميتوانند اقدام به عرضه كنند؟
هاشميان: چند بانك داخلي حدود 20 ميليارد دلار از پروژههاي شركت نفت را تأمين مالي كردند و طبق اظهار خودشان چند هزار بشكه روزانه سهميه نفتي دارند كه تعدادي از آنها اعلام كردند پس از فعال شدن فاز قراردادشان با شركت ملي نفت، اقدام به عرضه نفت سهميه خود در بورس نفت خواهند كرد. بنابراين بانك ها نيز در آينده نزديك به عرضه كنندگان نفت ملحق ميشوند.
همچنين، با توجه به اينكه سوآپ نيز آزاد شده نفت كشورهاي آسياي ميانه، عراق يا هر جايي ديگر نيز ميتواند به ليست عرضهكنندگان نفت در اين بورس اضافه شوند.
فارس: چه بانك هايي به دليل تأمين اعتبار پروژههاي نفتي سهميه نفت دارند؟
هاشميان: بانك هاي ملت، سپه و صادرات از جمله اين بانك ها هستند كه طبق اظهارات خودشان سهميه نفتي دارند و آمادگي خود را براي عرضه سهميهاي خود در بورس نفت اعلام كرده اند.
**تامين مالي 5 ميليارد دلاري شركت ملي نفت
فارس: مزاياي فروش نفت در بورس با توجه به نحوه فروش شركت ملي نفت ايران كه به صورت مستقيم اقدام ميكند، چيست؟
هاشميان: تا كنون اين شركت ملي نفت در نرخهاي خود از قيمت جهاني تبعيت ميكرد براي نمونه در حوزه خليجفارس از قيمتهاي عمان يا دبي تبعيت ميكرد ولي در حال حاضر با راه اندازي بورس نفت، شركت ملي نفت ميتواند به مرجع قيمت خليج فارس تبديل شود،زيرا دبي 300 هزار بشكه در روز توليد نفت دارد ولي ايران روزانه 4 ميليون بشكه توليد مي كند كه اين يعني 13 برابر توليد دبي، زيرا ما دومين توليد كننده منطقه هستيم.
با توجه به همه اين مسائل ايران ميتواند به راحتي به مرجع قيمت گذاري تبديل شود و اين اولين گام مهم بورس نفت است.مزيت ديگر اينكه پس از شروع معاملات سلف موازي نفت خام، تأمين مالي شركت ملي نفت از طريق بورس امكانپذير مي شود و قرار است در مرحله اول 4 الي 5 ميليارد دلار شركت ملي نفت از اين طريق تأمين مالي كند.
فارس: آيا بورس مزيت خاصي را براي خريداران و عرضه كنندگان در نظر گرفته است؟
هاشميان: با توجه به اينكه در بورس آشكار و به صورت شفاف قيمت كشف و تعيين ميشود لذا نفت در اين بورس به بهترين قيمت ممكن به فروش ميرسد.
**خريداران بورس نفت اكنون نيز خارجي ها هستند
فارس: براي ورود معامله گران خارجي پس از رونق بورس نفت مزيتي در نظر گرفته شده است؟
هاشميان: در حال حاضر نيز خريداران در نهايت خارجيها هستند. خريداران خارجي نمايندگان ايراني خود را انتخاب كرده و آنها براي خريدار اصلي وارد معامله ميشوند، بنابراين در نهايت نفت خريداري شده بايد از كشور خارج شود و خريداران آن خارجيها هستند.
فارس: برنامهاي براي اينكه در يك دوره زماني درصدي از نفت توليدي كشور يا در آينده كل نفت توليدي در بورس نفت عرضه شود، داريد؟
هاشميان: طبق دستور رياست محترم جمهوري روزانه حداقل 50 هزار بشكه بايد در بورس عرضه شود و اگر ظرفيت يك كشتي بيش از اين ميزان نيز شد، بايد حجم كشتي را پر كرده و تحويل دهند كه اين دستور كتبي به بورس كالا و شركت ملي نفت ابلاغ شد و بورس آماده اجرا است.
