احسان غفوریان *
دیگر خاطرات سالهاي 84 و 85 در بازار مسکن که فعالان بازار سودهای 150 درصدی را در سال تجربه میکردند، گذشته است. دلیل آن دو علت است که اول موج گسترده طرحهای دولتی برای خانه دار کردن مردم و دوم جو متشنج منطقه که جذابیت این بازار و نقد شوندگی آن را تا حد زیادی کاهش داده بود، بنابراین افزایش حدود 20 درصدی قیمت مسکن را باید برابر با تورم بگیریم، مضاف بر این که مسکن در حدود سه درصد استهلاک سالانه دارد و جالبتر اینکه میانگین قیمت مسکن در تهران دو برابر فرانکفورت و 3 برابر رم است.
بازارهای دیگر نیز حال و روز خوشی ندارند و تنها بازار بعضا جذاب باقیمانده را سود موسسات قرضالحسنه باید دانست که به طور روزشمار بدون هیچ ریسکی 22 درصد سود میپردازند. پس توقع بازدههای نجومی از جانب کسانی که وارد بازارهای مالی میشوند نباید چیز عجیبی باشد. بر همین اساس است که حجم بازارهای مشتقه تا 70 درصد کل بازارهای جهانی را در بر گرفته، اما در کشور ما هنوز بازار نقدی پیشتاز است.
کماکان هیچ کدام از بازارهای سکه، دلار و آتی، به صورت خالص بازار نیستند. حضور بانک مرکزی و قدرت بالای این نهاد نسبت به دیگر بازیگران بازار، بیشک مسیر طبیعی عرضه و تقاضا را به هم ریخته است. این هفته هر سه علت روانی برای تشدید کاهش قیمت دلار و سکه کمرنگ میشوند. اول پیش فروش سکهها، دوم ماه مبارک رمضان و سوم مذاکرات فنی کارشناسی هستهای. البته به نظر میرسد قیمتها تا ۲۰ روز نخست ماه مبارک رمضان کمی بیجان باشند و سپس شاید تغییر کنند.
به هر حال باید در نظر داشت که عدهای مترصد فرصت برای خرید هستند و قیمت دلار و سکه نیز در مرز حمایتهای روانی مهم خود یعنی 1900 و 700 هزار تومان هستند. با توجه به اینکه قیمت سکه در حال حاضر حباب منفی دارد و این حباب در حال نزدیک شدن به وضعیت بحرانی است و نمیتوان انتظار پایدار بودن این قیمتها را داشت، بسیاری از افرادی که نگاه
بلندمدت دارند، به دنبال اخذ موقعیت خرید در بازار هستند. برای این افراد، افت قیمت در شرایط فعلی مطلوب است و فرصت خرید بهتری را فراهم میآورد، ولی به هر شکل، هر زمان که قیمت افت محسوسی داشته باشد، شاهد خرید از سوي این افراد، حداقل به صورت پلکانی هستیم. یک نکته مهم این است که برای تحلیل، دلار متغیر اصلی و مستقل است و سکه متغیر وابسته، به عبارت دیگر برای نزول بیشتر سکه، در این روزها که طلا نوسان چندانی ندارد، نیاز به نزول بیشتر دلار در درجه اول است. این وضعیت در صورتی است که اونس جهانی نیز در قیمتهای پایینی در حال معامله است و فشارها بر بانک مرکزی آمریکا از جانب سنا هر روز گستردهتر میشود تا دور جدید سیاستهای انبساطی را اجرا كند که در این صورت جهشی را در قیمت طلای جهانی شاهد خواهیم بود. همچنین افزایش اونس جهانی به دنبال تصمیم چین مبنی بر بومیسازی معاملات طلا و تقویت بازارهای محلی مبادلاتی این فلز ارزشمند در این کشور، دور از انتظار نیست که این احتمال وجود دارد قیمت جهانی طلا در پی افزایش میزان تقاضا، با افزایش
روبهرو شود. این امر نیازمند افزایش ذخایر طلا از سوی بانک مرکزی این کشور است.
