چرا بازار مثبت نميماند؟
در هفته گذشته بورس تهران با آغازي به شدت منفي فعاليت خود را شروع كرد؛ امري كه در ميانه هفته جاي خود را به رشد شاخص داد. اتفاقي كه بخش عمدهاي از آن ناشي از تاثير رايزنيهاي مسوولان بازار بود، اما اين روند روز چهارشنبه بار ديگر جاي خود را به افت دوباره شاخص داد. هر چند كه اين افت اندك و در حد 4/1 واحد بود، اما نشاندهنده عدم توان رشد بازار است. از ديدگاه كارشناسان اين عدم تمايل رشد بازار به چند فاكتور اساسي در حال حاضر باز ميگردد كه شامل وضعيت روابط بينالمللي، افزايش خردكننده سود بانكي و در نهايت وضعيت بازارهاي جهاني هستند.
بازار؛ اميدوار به مذاكرات مسكو
در مسائل سياسي تهران هفته گذشته ميزبان لاوروف وزير امور خارجه روسيه بود. صرف نظر از سكوت نسبي در مورد نتايج اين جلسه به نظر ميرسد فضا همچنان تا مذاكرات مسكو در هفته آينده در انتظار باقي خواهد ماند. در همين حال تعطيلي ميان هفته آينده در روز دوشنبه نيز كه همزمان با نخستين روز مذاكرات مسكو و همچنين بازگشايي بازارهاي جهاني است نيز بار مسائل سياسي را پررنگتر كرده و مانع از تصميمگيري معاملهگران خواهد شد.
در صحنه اقتصادي توجه كارشناسان بيش از پيش معطوف به نرخ سنگين سود بانكي به عنوان يك عامل مهم در ايجاد ركود است. تصميم دولت براي مهار تورم در سال گذشته از طريق افزايش نرخ سود بانكي موجب شده است تا هزينههاي سرمايهاي شركتهاي توليدي به ميزان قابل ملاحظهاي افزايش يابد. از سويي سرمايهگذاران به دليل افزايش نرخ سود بدون ريسك در شرايط كنوني خواهان بازدهي بيشتري براي سرمايهگذاري در تمام بخشها از جمله بازار سرمايه هستند كه به دليل عدم تناسب اين خواسته با واقعيتهاي توليدي و سرمايهگذاري عملا ركود فراگير در تمام بخشها رخ داده است. از ديدگاه كارشناسان در حال حاضر بنگاههاي اقتصادي در كنار بحث رشد هزينههاي مالي، با مشكلات ديگري همراه هستند. افزايش قيمت مواد اوليه ناشي از هدفمندي يارانهها، نظام ارزي دو نرخي، تحريم، قيمتگذاري دولتي، افزايش هزينههاي نيروهاي انساني و تورم وارداتي مهمترين مشكلات ديگر شركتهاي توليدي است كه بنگاههاي بورسي نيز با شرايط مشابهي مواجه هستند.
اقتصادهاي نوظهور چه سرنوشتي دارند؟
سومين موضوع مورد توجه معاملهگران بحث بازارهاي جهاني به ويژه در دو حوزه يورو و بريك (اقتصادهاي نوظهور است) است. در حوزه يورو روز يكشنبه اتحاديه اروپا شاهد برگزاري انتخابات يونان خواهد بود؛ جايي كه در صورت پيروزي سوسياليستها مساله بقاي يونان در حوزه يورو با مشكل مواجه خواهد شد. از سوي ديگر با توجه به مشكلات اقتصادي اسپانيا و ايتاليا بحث وضعيت اقتصادي حوزه يورو همچنان با مشكل مواجه است. همچنين تنزل رتبه اقتصادي هند از اقتصاديهاي نوظهور (برزيل، روسيه، چين و هند) نيز نگراني براي ورود اقتصاد جهاني به دورهاي جديد از بحران را تشديد كرده است.
در بازار جهاني بهاي نفت و فلزات در هفته گذشته دستخوش نوسانهاي شديدي بود. در بازارهاي جهاني بهاي نفت به شدت كاهش يافته است و از رقم 128 دلار براي نفت برنت درياي شمال ابتداي سال جاري ميلادي به كمتر از 100دلار رسيده است. در همين حال اقدامات عربستان در كنترل بازار جهاني نفت نيز به كاهش بهاي نفت كمك كرده است. در بازار جهاني فلزات بهاي مس به 7هزار و 484 دلار در هر تن رسيده است. بهاي سه فلز آلومينيوم، روي و سرب هم ترتيب يك هزار و 924دلار، يك هزار و 886دلار و يك هزار و 885دلار رسيده است. افزون بر اين بهاي بيلت فولادي در بورس فلزات لندن نيز پس از افت به كمتر از 315دلار مجددا به 370دلار در هر تن بازگشته است.
