تراز منفی 067/11ميليون دلاری ایران در تجارت با جهان
در كمال تاسف، «گوشت» همچنين جزو اقلام عمده وارداتي به كشورمان است و مواد سوختي عمده صادرات را به خود اختصاص داده است. در حالي كه مسوولان بازرگاني مدام از مثبت?شدن تراز تجاري ميگويند كه اصولا تراز تجاري كشورمان با كشورهاي توسعهيافته همچنان منفي است و تراز منفي تجاري كشور حدودا سه برابر تراز تجاري مثبت كشورمان آن هم با شرح خاص اقلام صادراتي است. واقعيت اين است كه در صادرات غيرنفتي نيز ما صادركننده مواد معدني هستيم نه كالاي توليدشده!
تراز بازرگاني جمهوري اسلامي ايران طي پنج ماهه نخست سال 1390 با كسري 067/11 ميليون دلار مواجه بوده است. طي اين مدت تراز بازرگاني خارجي كشور (بدون احتساب نفت، گاز و خدمات) با 104 كشور دنيا منفي و با 79 كشور ديگر مثبت بوده است.
ميزان صادرات قطعي كالاهاي غيرنفتي بدون احتساب ميعانات گازي طي پنج ماه نخست سال جاري، به مقدار 404/26 هزار تن و به ارزش معادل 768/12 ميليون دلار بوده است كه نسبت به سال قبل از نظر وزن 81/5درصد و از نظر ارزش دلاري 84/22درصد افزايش داشته است.
در پنج ماه نخست سال جاري، بيش از 60درصد از سهم وزني و ارزشي صادرات را سوختهاي معدني، محصولات شيميايي آلي، مواد پلاستيكي، ميوههاي خوراكي و سنگهاي فلزات تشكيل دادهاند. اين فصل?هاي تعرفه در سال گذشته نيز در مجموع با سهم كمتري نسبت به مدت مشابه سال جاري، رتبههاي يكم تا پنجم را به خود اختصاص داده بودند.
لازم به يادآوري است كه در اين مدت اقلامي نظير «گازهاي نفتي و هيدروكربنهاي گازيشكل»، «الكلهاي غيرحلقوي»، «روغنهاي حاصل از مواد معدني قيري» و... افزايش قيمت جهاني داشتند و احتمالا رشد حدود 23درصدي ارزش صادرات در اين مدت به اين مورد ارتباط داشته است. همچنين از ميان كشورهايي كه در پنج ماه نخست سال گذشته در رده 20 كشور عمده مقصد صادرات قرار داشتهاند، بلژيك، تايوان، فيليپين و هلند خريد محصولات ايراني را كاهش دادهاند.قاره آسيا با 55/87درصد از ارزش كل صادرات ايران، اولين قاره مقصد صادرات ايران است. اروپا با 17/10درصد در رتبه دوم قرار دارد، آفريقا با 38/1درصد رتبه سوم را به خود اختصاص داده و امريكا و اقيانوسيه به ترتيب با 53/0درصد و 36/0درصد در رتبههاي بعدي جاي گرفته اند.
در قاره آسيا؛ چين، در قاره اروپا؛ بلژيك، در آفريقا؛ سودان، در امريكا؛ ونزوئلا و در اقيانوسيه؛ استراليا بزرگترين كشورهاي خريدار اقلام صادراتي ايران بودند. همچنين چين با 348/2 ميليون دلار، امارات متحده عربي با 874/1 ميليون دلار، عراق با 667/1 ميليون دلار، هند با 142/1 ميليون دلار و افغانستان با 679 ميليون دلار اصليترين مقاصد صادرات ايران را به خود اختصاص دادند .
در اين بين هند با 64/59درصد افزايش در رتبه اول و عراق با رشد 53/5-درصد كمترين رشد واردات از ايران را به خود اختصاص داده?اند.
استانهاي بوشهر، خوزستان، تهران، اصفهان و خراسان پنج استان اول صادركننده ايران در اين مدت بودند و پس از آنها، كرمان، آذربايجان شرقي، يزد، آذربايجان غربي و مركزي قرار دارند. به اين ترتيب اين 10 استان مجموعا 90درصد صادرات ايران را به خود اختصاص داده?اند.