بر اساس فرمول، قیمت سکه طرح جدید با دلار 1900 تومان و طلای 1584 دلار در هر اونس، با در نظر گرفتن مالیات و نیز حق ضرب 5 هزار تومانی برابر 750 هزار تومان به دست میآید (ارزش طلای موجود در سکه 709 هزار تومان است). این در حالی است که در معاملات روز گذشته سکه بازار نقدی 696 هزار تومان معامله میشد. حباب منفی سکه روز به روز بیشتر میشود و قیمت سکه از لحاظ ارزش خود در بازارهای جهانی نیز بیش از 10 هزار تومان زیر قیمت معامله میشود که تعادل بازار را زیر سوال میبرد و خود دلیلی بر ناپایداری این قیمتها در بلندمدت است.
چندی پیش محمود بهمنی رییس کل بانک مرکزی آب پاکی را روی دست همه ریخت و در سخنی اعلام كرد: «بهای کدام کالا ظرف پنج سال گذشته پایین آمده یا ثابت مانده که بخواهیم نرخ دلار، هزار یا هزار و پنجاه تومان باشد؟» جالب است نگاهی به گزارش پیش بینی روند نرخهای ارز در سالهای برنامه پنجم توسعه بیندازیم که توسط دفتر مطالعات اقتصادی وزارت بازرگانی تهیه شده است و رییس بانک مرکزی از آن باخبر است.
*مدیر معاملات آتی کارگزاری مشاوران سهام
تكرار افت و خيزهاي تكراري
«تحركات مثبت قيمتي بعد از يك دوره كاهشي» روالي است كه هر چند روز يكبار در بازار آتي تكرار ميشود و بيشتر كارشناسان نيز با اشاره به اينكه وضعيت تا پايان مردادماه به همين صورت خواهد بود از افت قيمتها تا سطح مشخص قيمتي در بازار خبر ميدهند. به باور تحليلگران، اگر چه تحويل سكههاي بانكي، كاهش قيمت طلا در بازارهاي جهاني و تحركات رو به پايين دلار از بعدازظهر روز يكشنبه و صبح روز دوشنبه تا حدودي آرامش را به بازار برگردانده، اما برخي عوامل برونزاي غيراقتصادي (چه رسمي و چه غيررسمي) همواره روند قيمتها را عوض ميكنند. در دادوستدهاي صبح ديروز اگرچه بيشتر بازار سير نزولي به خود گرفت، اما بعدازظهر با ورود خريداران و افزايش تعداد موقعيتهاي خريد، قيمت سكه در هر يك از سررسيدها با تحركات مثبتي مواجه شد. در بازارهاي جهاني نيز قيمت طلا با كاهش محسوسي همراه شد. در مجموع در مبادلات ديروز بازار در شرايطي صبح افت بيش از 2 درصد را هم تجربه كرد كه عصر با افزايش نزديك يك درصد اندكي از كاهش قيمتها را جبران كرد؛ به طوري كه قيمت سكه سررسيد مردادماه با افت 27/1 درصدي در مبادلات صبح و افزايش 58/0 درصدي در مبادلات عصر در محدوده 710 تا 723 هزار تومان، سررسيد شهريورماه با افت 18/2 درصدي و افزايش 22/0 درصدي در مبادلات بعدازظهر در محدوده 738 تا 756 هزار تومان، سررسيد مهرماه با افت 86/1 درصدي در مبادلات صبح و افزايش 11/0 درصدي در مبادلات بعد از ظهر در محدوده 778 تا 793 هزار تومان و سررسيد آبان ماه نيز با افت 30/1 درصدي در مبادلات صبح و افزايش 88/0 درصدي در محدوده 808 تا 826 هزار تومان قرار گرفت.