منتظر ضعف نقدينگي در بازار باشيد
در درون بازار سرمايه نيز در خلا عرضههاي اوليه، هفته آينده شركتهاي توسعه و عمران كرمان، گسترش تجارت و سرمايه ايرانيان و صنعتي معدني شمال شرق در فرابورس شاهد گشايش نماد خواهند بود. همچنين هفته آينده دو سري صكوك در بازار سرمايه منتشر خواهد شد كه صكوك ليزينگ جامع سينا به ميزان 10ميليارد تومان و اوراق صكوك مپنا به ميزان 200ميليارد تومان منتشر خواهد شد كه اين اوراق 20درصدي كمبود نقدينگي در بازار را افزايش خواهد داد و از سطح تحرك بازار ميكاهد.
افزون بر اين، بازار داد و ستد سهام روز چهارشنبه شرايط متعادل اما رو به ضعفي داشت كه در آن شاخص كل 4/1 واحد عقبنشيني كرد. هرچند در ابتداي بازار چهارشنبه معاملهگران شرايط مناسبي را شاهد بودند، اما در ادامه شرايط بازار رو به ضعف گذاشت.
سايپا و ادامه نقل و انتقالهاي سنگين
در بازار روز چهارشنبه وضعيت معاملات گروه خودرو به ويژه تكليف نهايي معامله سايپا همچنان مورد توجه معاملهگران بود.
در همين رابطه معاون اقتصادي گروه بهمن اظهار كرد: مجموعه گروه بهمن به طور مستقيم و غيرمستقيم (از طريق گنجينه ايرانيان) حدود 11 درصد سهام سايپا را به كنسرسيوم خريدار منتقل كرده و حدود 3 درصد سهام ديگر را هم به ارزش 160 ميليارد تومان در اختيار دارد كه بعد از نهايي شدن تفاهم منتقل خواهد شد.
سعيد موحدي در گفتوگو با فارس با بيان اينكه ارزش مطالبات معوق گروه بهمن از جابهجايي سهام سايپا حدود 160 ميليارد تومان، مطالبات آتي و تعهدات آتي 250 و 160 ميليارد تومان است، ادامه داد: طي هفته گذشته 75 ميليارد تومان از مطالبات را در قالب سبد سهام مورد نظر و هدف گروه بهمن از خريدار دريافت كرديم. موحدي يادآور شد: اين ميزان شامل 45 ميليارد تومان سهام ملي مس و 30 ميليارد تومان سهام سه شركت چادرملو، فولاد مباركه و ليزينگ رايان سايپا (هر كدام به ميزان 10 ميليارد تومان ) است. وي ادامه داد: همچنين مقرر شده از شنبه جاري با بازگشايي نماد برخي شركتها حاضر در فهرست انتقال سهام به گروه بهمن، 25 ميليارد تومان ديگر هم منتقل شود. اين مقام مسوول خاطرنشان كرد: با جابهجايي اين 100 ميليارد تومان يك درصد از سهام سايپا متعلق به شركت گنجينه ايرانيان به خريدار منتقل ميشود. يك درصد ديگر باقيمانده هم بعد از تسويه مطالبات آتي برگشت داده خواهد شد. گنجنيه هفته گذشته براي اطمينان از وصول مطالبات خود درصد سهام سايپا را مصادره كرده بود. به گفته موحدي، سياست مسوولان گروه بهمن تفاهم با خريداران سهام سايپا است، تا دو درصد سهام اين شركت به خريدار برگشت و اين جابهجايي نهايي شود. وي در واكنش به اين سوال كه با اين اوصاف و در صورت دريافت كامل مطالبات، آيا پيشبيني سود هر سهم گروه بهمن تغييري هم خواهد كرد يا خير؟ توضيح داد: بعد از اين جابهجايي، بررسيهايي انجام ميشود تا در صورت نياز از طريق سازمان تغييرات اعلام شود.
وضعيت خودروسازان نگرانكننده است؟
در گروه خودرويي نگراني از وضعيت توليدات شركتهاي خودرويي نيز همچنان در بازار پر رنگ است.
احمد نعمتبخش دبير انجمن خودروسازان در خصوص دلايل كاهش شديد توليد خودرو اظهار كرد: اين موضوع دلايل متعددي دارد كه از مهمترين آنها كمبود نقدينگي در صنعت است.
وي با بيان اينكه در حال حاضر صنايع خودرو و قطعه به شدت از كمبود نقدينگي رنج ميبرند، خاطرنشان كرد: در اين شرايط اگرچه بانكها ميتوانند تا سقف 20 درصد سرمايه هر شركتي به آن تسهيلات پرداخت كنند، اما بانك مركزي اين سقف را در صنعت خودرو به 15 درصد سرمايه شركت كاهش داده است.
