نظریه سوم درباره تعطیلات عید فطر : تعطیلات منطقه ای

عصر ایران - مدتی است که بحث افزایش تعطیلات عید فطر در ایران مطرح شده است. در این باره دو گروه موافق و مخالف وجود دارند که سخنان هر دو  از منظر نگاه و توجه آنها، صحیح به نظر می رسد.

گروه مخالف معتقد است تقویم ایران در حال حاضر دارای تعطیلات بسیاری است و نه تنها افزایش روزهای تعطیل، توجیهی ندارد بلکه می بایست برای کاهش تعطیلات فعلی نیز اقدام شود تا ضمن افزایش کارآیی و بهره وری فعالیت های اداری و اقتصادی، روند کارهای جاری نیز با وقفه های متعدد روبه رو نشود.

گروه موافق اما ضمن تایید وجود روزهای تعطیلی بسیار در ایران معتقد است بخشی از این تعطیلات به شیوه صحیحی توزیع نشده اند یعنی اینکه برخی از مناسبت ها نیاز به تعطیلی دارند ولی تعطیل نیستند برخی دیگر از مناسبت ها هم نیاز به تعطیلی ندارند ولی تعطیل هستند لذا می بایست تعطیلات با مناسبت ها متناسب سازی شوند.
 
 باید گفت هر دو گروه از منظر نگاه های تئوریک خود به عید فطر، درباره افزایش یا عدم افزایش تعطیلات آن سخن می گویند و هیچ کدامشان به این نکته توجه ندارند که عید فطر در آیین و رسوم مردم همه مناطق ایران، یکسان و همانند نیست.

در حال حاضر در پایتخت و بسیاری دیگر از شهرها به ویژه در مناطق مرکزی ایران عید فطر عبارت است از یکی از اعیاد الهی مانند عید قربان که تنها تفاوت آن با روزهای قبل و بعد از آن نیز (به جز پایان روزه ) تنها در اقامه نماز عید فطر است و مراسم خاص دیگری فراتر از خود روز عید در آنها وجود ندارد.

ولی در برخی مناطق  به ویژه تعدادی از استان های مرزی مانند خوزستان، روز عید فطر ، از اهمیت و جایگاه بسیار بالاتری در فرهنگ عمومی برخوردار است؛ بدین معنا که گرامیداشت عید فطر، با هنجارها، رفتارها، رسم ها و آداب و سنن بسیاری همراه است. مجموعه این آیین ها از حدود یک هفته (کمتر یا بیشتر) قبل از فرا رسیدن روز عید فطر آغاز و تا حداقل یک هفته پس از روز عید فطر ادامه می یابد.

در این مناطق ، عید فطر ، مانند عید نوروز در یک بازه زمانی چند روزه گرامی داشته می شود.برای ملموس تر شدن این موضوع می توان این مثال را مطرح کرد که آیا می توان عید نوروز را تنها در یک روز محدود کرد؟ قطعا جواب منفی است چرا که این عید با آداب و رفتار و مراسم و سنن بسیاری همراه است که عمل به آنها به طور حتم بیش از یک روز تعطیلی می طلبد.

درباره عید فطر نیز وضعیت همین گونه است. یعنی برخلاف پایتخت و مناطق مرکزی ایران که روز عید فطر هیچ تفاوتی با دیگر روزها ندارد در برخی مناطق، گرامیداشت عید فطر با آداب و سننی به حجم عید نوروزهمراه می شود.

در بخش مهمی از مناطق ایران، مردم، قبل از رسیدن عید فطر، لباس نو می خرند، خانه تکانی می کنند و با خرید شیرینی و دیگر وسایل پذیرایی، برای استقبال از مهمانان عیدآماده می شوند.  روند عیددیدنی شامل همه اعضای یک خانواده بزرگ یا فامیل مستقر در مناطق و شهرهای مختلف می شود. این عیددیدنی ها معمولا تا یک هفته طول می کشد و سفره های آجیل و شیرینی و شربت نیز در این مدت، به عنوان یک رسم پهن هستند.

اشاره به این نکته نیز اهمیت دارد که گرامیداشت عید فطر و انجام آداب و سنن آن، بخشی از فرهنگ و هویت اقوام و بخش های مختلف تشکیل دهنده جامعه ایران است که قطعاً توجه به آنها از سوی دولت ، زمینه همسویی و نزدیکی میان این دو بیش از پیش فراهم می شود.

با توجه به شناخت حاضر از تنوع فرهنگی موجود پیرامون عید سعید فطر ، بهترین راهکار این است که تعطیلات یک روزه عید فطر در تهران و مناطق مرکزی ایران که عید فطر همراه با مراسم های ویژه ای غیر از نماز عید نیست ، افزایش نیابد ولی در استان هایی که همه یا بخشی از مردم آن ، عید فطر را متفاوت و مفصل گرامی می دارند، تعطیلات این مناسب، افزایش یابد و این موضوع به صورت قانون، از تصویب مجلس شورای اسلامی بگذرد.