افزايش قيمت گاز در بازار آمريكا

غلامعلي رحيمي - مهديه علوي *

قيمت آتي‌هاي گاز طبيعي در بورس آمريكا (آتي‌هاي ماه اول براي تحويل در ماه نوامبر) طي دوره 5 الي 12 اكتبر از يك روند افزايشي برخوردار بود.

بر اين اساس به‌رغم افزايش سطح ذخاير زير زميني عملياتي گاز طبيعي آمريكا معادل 72 ميليارد فوت مكعب طي هفته منتهي به 5 اكتبر و همچنين ركورد سطح ذخاير زيرزميني گاز طبيعي آمريكا (كه به ميزان 7 درصد معادل 236 ميليارد فوت مكعب بالاتر از ميزان مشابه سال قبل است)، به دليل كاهش 16/0 درصدي توليد گاز طبيعي در این کشور و افزايش 98/5 درصدي مصرف گاز طبيعي آن طي هفته منتهي به 5 اكتبر، قيمت آتي‌هاي گاز طبيعي در بازار نايمكس از حدود 396/3 دلار در هر ميليون بي تي يو در تاريخ 5 اكتبر تا بيش از 611/3 دلار در 12 اكتبر افزايش يافت.
از سوي ديگر، قيمت‌های آتي گاز طبيعي در بازار لندن(ICE) براي تحويل در ماه نوامبر، از يك روند كاهشي همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود 3051/10 دلار در 5 اكتبر تا كمتر از 2183/10 دلار در هر ميليون بي تي يو در 12 اكتبر كاهش يافت.
مصرف گاز طبيعي آمريكا در هفته منتهي به 10 اكتبر نسبت به هفته قبل از آن به ميزان 98/5 درصد افزايش يافته كه در اين ميان مصرف بخش نيروگاهي با 84/11 درصد كاهش مواجه بوده است. مصرف بخش‌هاي صنعتی و خانگي و تجاري به ترتيب به ميزان 39/2 درصد و 15/44 درصد افزايش يافته است. ميزان كل تقاضاي گاز طبيعي در مقايسه با هفته منتهي به 3 اكتبر در حدود 95/5 درصد افزايش نشان مي‌دهد. طي دوره 3 الي 10 اكتبر، ميزان واردات گاز طبيعي آمريكا از طريق خط لوله از كانادا و واردات LNG به ترتيب به ميزان 61/2 درصد افزايش و 29/0 درصد كاهش يافته است. واردات گاز طبيعي از كانادا و واردات LNG در مقايسه با ميزان مشابه سال قبل به ترتيب در حدود 51/2 درصد افزايش و 96/61 درصد کاهش نشان مي‌دهد. توليد بازاري گاز طبيعي آمريكا طي دوره مذكور در حدود 16/0 درصد كاهش داشته كه در مقايسه با ميزان مشابه سال قبل معادل 59/1 درصد بيشتر است.
همچنین بر اساس گزارش موسسه بيكر، تعداد دكل‌هاي حفاري چرخشي گاز طبيعي آمريكا در هفته منتهي به 5 اكتبر 2012 در حدود 437 دكل بوده كه در مقايسه با هفته قبل از آن به ميزان 2 دكل افزايش نشان مي‌دهد. از سوي ديگر، تعداد دكل‌هاي حفاري در بخش نفت (كه شامل توليد گازهاي همراه نفت نيز مي‌شود) طي دوره مذكور به ميزان 12 دكل كاهش يافته و در سطح 1398 دکل فعال قرار گرفته است.
قيمت تك محموله گاز طبيعي در بازار انگليس (NBP) طي دوره اول الي 8 اكتبر 2012 به ميزان 69 سنت (15/7 درصد) افزايش يافته و از 64/9 دلار تا بيش از 33/10 دلار در هر ميليون بي‌ تي يو رسيده است. قيمت تك محموله LNG در بازار جنوب شرق اروپا نیز طي دوره مذكور از يك روند ثابت برخوردار بوده و در سطح 40/10 دلار در هر ميليون بي تي يو تثبيت شده است. از سوي ديگر، قيمت تك محموله LNG در بازار شمال شرق آسيا طي دوره اول اكتبر الي 8 اكتبر از يک روند كاهشي برخوردار بوده و با 15 سنت كاهش (16/1درصد)، از 95/12 دلار تا كمتر از 80/12 دلار در هر ميليون بي تي يو كاهش يافته است.