نعمتبخش تصريح كرد: از سوي ديگر در حال حاضر حدود دو هزار ميليارد تومان از نقدينگي شركتهاي خودروساز در گرو فروش اقساطي محصولاتشان است، در حاليكه فروش اقساطي خودرو و تامين منابع آن بايد از سوي شركتهاي ليزينگ انجام شود اما پايين بودن سود فعاليت اين شركتها موجب خروج آنها از اين بازار شده است. وي ادامه داد: در چنين شرايطي خودروسازان نميتوانند مطالبات قطعهسازان را به موقع پرداخت كنند كه به همين دليل نيز مشكلات نقدينگي به قطعهسازان منتقل شده و بعضا از تامين منابع مالي براي تهيه مواد اوليه ناتوان هستند.
وي افزود: در اين شرايط بهترين راهكار، افزايش سرمايه بانكها براي رشد سقف ارائه تسهيلات به صنعت است، اما در حال حاضر به دليل محدوديت سرمايه، بانكها عملا چنين امكاني را ندارند. براساس آمار وزارت صنعت، معدن و تجارت در ارديبهشتماه امسال توليد انواع خودرو در كشور با كاهش 32 درصدي به 100 هزار و 201 دستگاه رسيد. به اين ترتيب توليد دو ماهه خودرو در كشور بالغ بر 157 هزار و 934 دستگاه شد.
در گروه انفورماتيك شنيدهها حكايت از تعديل سود سال 90 نماد متوقف كارت اعتباري كيش دارد. هرچند هنوز شفافسازي لازم در اين خصوص انجام نگرفته است. در گروه پتروشيمي، بحث در مورد مالك نهايي پتروشيمي بيستون همچنان ادامه دارد؛ در حالي كه برخي شنيدهها از تملك بخشي از سهام بيستون توسط پتروشيمي اصفهان حكايت دارد، شايعات ديگري مالك نهايي اين واحد را سهامداران حقيقي و فولاد ماهان سپاهان (مالك پتروشيمي اصفهان) عنوان ميكند، در اين گروه بحث در مورد هلدينگ نفت و گاز خليج فارس نيز همچنان ادامه دارد.
وقتي عراق هم تعرفه واردات وضع ميكند!
در گروه سيماني، معاملهگران روز چهارشنبه با خبر نگرانكننده افزايش عوارض واردات كالا به عراق مواجه بودند. به گزارش «ايسنا»، چندي پيش روزنامه زمان چاپ تركيه گزارش داد كه دولت عراق تصميم گرفته از ابتداي ماه جولاي امسال
(11 تير ماه) تعرفه واردات همه كالاها را به 50 درصد افزايش دهد. اين تصميم در حالي قرار است تا چند هفته ديگر اجرايي شود كه عراق در حال حاضر بزرگترين بازار صادراتي صنعت سيمان ايران محسوب ميشود. اسفنديار سالاروند، كارشناس صنعت سيمان با اشاره به اينكه افزايش تعرفه واردات كالا به عراق باعث غيراقتصادي شدن صادرات سيمان ايران به اين كشور ميشود، افزود: رقابتي بودن قيمت خريد عامل اصلي فروش سيمان ايران در بازارهاي صادراتي محسوب ميشود كه اگر اين عامل از بين برود صادرات سيمان كاهش خواهد يافت. آمار نشان ميدهد كه صادرات صنعت سيمان ايران به دو ميليون و ۲۱۱ هزار و ۱۴۵ تن سيمان و كلينكر رسيده است. در گروه فلزي با لغو واگذاري بلوك 5/50 درصدي سهام فولاد خوزستان در 17 خرداد، براي دومين بار مجمع فوقالعاده اين شركت مشمول اصل 44 براي هدف انتخاب اعضاي هيات مديره لغو شد. مسوولان اين شركت نيز همانند مديران سازمان خصوصيسازي توضيحي در اين باره ندادهاند. در گروه فلزي، مدير مالي شركت فولاد آلياژي ايران اظهار كرد: مجمع عمومي عادي سالانه اين شركت در سيزدهم تيرماه امسال برگزار خواهد شد كه بر اين اساس هيات مديره در نظر دارد تا 10 درصد از سود 558 ريالي محقق شده را براي تقسيم به صاحبان سهام پيشنهاد دهد. چال اشتري در گفتوگو با بورس 24 زمان برگزاري مجمع فوقالعاده شركت براي افزايش سرمايه شركت را پس از سيزدهم تيرماه عنوان كرد اما زمان دقيقي را براي آن اعلام نكرد.
