اوباما پنج ماه برای توافق با ایران فرصت دارد

از زمان اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و انتخاب مجدد باراک اوباما به عنوان رئیس جمهور این کشور، بحث ها درباره احتمال توافق ایران و آمریکا برای برگزاری مذاکرات دوجانبه شدت گرفته است. سایت تحلیلی «المانیتور» در مطلبی با بررسی این موضوع، زمینه را برای چنین امری فراهم دانسته است.

به گزارش «تابناک»، سایت تحلیلی «المانیتور» در مطلبی درباره احتمال مذاکره ایران آمریکا در دوره دوم ریاست جمهوری باراک اوباما، راهبرد اوباما را در این مذاکرات، سیاست «بیشتر در برابر بیشتر» دانسته است. یعنی توافق هر دو طرف برای اعطای امتیازات بیشتری به طرف مقابل.

در این مطلب اشاره شده که در حوزه داخلی، اوباما تنها شش هفته فرصت دارد تا مذاکراتی را درباره مسائل مالی با «جان بونر»، رئیس مجلس نمایندگان انجام دهد. هدف از این مذاکرات، جلوگیری از افزایش مالیات ها و کاهش مخارج است که می تواند ایالات متحده را به دوره رکود بازگرداند.

المانیتور ادامه می دهد در عرصه سیاست خارجی، فرصت اوباما بیشتر و در حدود پنج ماه است تا پیش از درگیر شدن ایران در انتخابات ریاست جمهوری، بحران در روابطش با این کشور را از میان ببرد. این بازه زمانی از این جهت است که در ایران نیز همچون آمریکا، دست زدن به اقدامات بزرگ در عرصه سیاست خارجی در زمان انتخابات محتمل نیست.

به نوشته این سایت، اکنون که انتخابات ریاست جمهوری آمریکا به اتمام رسیده، دولت این کشور در جست و جوی یک کانال دوجانبه قابل اعتماد است که می تواند مذاکرات چندجانبه را تکمیل کرده و به دو طرف اجازه دهد بدون حضور دیگر اعضای 1+5، به چانه زنی با یکدیگر بپردازند.

روسیه که یکی از اعضای کلیدی 1+5 به شمار می رود نیز روز دوشنبه حمایت خود را از مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا ابراز داشت.

المانیتور همچنین مدعی است که بر اساس اطلاعات رسیده به این سایت، ایالات متحده در پی بسط پیشنهاد «بیشتر در برابر بیشتر» است: اعمال محدودیت های معتبر بیشتر از سوی ایران در برنامه هسته ای، در مقابل امتیازات بیشتری از سوی آمریکا؛ از جمله برداشته شدن شماری از تحریم ها.

به گفته منابع نزدیک به دولت آمریکا، این پیشنهاد نسخه به روز شده «توقف، انتقال، تعطیلی» در رابطه با غنی سازی 20 درصدی ایران است تا محدودیت عینی بیشتری را بر برنامه هسته ای ایران شامل شود.

ایالات متحده تاکنون شرکای خود در 1+5 را از برنامه دقیق خود آگاه نکرده؛ اما وقتی در 21 نوامبر، هیئت های سیاسی کشورهای این گروه در بروکسل با هم دیدار کنند، فرصت این کار را خواهد داشت. انتظار می رود اندکی پس از این دیدار نیز یک دور دیگر از مذاکرات چندجانبه با ایران برگزار شود.

در این رابطه، سید حسین موسویان، دیپلمات سابق ایرانی نیز به المانیتور گفته: «انتظار ایران این است که دور بعدی مذاکرات با 1+5، در هفته آخر نوامبر برگزار شود؛ زیرا تهران در ماه دسامبر میزبان نمایندگان آژانس بین المللی انرژی اتمی است... یک توافق سیاسی میان ایران و 1+5 می تواند توافق ایران و آژانس در موضوعات فنی را تسهیل کند».

با این حال، سخنگوی اتحادیه اروپ گفته هنوز معلوم نیست تاریخ دقیق مذاکرات بعدی ایران و 1+5 چه زمانی خواهد بود.

این سایت می افزاید بر اساس اطلاعات رسیده، مقامات آمریکایی می خواهند موضوع مذاکرات دوجانبه با ایران، فراتر از مباحث هسته ای صرف باشد. مسئله اصلی اینک این است که آیا ایران برای چنین کاری آماده است یا خیر. با این حال، نشانه ها طی هفته های اخیر حاکی از این بوده که ایران نیز برای این کار آمادگی دارد.

بر اساس تحلیل المانیتور، در هر دو کشور، واقعیت های اقتصادی داخلی می تواند زمینه ای برای پیشرفت دیپلماتیک فراهم کند. ایالات متحده هماکنون با محدودیت های مالی روبروست و نمی تواند از پس جنگی دیگر در منطقه برآید. علاوه بر این، این کشور باید با خروج نیروهای خود از افغانستان، از هزینه هایش بکاهد. حمایت ایران از افغانستان، هرچند به طور ضمنی، می تواند در این زمینه کمک بسیار مهمی به آمریکا بکند.

ایران نیز با مشکلات اقتصادی خاص خود روبروست. تحریم های اقتصادی آمریکا، به مردم عادی در ایران صدمه زده و محدودیت هایی را برای ایران ایجاد کرده است. مقامات ایرانی حق دارند بپرسند که آیا اوباما قادر خواهد بود در صورتی که ایران به مصالحه هسته ای تن دهد، اقدام به برداشتن این تحریم ها کند؟

المانیتور در نهایت می نویسد رویکرد «بیشتر در برابر بیشتر» واشنگتن، هنوز در حد یک طرح است و به یک موضع مذاکراتی تبدیل نشده است. اما در شرایطی که مذاکرات اوباما با «بونر» در جریان است و به سبب عدم توافق در جزئیات، رسیدن به توافق بسیار دشوار است، این گزینه وجود دارد که آمریکا با انجام معامله ای بزرگ با ایران، از بحران ها و منازعات بیشتر جلوگیری کند.