رشد واردات از چين و كاهش بلژيك
در ديگر سو، واردات كشور طي پنج ماه نخست سال 1390، به ميزان 043/14 هزار تن به ارزش 835/23 ميليون دلار بوده است كه نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن، از نظر وزن 09/29درصد و از نظر ارزش 02/3درصد كاهش داشته است.
در پنج ماه نخست سال جاري، بيش از 36درصد از وزن و نزديك به 50درصد از ارزش واردات را ماشينآلات و دستگاههاي مكانيكي، آهن و فولاد، ماشينآلات و دستگاههاي مکانيكي، آهن و فولاد، ماشين?آلات و دستگاه?هاي الکتريکي، قطعات منفصله براي مونتاژ وسايل نقليه و لوازم پلاستيكي تشكيل دادهاند.
در پنج ماه نخست سال جاري، از ميان 20 كشور عمده مبدا واردات، كشورهاي چين و اکراين، هم در وزن و هم در ارزش واردات افزايش نشان ميدهند اما كشورهاي بلژيك و مالزي با وجود افزايش ارزش، كاهش وزن واردات را تجربه كردهاند.
در مقابل از ميان كشورهايي كه در پنج ماه نخست سال گذشته در رده 20 كشور عمده مبدا واردات قرار داشتهاند، آلمان، تركيه، ژاپن، روسيه، انگلستان و هلند صادرات كالاهاي خود را به كشورمان كاهش دادهاند.
واردات شمش از آهن و فولاد 17/30درصد، دانه ذرت دامي 94/21درصد، برنج 75/32درصد و روغن خام سويا 149درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد داشته است. همين اقلام به ترتيب 69/4درصد، 07/2درصد، 95/1درصد و 54/1درصد از كل واردات به كشورمان را به خود اختصاص داده?اند.
گفتني است در پنج ماهه نخست امسال مجموعا 64 هزار تن گوشت به ارزش 351 ميليون دلار به كشور وارد شده است كه اين يعني 45/0درصد از وزن كل واردات و 47/1درصد از ارزش كل واردات. به اين ترتيب اين كالا در رتبه دهمين قلم عمده وارداتي ايران قرار گرفته است.
از فروردين تا مرداد 1390، قاره آسيا 75/63درصد از ارزش كل واردات، قاره اروپا با 89/33درصد، قاره امريكا با 69/1درصد، قاره آفريقا با 39/0درصد و قاره اقيانوسيه با 29/0درصد صاحبان رتبه صادرات به ايران بودند.
امارات متحده عربي از آسيا، آلمان از اروپا، برزيل از امريكا، مصر از آفريقا و نيوزيلند از اقيانوسيه نمايندگان قارههاي جهان در صادرات به ايران بودند.
چين با رشد 79/28درصدي، كره با رشد 45/5درصدي و امارات متحده عربي با رشد 23/0درصدي رتبههاي اول تا سوم رشد صادرات به ايران را از آن خود كردند.
تراز منفي مثبت!
بر اساس نتايج حاصل از آمار مقدماتي گمرك جمهوري اسلامي ايران، تراز بازرگاني خارجي جمهوري اسلامي ايران طي پنج ماهه نخست سال 1390 با كسري 067/11 ميليون دلاري مواجه بوده است. در مدت مذكور بنا بر اين ارقام، ارزش واردات 15/65درصد از ارزش كل مبادلات خارجي كشور را به خود اختصاص داده است. تراز بازرگاني كشور با 104 كشور دنيا منفي و با 79 كشور ديگر مثبت بوده است.
بيشترين تراز تجاري مثبت ايران با كشورهاي عراق (419/2 ميليون دلار)، افغانستان (874 ميليون دلار)، هند (673 ميليون دلار)، اندونزي (518 ميليون دلار) و سوريه (319 ميليون دلار) بوده است.
اين در حالي است كه هيچ كدام از اين كشورها جزو رتبهداران مبادلات تجاري ايران به حساب نميآيند.
در مقابل نگاه كنيد به كشورهايي كه تراز تجاري ايران با آنها منفي است. امارات متحده عربي (046/9- ميليون دلار)، آلمان (438/2- ميليون دلار)، كره جنوبي (500/1 ميليون دلار)، سويس (464/1- ميليون دلار)
