پاسخ مشایی به لاریجانی

وی ادامه داد: خدا در پاسخ نگفت که این حرف شما غلط است و این حرف را رد نکرد و به گونه‌ای با فرشته‌ها برخورد نکرد که بگوید من خدا هستم و من می‌گویم شما به چه حقی در برابر من که علم مطلق دارم و خطا، اشتباه و جهل در من راه ندارد، این حرف را می‌زنید. لذا این نکته جای درس دارد که این گونه باید با کسی که از آدم سوال پرسیده می‌شود، برخورد شود.

وی با تاکید بر این مطلب که کسانی که اجازه سوال به مردم و جامعه نمی‌دهند، چطور می‌توانند خودشان را به خدا نسبت دهند، تصریح کرد: ظاهرش این است که به دلیل آن که علم مطلق است، سوال و شک و تردید غلط است اما برخورد خدا این را نشان نمی‌دهد بلکه سوال را از فرشتگان می‌پذیرد.

مشایی در ادامه دلیل پذیرش سوال از فرشتگان را وجود داشتن سوال عنوان کرد و افزود: هنگامی که سوالی وجود دارد، نمی‌توان آن را حذف کرد. ممکن است جلوی طرح آن را بتوان گرفت اما آن را نمی‌توان حذف کرد زیرا شک و تردید و شبهه وجود دارد و در موجودیت آن نمی‌توان کاری کرد.

وی با طرح این سوال که چرا باید برای موجودیت شک و تردید و شبهه کاری انجام داد، گفت: این مسأله دو وجه دارد لذا یک وجه شک و تردید و شبهه به جهل برمی‌گردد این قسمت بد است زیرا هر چقدر میزانش کمتر باشد، آن آدم در طراز بالاتری است زیرا طراز انسان با همین علم و معرفت است سپس هرچقدر جنبه جهل در آدم باشد،‌ کلاسش پایین‌تر خواهد آمد.

رئیس دبیرخانه جنبش عدم تعهد با اشاره به وجه دوم تاکید کرد: وجه دوم بازگشت به علم دارد یعنی هر کسی در جایی شک و تردید کرد، یک علمی وجود دارد که منجر به سوال می‌شود. هر سوالی، پایگاه دانش دارد. در حدیث هم داریم که سوال و پرسش نصف علم است اگر کسی جهل مطلق داشته باشد، سوالی ندارد. لذا این شاخص خوبی است برای این که بفهمیم انسان‌ها در چه طرازی هستند.

وی با اشاره به این نکته که سوال انسان از جنس مسیر است و مقصد نیست و تا سوال است مقصد نیست، در ادامه در توضیح مطلب خود اظهار داشت: هنگامی که مسیر وجود دارد یعنی مقصد هم وجود دارد. زیرا منهای مقصد که مسیر نخواهد بود. اگر کسی وسط بیابان رها شود، ممکن است راه برود اما راه نمی‌رود چون اصلاً نمی‌داند راه کجاست و کدام طرف باید برود لذا از سر ناچاری تسلیم می‌شود و می‌گوید ماندن که مرگ است پس می‌روم تا ببینیم چه اتفاقی می‌افتد لذا این راه رفتنی نیست پس مسیر نشان می‌دهد که مقصدی وجود دارد اما مقصد در معنا وجود دارد.

وی خاطرنشان کرد: سوال با مسیر رابطه خویشاوندی دارد. لذا هنگامی که سوال است یعنی مسیر هم وجود دارد و اتفاقاً چون مسیر است این امکان وجود دارد که ما به مقصد برسیم.

مشایی افزود: معتقدم این سوال است که اساسی است نه پاسخ، بر همین اساس جامعه‌ای که پرسشگر نباشد و سوال نکند مسیر برای آن مردم نیست. سوال بسیار شکافنده و راهگشاست. باید فرزندانمان را به گونه‌ای تربیت کنیم که اهل سوال باشند. هستند کسانی که در ظاهر باور و اعتقادات زیادی دارند اما در باطن این‌گونه نیستند زیرا هنگامی که به باطن آن مراجعه کنیم می‌بینیم هزار شبهه در ذهن نسبت به خدا وجود دارد و چون هیچوقت فرصت نکرده سوالات خود را طرح کند به پاسخ هم نمی‌رسد. حالا چطور می‌توانیم ایمان را تعریف کنیم در حالی که کوهی از سوال و شبهه وجود دارد.

مهندس مشایی تصریح کرد: امکان ندارد با کلی تردید و شبهه نسبت به یک نفر به او ارادت هم داشت، خداوند در پاسخ به سوال فرشتگان ابتدا سوال آن‌ها را پذیرفت و مسیری منطقی را طی کرد و این خیلی مهم است که چطور به سوال مردم، به سوال بچه‌ها، به سوال بزرگ‌ترها، همکار، دوست، هم‌کیش، هم میهن و به سوال انسان پاسخ دهیم.

 رئیس دبیرخانه جنبش عدم تعهد با بیان این که خداوند فرمود من چیزی می‌دانم که شما نمی‌دانید، این پاسخ خیلی دوستانه است اما فقط به این پاسخ بسنده نکرد چرا که این پاسخ کاملی نیست لذا در ادامه آنچه نمی‌دانند را بیان می‌کند که "و علم الآدم الاسماء کله"ا و همان‌ اسمائی که به آدم یاد داده بود را به ملائکه عرضه کرد، ملائکه شناختی نداشتند از این اسماء. خداوند به حضرت آدم فرمود که از این اسماء به ملائکه خبر بده. لذا مشخص شد که سطح آدم با ملائکه تفاوت دارد و ملائکه فهمیدند که این موجود یک چیز دیگری است و جایگاه دیگری دارد تا قبل ملائک حق داشتند سوال کنند که چرا این؟ خدا هم قبول کرد سوال آن‌ها را پاسخ داد که دانایی را به عنوان علت به آن‌ها ارائه کرد. در این مرحله خداوند به ملائکه می‌فرماید که به آدم سجده کنند.

مهندس مشایی با اشاره به این که خداوند در وجود انسان، ظرفیت‌های تمام علوم را قرار داده ادامه داد: بروز و ظهور و استقرار این علوم نیازمند مکانیزم تعلیم و تربیت است و خداوند در مسیر تکامل انسانی این مکانیزم را تعیین کرده است.

رئیس دبیرخانه جنبش عدم تعهد خاطرنشان کرد: جامعه ایده‌آل انسانی که منتظرش هستیم جز در سایه توسعه دانش و علم محقق نخواهد شد و منجی بشریت از طریق علم و آگاهی‌بخشی، عدالت را در جهان مستقر خواهد کرد.

مهندس رحیم مشایی گفت: با ابزار زور و سلاح، کمال و پیشرفتی اتفاق نمی‌افتد و اصولاً جنس این ابزار از «زمستان» است اما کمال، آفرینش و علم از جنس بهار است.

مشاور رییس جمهوری در ادامه با تاکید بر جایگاه تعلیم و تعلم در جامعه، گفت: تعلیم یک زبان برای برقراری رابطه بین انسانی با انسان دیگر عبادت مسلم است.