توصيههاي استراتژيك تحليلگران بازار به سرمايهگذاران
دنیای اقتصاد: معاملهگران در روزهاي نيمهتعطيل شهريورماه شاهد ركوردزنيهاي پيدرپي شاخص براي رسيدن به بازدهي 1/2 درصدي هستند. گامهاي 100 واحدي شاخص در حالي برداشته ميشود كه به اعتقاد كارشناسان ارزندگي سهام و آرامش سياسي دليل اصلي اين روند است. اما معاملهگران با وجود رشد شتابان شاخص نيمنگاهي به واقعيات موجود در بورس تهران در كنار نوسانات ارزي و بازارهاي موازي نيز دارند. اين در حالي است كه پرسشهاي اساسي از جمله اينكه آيا رشد بازار ادامه خواهد داشت؟ عطش و هيجان خريداران بازار سرمايه شاخص را تا كجا پيش ميبرد؟ ارزندگي شركتهاي صادركننده بورس تهران بازدهي معاملهگران را به چه ميزان افزايش ميدهد؟ همگي پيشروي معاملهگران بورس تهران قرار دارد. هرچند آنان تلاش دارند با خوشبيني به اين سوالات پاسخ دهند؛ در اين خصوص «دنياي اقتصاد» در گفتوگو با كارشناسان آخرين وضعيت بازار سرمايه را بررسي كرده است.
كليت بازار مثبت نشده است
مديرعامل سرمايهگذاري آوين درخصوص رشد اين روزهاي بازار تاكيد كرد: دلايل افزايش قيمتها طي روزهاي گذشته ناشي از اصلاح يك رفتار هيجاني بوده كه در موقع ريزش و افت تير و مرداد، سرمايهگذاران دچار آن شده بودند.
مجتبي كاملنيا در گفتوگو با «دنياي اقتصاد» افزود: رفتار فروشندگان در آن زمان تحت تاثير متغيرهاي غيراقتصادي بود كه قابل تحليل و ارزيابي براي فعالان بازار نبود، بنابراين رفتارهاي هيجاني با افت بيش از اندازه قيمتها رخ داد. بعد از آن با تحليلها و اصلاح قيمتها، بازار هم به اصلاح رفتاري رسيد.
وي در بيان دليل دوم رشد بازار گفت: از سوي ديگر افزايش نرخ محصولات فولادي اعم از بيلت، ورق و ميلگرد و تيرآهن در بورس كالا باعث شد كه بخش عمدهاي از بازار كه شامل شركتهاي فولادي و سنگآهني هستند، افزايش نرخ را تجربه كنند. همچنين اين موضوع در محصولاتي مانند مس و برخي پتروشيميها نيز رخ داد.
به اعتقاد كاملنيا اجازه افزايش نرخ در بورس كالا رفتاري متفاوت بود، زيرا طي 6 ماه گذشته اجازه اين افزايش قيمتها داده نميشد، اما طي يك ماه گذشته تا 30 درصد افزايش نرخ گرفتهاند. مديرعامل سرمايهگذاري آوين گفت: با اين اقدام اين سيگنال به بازار داده شد كه فشار قيمتگذاري دولتي از شركتها برداشته شده است. اين در حالي است كه اطلاعات و اخبار مناسب براي رفع فروش شركتهاي پتروشيمي نيز به بازار داده شد. همچنين پس از آنكه در گزارش سه ماهه اخباري مبني بر عدم امكان فروش به خصوص براي گروه پتروشيمي منتشر شده بود، در ماههاي مرداد و شهريور اخبار غيررسمي از شركتها نشاندهنده رفع نسبي مشكل فروش است.