در خصوص عرضه كل نفت توليدي ايران نيز بخشي از نفت توليدي طي قراردادهايي به پالايشگاهها براي توليداتشان اختصاص دارد، البته اين ميزان نفت پالايشگاهها نيز ميتواند با پرميوم يا ديس كانت (تخفيف) در بورس نفت كشف قيمت شود،اما در حال حاضر انتظار نداريم همه محمولههاي شركت ملي نفت در بورس عرضه شود،ابتدا بايد بازار روان شود ولي به آن روز ميرسيم كه همه توليدات شركت ملي نفت يا حتي منطقه را در بورس نفت ايران عرضه كنيم.
**قيمتگذاري بر پايه نفت دبي و عمان تنها در معاملات اول
فارس: قيمت گذاري نفت خام به چه شكل است؟
هاشميان: شركت ملي نفت ايران در قيمت نفت از سه فرمول استفاده ميكرد ولي با شروع معاملات بورس نفت، با قيمت پايهاي كه اعلام ميكند رقابت براي كشف قيمت بر روي آن انجام ميشود. تنها براي نخستين قيمت پايه از قيمت ساير كشور ها از جمله دبي و عمان استفاده ميكنيم و در عرضههاي بعدي، قيمت كشف شده معامله قبل، قيمت شروع همان روز ميشود و در جريان رقابت يا پايين ميآيد يا بالا.
بنابراين پس از مدتي كه بازار رونق يافت، ايران مرجع قيمت گذاري شده و نيازي به تبعيت از ساير كشورها نيست.
فارس: پرميومي كه در قيمت ها اعلام مي شود به چه منظور است؟
هاشميان: پرميوم در حالتي است كه قيمت پايه را بر اساس نفتهاي خارجي محاسبه كنيم كه در اين شرايط ميبينند قيمت دبي يا عمان در دو ماه آينده چقدر خواهد بود، يك ميزان پرميوم براي مزيتي كه نفت ايران از نظر فاصله و نزديكي به مقصد دارد، در نظر گرفته ميشود،اما براي معاملات معمولي يعني پس از روان شدن بازار و مرجع شدن قيمت ايران پس از كشف قيمت آن، نرخ براي قيمت پايه روز بعد در نظر گرفته ميشود. فقط در قراردادهاي بلند مدت از روش پرميوم يا ديس كانت استفاده ميكنند.
اين پرميوم يا تخفيف (ديس كانت) براي مزيت است، يعني بازار هدف به ما نزديك است و نفت ما نسبت به نفت مشابه يك كشور ديگر كه دورتر است امتيازي دارد كه به آن پرميوم ميگويند. بر اين اساس يك ميزان اضافهتر ميگيرند و اگر در شرايطي براي رقابت، شرايط نفت ايران نسبت به نفت يك كشور ديگر مزيتي ندارد تخفيف ميدهند.
**پرداخت پول نفت خام در بورس نفت متفاوت نيست
فارس: آيا امكان دريافت وجه فروش نفت به صورت طلا يا ريال آنگونه كه برخي اين روزها مطرح ميكنند، وجود دارد؟
هاشميان: در شرايط فعلي دريافت وجه را به عرضه كننده يعني شركت ملي نفت ايران واگذار كرديم و مي تواند همان طور كه تاكنون وجه حاصل از فروش را دريافت ميكرده، عمل كند.
بورس كالا در مرحله اول براي راه افتادن بازار، معاملات را به صورت اعتباري انجام مي دهد يعني اختيار دريافت و پرداخت را به عرضه كننده موكول ميكند، آن پول به حساب بورس واريز نميشود و خود عرضه كننده هر گونه كه با مشتري توافق به همان شكل عمل ميكند.
فارس: بحث تحريمها مشكلي در گشايش اعتبار و دريافت وجه معامله ايجاد نميكند؟
هاشميان: انتقال پول تنها از طريق گشايش اعتبار نيست، روشهاي مختلفي دارد و ممكن است به صورت كالا به كالا باشد يعني يك قرارداد در مقابل يك قرارداد ديگر تسويه شود.
**وضعيت و تعداد حال و آينده خريداران بورس نفت
فارس: با توجه به اينكه پيش از اين فروش نفت از طريق شركت ملي نفت ايران انجام مي شد، در حال حاضر كه بورس نفت راه اندازي شده است جذب مشتريها به چه شكلي است؟
هاشميان: در اين مورد خريداراني كه ميآيند بايد به تائيد شركت ملي نفت ايران برسند و مشتريهايي در حراج شركت داده ميشوند كه به تاييد شركت نفت رسيده باشند.