با توجه به تفاوت چشمگير قيمت گاز در بازارهاي اروپا و آسيا در مقايسه با بازار آمريكا، در حالي كه سود خالص برگشتي محموله‌هاي LNG صادراتي به بازارهاي آسيا و اروپا مثبت است، اين سود در بازار آمريكا عمدتا منفي است. بر اساس آخرين آمار منتشره توسط گزارشWorld Gas Intelligence در تاريخ 10 اكتبر، ميزان سود خالص برگشتي محموله‌هاي LNG صادراتي به بازار آسيا به‌طور متوسط در حدود 29/12-53/8 دلار است كه بيشترين سود مربوط به صادرات LNG روسيه به بازار شمال شرق آسيا است.
براساس برآوردهاي اداره اطلاعات انرژي آمريكا ميزان ذخاير زير زميني عملياتي گاز طبيعي این کشور طي هفته منتهي به 5 اكتبر در حدود 3725 ميليارد فوت مكعب بود كه نسبت به هفته قبل از آن بيش از 72 ميليارد فوت مكعب افزايش يافته است. اين ذخاير به ميزان 236 ميليارد فوت مكعب بيشتر از ميزان مشابه سال قبل در تاريخ 5 اكتبر 2011 بوده و به ميزان 269 ميليارد فوت مكعب (8/7 درصد) بيشتر از متوسط 5 سال گذشته (2011- 2007) برآورد می‌شود. ميزان متوسط ذخاير زير زميني گاز طبيعي آمريكا طي 5 سال گذشته در حدود 3456 ميليارد فوت مكعب بوده است. در منطقه شرق، ميزان ذخاير طي هفته منتهي به 5 اكتبر 2012 نسبت به هفته قبل از آن به ميزان 42 ميليارد فوت مكعب افزايش يافته و در سطح 2005 ميليارد فوت مكعب قرار گرفته است و به ميزان 67 ميليارد فوت مكعب (5/3 درصد ) از متوسط 5 سال گذشته اين منطقه بيشتر است.
ذخاير در منطقه توليدي (آلاباما، آركانزاس، كانزاس، لوئيزيانا و...) به ميزان 160 ميليارد فوت مكعب بالاتر از متوسط 5 سال گذشته اين منطقه يعني 1047 ميليارد فوت مكعب بوده و نسبت به هفته قبل از آن به ميزان 27 ميليارد فوت مكعب افزايش يافته و در سطح 1207 ميليارد فوت مكعب قرار گرفته است. سطح ذخاير زير زميني عملياتي گاز طبيعي منطقه توليد به ميزان 116 ميليارد فوت مكعب (6/10 درصد) از ميزان مشابه سال قبل در تاريخ 5 اكتبر 2011 بيشتر است. سطح ذخاير زيرزميني گاز طبيعي منطقه غرب آمريكا طي هفته منتهي به 5 اكتبر 2012 نسبت به هفته قبل از آن به ميزان 3 ميليارد فوت مكعب افزايش يافته و در سطح 513 ميليارد فوت مكعب قرار گرفته است كه معادل 42 ميليارد فوت مكعب بالاتر از متوسط 5 سال گذشته اين منطقه است. به طور كلي سطح ذخاير زيرزميني عملياتي گاز طبيعي آمريكا كه معادل 3725 ميليارد فوت مكعب است، در سطحي بالاتر از محدوده تاريخي 5 سال گذشته قرار دارد.
* كارشناسان بازار انرژي
سايت موسسه مطالعات بين‌المللي انرژي
(www.iies.org)