اين كارشناس بازار سرمايه تاكيد كرد: كاهش تنشهاي سياسي در حوزه سياست خارجي نيز از ديگر عوامل مهم است كه باعث خوشبيني به آينده شد و با توجه به در پيش بودن انتخابات رياستجمهوري آمريكا انتظار فضاي كمتنشي براي معاملهگران وجود دارد. وي در عين حال معتقد است: باوجود اينكه شاخص در يك ماه اخير 10 درصد رشد را تجربه كرده است، اما شركتهاي معدني و فلزات اساسي 25 درصد تا 30 درصد رشد را تجربه كردهاند و گروه پتروشيمي 15 تا 20 درصد رشد كردهاند. اين در حالي است كه در حوزههايي مانند بانكداري، خدماتي و مخابرات و ساير بازار افزايش محسوسي ايجاد نشده است. بنابراين نميتوان گفت كليت بازار بهبود پيدا كرده، بلكه اين افزايش 10 درصدي شاخص تنها به مدد گروههاي معدني، فلزات اساسي و پتروشيمي رقم خورده است.
كاملنيا با بيان اينكه بازار در مجموع مثبت نشده و تنها گروههاي خاصي به دلايل خاصي مثبت شدهاند، گفت: بعد از دوره يك ماهه رشد شاخص، قاعدتا عرضههاي قابل توجهي را از سوي سهامداران خواهيم داشت كه در روزهاي گذشته شاهد آن بوديم. از سوي ديگر اگر در فضاي اقتصادي و سياسي با توجه به مذاكرات پيشرو، هم اتفاق خاصي نيفتد افزايش قيمتها را خواهيم داشت، اين در حالي است كه نوسان نرخ ارز به متغيري اساسي تبديل شده كه تاثير قابل توجهي بر قيمت سهام ميگذارد.
در ادامه توصيه وي به سهامداران داشتن ديد بلندمدت در بازار و تحليل دقيق متغيرها است؛ به اين دليل كه متغيرهاي تاثيرگذار بر بازار از جمله نرخ ارز تغييرات بسيار بزرگي را در اين دوره داشته كه تغييرات بسيار بيشتري را بر بازار خواهد داشت. بنابراين فعالان بازار همواره بايد در نظر داشته باشند كه ريسكهاي حوزه سياسي تغيير آنچناني نداشته و بنابراين تحت تاثير فضا و جو رواني بازار قرار نگيرند.
رشد بازار توجيهپذير است
در همين حال يك كارشناس بازار سرمايه درخصوص روند روزهاي اخير بورس گفت: بازار سرمايه پس از اصلاح قيمتي عميقي كه منجر به افت شديد نسبت پي بر اي اكثر صنايع شد با تحولات بنياديني در عرصه اقتصادي مواجه شد؛ تحولاتي كه سبب شد تا مسائل تاثيرگذار سياسي رنگ باخته و بازار با منطق بيشتري تحولات اقتصادي را مبناي تصميمگيريهاي خود كند.
محسن نظري تاكيد كرد: به اين ترتيب طي يك ماه گذشته شاهد افزايش شديد نرخ دلار به سطوح بالاي 2400 تومان بوديم كه باعث افزايش شديد نرخ كالاها در بازارهاي داخلي شد. براي مثال در محصولات مسي قيمت كاتد از مرزكيلويي 17 هزار تومان به يكباره و در مدت كوتاهي با رشد بالايي هماكنون به مرز كيلويي 20 هزار تومان رسيده است. وي ادامه داد: در اكثر كالاها رشد شتاباني را در مدت كوتاه 30 تا 45 روز گذشته شاهد بوديم كه باعث شد، بازار چشمانداز مثبتي را از سودآوري شركتها ترسيم كند. از طرف ديگر افزايش نرخ ارز سبب شد تا شركتهاي صادراتي كه وزنه سنگيني در بازار سرمايه دارند نيز بتوانند آينده خوبي را از رشد سودآوري خود به خصوص در نيمه دوم سال به نمايش بگذارند. اين تحليلگر بازار سرمايه خاطرنشان كرد: پس به اين نتيجه خواهيم رسيد كه نرخ ارز به عنوان عامل اصلي سبب رشد ريالي فروش شركتها چه در بعد داخلي و چه در بعد خارجي (صادرات) شد. اين رشد فروش ميتواند سبب افزايش معنادار و قابل توجه سودآوري شركتها شود. اين عامل قدرتمند در كنار عواملي همچون نوسانات مثبت قيمت فلزات و نفت در بازارهاي جهاني سبب شد تا اين روند تشديد شود. محسن نظري افزود: در برههاي كه شاهد به وجود آمدن پتانسيلهاي بنيادي براي جهش سودآوري شركتها هستيم، انتظار بازار از عايدات آتي شركتها به طرز چشمگيري افزايش مييابد. همين امر باعث افزايش ريسكپذيري سرمايهگذاران ميشود؛ به طوري كه اين روزها شاهد افزايش سطح نقدينگي در بازار و تزريق نقدينگي و افزايش سطح سرمايهگذاري چه از طرف سهامداران حقيقي و چه حقوقي هستيم.