ولي در بورس نفتي كه در آينده رونق مييابد هر كسي ميتواند اقدام به خريد كند،تنها برخي شرايط در قرارداد ذكر ميشود كه هر كس آن را بپذيرد اقدام به خريد ميكند ولي فعلا خريداران با تائيد شركت ملي نفت وارد ميشوند.
برخي مشترياني كه به بورس كالا مراجعه ميكنند ما آنها را به شركت ملي نفت معرفي ميكنيم و پس از بررسي آنها را يا تاييد ميكنند يا رد، البته در حال حاضر وضعيت به اين شكل است ولي وقتي تعداد آنها افزايش يابد آنها خود مي توانند اقدام به عرضه كنند. همان طور كه در عرضه هاي فولاد هم ابتدا تنها 10 تاجر فولاد را ميخريدند ولي الان از زمان ورود به بورس كالا 27 هزار مشتري ثبت شده وجود دارد و يك رقابت كامل بين خريداران ايجاد شده است.
** راه اندازي تابلوي دوم بورس كالا براي كالاهاي خاص
فارس: مهمترين برنامهاي كه بورس كالا در حال حاضر در دست دارد، چيست؟
هاشميان: اول اينكه به زودي سنگ آهن صادراتي در رينگ صادراتي كيش عرضه ميشود و دوم اينكه راهاندازي تابلوي دوم نيز در دست است و در سازمان بورس در حال بررسي است تا از اين طريق كالاهاي خاص كه استانداردي ندارند نيز وارد بورس كالا شوند.
يكي از متقاضيان استفاده از تابلوي دوم بورس كالا شركت مخابرات بوده كه نامه زده 2.7 ميليارد دلار تجهيزات لازم دارد و ميخواهند نياز خود را در اين تابلو درج كنند. بنابراين، اين تابلوي بورس جايگزين مزايده و مناقصه ميشود.
در اين تابلو بدون تشريفات در مدت دو هفته، با هزينه كم و فوري و سريع انجام شود.
البته بانكهايي كه املاك زيادي دارند و براي فروش آن تشريفات زيادي بايد انجام دهند مي توانند در اين تابلو درج ميكنند.
اموال يونيك، عتيقه يا الماس كه منحصر به فرد و تك بوده و مشابه ندارد نيز در تابلوي دوم به حراج گذاشته ميشود. بنابراين، اين تابلو به دستگاههاي دولتي براي تسريع در زنده شدن پول آنها كمك كند، در حال حاضر نيز استانداري ها يكي از متقاضيان براي درج اموال خود كه بايد واگذار كنند در تابلوي دوم بورس هستند.
فارس: راه اندازي شاخص بورس كالا به كجا رسيد؟
هاشميان: دو سال است كه بورس كالا بررسيهاي خود را انجام داده و نتايج مطالعات و پيشنهادات ما در سازمان بورس است و هر وقت سازمان مجوز بدهد بورس كالا آماده اعلام آن است.
**قيمت گذاري پتروشيميها باعث تخريب بازار شده است
فارس: در پايان مسئله اي كه وجود دارد مشكل قيمت گذاري پتروشيمي ها بوده، قرار است اين مسئله به كجا برسد؟
هاشميان: در حال حاضر كارگروهي تشكيل شده كه قيمت هر ماه را براي اين محصولات تعيين ميكند ولي بورس با اين وضعيت موافق نبوده و قيمت گذاري پتروشيمي ها به جاي تنظيم بازار باعث تخريب بازار شده است. همچنين، واحد هاي پتروشيمي ضرر فراواني به اين دليل متحمل شده اند.
پيش از اين بازار روان بوده و سالها بود كه قيمت هاي بورس دقيقا با قيمتهاي جهاني حركت ميكرد و هيچ رانتي وجود نداشت، ولي اين كار گرفتاري بزرگي براي واحدهاي عرضه كننده و توليد كننده ايجاد كرده و بورس نيز كاري از دستش بر نميآيد ولي طبق قانون دولت مكلف است كه مابهالتفاوت قيمت تعيين شده و قيمت واقعي محصولات را به واحد ها پرداخت كند.
گزارش خطا
0 پسندیدم
ارسال نظر
اخبار روز
خبرنامه