وي به سهامداران توصيه كرد: سهامداران مراقب روند هيجاني باشند، بازار با رشد بسيار هيجاني مواجه شده است، البته اين رشد با توجه به عواملي كه عنوان شد توجيهپذير است و به هيچ وجه نميتوان با توجه به افزايش لجام گسيخته قيمتها در بازارهاي كالايي و چشمانداز بسيار مثبت از رشد عايدات آتي شركتها رشد قيمتي فعلي را حباب يا غيرمنطقي دانست. بنابراين تنها توصيه به سهامداران حقيقي پرهيز از جوهاي كاذب و انتخاب سهامي است كه چشمانداز بنيادي مناسبي داشته و روند رو به رشد فعلي براي سهام مذكور از ديد بنيادي توجيهپذير باشد.
نظري اظهار كرد: به طور قطع انتخاب سهامي كه توان سودسازي بالايي را به واسطه شرايط فعلي دارند، هم در بازه زماني كوتاهمدت و هم بازه زماني ميان مدت سودآوري خوبي را براي سهامداران به ارمغان خواهد آورد.
جذابيت فروش در حال افزايش است
مديرعامل كارگزاري حافظ نيز معتقد است: رشد 25 تا 30 درصدي در شركتهاي بزرگي مانند ملي مس و پتروشيمي پرديس جذابيتهاي زيادي را براي فروشندگان به منظور شناسايي سود به همراه دارد.
محمد اقبالنيا در گفتوگو با «دنياي اقتصاد» افزود: يكي از فاكتورهاي اصلي رشد اخير بازار آرامش نسبي حاكم در مسائل سياسي و غيراقتصادي است كه نگرانيهاي معاملهگران را از مسائل بينالمللي منتفي تا حدي برطرف كرده است. همچنين نوسانات نرخ ارز را بايد به عنوان دليل مهم ديگر رشد بازار اضافه كرد. اقبالنيا تاكيد كرد: هرچند نوسانات ارز در اين اندازه، نابساماني اقتصادي را نشان ميدهد، اما براي خيلي از گروهها و صنايع فعال در بازار سرمايه يك اتفاق مثبت تلقي ميشود. از طرفي ديگر مسائل سياسي بازار سرمايه را در يك مقطعي نگران ميزان صادرات شركتها كرده بود كه فروش شركتها را با احتساب افزايش دلار رضايتبخش نشان ميدهد كه اين موضوع رشد سودآوري شركتها را در پي خواهد داشت.
مديرعامل كارگزاري حافظ با اشاره به اينكه روند بازار طي روزهاي آينده به تحولات كلان و ريسكهاي سيستماتيك بستگي دارد، افزود: در چند ماه آينده تعامل با گروه موسوم به 1+5، تحولات سياسي و انتخابات رياست جمهوري آمريكا همگي تعيينكننده ميزان امنيت و اطمينان خاطر در بورس هستند.
محمد اقبالنيا تصريح كرد: رشد بورس در دو حالت اتفاق ميافتد؛ زماني كه رشد سودآوري در شركتها پيش بيايد يا اينكه P/E بازار در جهت صعودي حركت كند.
وي گفت: افزايش سودآوري شركتها در نتيجه نوسان ارز كاملا براي بازار محرز است. از سوي ديگر اگر افق و چشمانداز تحولات آينده براي بازار مثبت باشد، پتانسيل رشد را براي بازار پيش ميآورد كه منجر به افزايش P/E خواهد شد.
مديرعامل كارگزاري حافظ ادامه داد: قيمت سهام در دوره يكماهه رشد چشمگيري داشته است كه ميتواند شكننده باشد، زيرا براي بسياري از معاملهگران زيانها جبران شده و ميتوانند فروشنده باشند. از سوي ديگر ريسكهاي ما در مسائل كلان همچنان پابرجاست.
اين كارشناس بازار سرمايه با توصيه به سهامداران گفت: با سناريوهاي محتاطانه و محافظهكارانه در بازار عمل كنند. هرچند بخشي از رشد كنوني بازار به دلايل بدبينيهاي گذشته منطقي است و قيمتها هنوز گران نيست اما بسياري از معاملهگران با تجربه 25 تا 30 درصد رشد در دورهاي كوتاه به سود قابلتوجهي رسيدهاند. بنابراين خريداران جديد براي ورود به بازار در اين برهه بايد دقت عمل بيشتري داشته باشند.
يك دليل براي تعادل بازار
يك كارشناس بازار سرمايه درخصوص رشد اخير اين بازار به خبرنگار ما گفت: به نظر ميرسد يكي از دلايل اين موضوع، ركود نسبي بازار ارز است كه در مقايسه با 10 روز گذشته با جهش مواجه شده بود.
علي اسلاميبيدگلي افزود: بازار ارز در روزهاي اخير به ثبات نسبي رسيده و بسياري از سرمايهگذاران بازار ارز و طلا، از اين بازارها خارج شدهاند. از سوي ديگر قيمتهاي پايين و P/E پايين شركتها، محركهاي خوبي براي ورود نقدينگي به بازار سرمايه هستند.
وي خاطرنشان كرد: اين موارد، براي بازار سرمايه مثبت به شمار ميرود، بنابراين بايد به بازار كمك كرد زيرا حركت وجوه به سمت بازار سرمايه، رشد و توسعه اقتصاد كشور را به دنبال دارد در حالي كه بازار طلا و ارز، به اقتصاد كاذب منجر ميشود.
اين كارشناس بازار سرمايه درباره گروههاي پيشرو بازار گفت: با توجه به جهش نرخ ارز، شركتهايي كه درآمد ارزي دارند يا قيمت محصولات آنها براساس ارز تعيين ميشود ميتوانند گزينههاي خوبي براي سرمايهگذاري باشند كه در اين ميان شركتهاي فلزي، معدني و پتروشيمي پيشرو محسوب ميشوند.
وي درباره حركتهاي اخير سرمايهگذاران در بورس گفت: برخي اشخاص حقيقي به گونهاي هيجاني به خريد سهام روي آوردهاند، از مدار تحليل خارج شدهاند و تصميمگيري آنها غيركارشناسي شده است كه به آنها توصيه ميشود با دقت بيشتري تصميم بگيرند. اسلامي تاكيد كرد: سرمايهگذاران بايد متغيرهاي بيشتري را براي ارزيابي ريسك بررسي كنند، در حالي كه برخي از آنها براي تخمين درآمد شركتها، تنها درآمد ارزي را لحاظ ميكنند كه اين تحليل اشتباهي است.
وي ادامه داد: سرمايهگذاران بايد آيندهنگر باشند و ميانگين قيمتها را به عنوان يكي از مولفههاي تحليل در نظر بگيرند.
رشد ناموزون در كمين سرمايهگذاران
اسلامي در ادامه با اشاره به قابليتهاي بازار سرمايه به عنوان مأمني مناسب براي سرمايهگذاري گفت: سرمايهگذاران بايد با آهنگ رشد متعادل بازار، حركت كرده و بازار را حفظ كنند، زيرا رشد ناموزون و صعود يكباره ميتواند بار ديگر، سرمايهگذاران را دچار حادثه كند.
وي درباره تاثير مسائل بينالمللي بر بازار سرمايه كشور گفت: به طور كلي، تاثير مسائل خارجي بر بازار ما كاهش پيدا كرده اما نميتوان گفت بيتاثير است.
اسلامي توضيح داد: به عنوان مثال نتيجه انتخابات آمريكا بر قيمت نفت، طلا، مس و فولاد تاثير خواهد گذاشت كه اين موضوع ميتواند بر شركتهاي حاضر در بورس و بازارهاي جايگزين نيز تاثير داشته باشد و درآمد شركتها را دچار تغيير كند. او درباره چشمانداز بورس و شركتهاي بورسي گفت: ارزش جايگزيني كارخانهها به شدت دچار تغيير شده، زيرا اگر آنها را به ارز تبديل كنيم، ميبينيم ارزش بنگاهها طي يك سال گذشته نصف شده است و احتمال اينكه بتوانيم كارخانهها را با اين قيمتها بار ديگر بسازيم كاهش يافته است.
وي به سرمايهگذاران توصيه كرد: سرمايهگذاران بايد به سراغ شركتهايي بروند كه داراي ارزش ذاتي قابل توجه هستند، زيرا اگرچه اتفاقات ارزي در تصميمگيريها تاثير بسزايي دارد، اما متاسفانه مشخص نيست كه قيمت ارز مرجع تغيير خواهد كرد يا خير!
اسلامي در پايان گفت: اگر بتوان پيشبيني كرد كه ارز به ثبات نسبي برسد، بسياري از شركتها كه قيمت توليدات آنها بر مبناي نرخ ارز تعيين ميشود، ميتواند گزينه خوبي براي سرمايهگذاري باشد، اما در هر حال صبر و حوصله در تصميمگيري و پرهيز از هيجانات ميتواند به سهامداران در هر شرايطي كمك كند.
بازار منفي ميشود
يكي ديگر از تحليلگران بازار سرمايه درخصوص آينده بازار سرمايه به خبرنگار ما گفت: در حال حاضر، قيمتها تا حدودي به كف رسيده و انتظار نميرود شاخص به كمتر از 23 هزار واحد برسد. از سوي ديگر 6 ماهه اول سال پايان دوره مالي شركتهاي سرمايهگذاري است و اين شركتها بايد پرتفوليوي خود را بدون زيان ميبستند، بنابراين شاهديم كه بيشتر خريدها در بازار از سوي حقوقيها صورت ميگيرد.
فرزين طهماسبي ادامه داد: اگرچه مسوولان دوست ندارند شاخص بورس منفي شود اما انتظار براي رشد بازار در مهرماه و آبانماه، وجود ندارد و به نظر ميرسد بازار منفي شود.
وي توضيح داد: براساس شواهد موجود، در يك سال اخير با تورم زيادي روبهرو بودهايم، در حالي كه قيمت سهام شركتهاي بورسي افزايش نيافته است و انتظار ميرود اين تورم در يكي دو ماهه آينده به سراغ بازار سهام نيز بيايد.
طهماسبي به سرمايهگذاران توصيه كرد: در حال حاضر، سرمايهگذاران بهتر است صبر كنند و خريد و فروش نكنند، اما سهام بنيادي بازار ميتواند گزينه مناسبي براي سرمايهگذاري باشد.
وي خاطرنشان كرد: اگر روند سهام بنيادي بازار را در يك سال و نيم اخير بررسي كنيم ميبينيم كه حتي در شرايطي كه بازار وضعيت نامناسبي داشته سهامداران شركتهاي بنيادي، ضرر نكردهاند، اگرچه ممكن است سودي نيز نبرده باشند. اين كارشناس بازار سهام درباره چشمانداز بورس در نيمه دوم سال گفت: 6 ماهه آينده دوران سختي براي بازار خواهد بود و انتخابات آمريكا و برنامههاي رييسجمهور جديد براي خاورميانه ميتواند يكي از تهديدهاي پيشروي بازار باشد. از سوي ديگر مباحث پيرامون انتخابات رياستجمهوري كشورمان نيز ميتواند بر بازار تاثير داشته باشد.
