نکات مغفول ارزی
ارز تک نرخی بر مبنای نظام ارزی مدیریت شده در شرایط کنونی نمیتواند مشکلات اقتصادی و ارزی را حل کند و به مشکلات و مسائل دیگری دامن میزند که کمترین آن افزایش قیمتها در خصوص کالاهای اساسی مصرفی و افزایش قیمت ارز در کشور است. دولت در لایحهای پیشنهاد داده است که ارز 2450 تومانی مبنای قیمت نظام ارزی قرار بگیرد و بعد از آن قیمت ارز براساس نظام ارزی شناور هر روز توسط بانک مرکزی اعلام شود. در این خصوص ذکر چند نکته ضروری است. بعد از نوسانات ارزی 3 نرخ مرجع 1226 تومانی، ارز مبادلهای به قیمت تقریبی 2500تومان و ارز آزاد با قیمت 3500تومان در بازار رواج یافت.
موضوعی که از آن به چند نرخی بودن ارز تعبیر میکنند. حال قرار است تمام این نرخها حذف شود و یک نرخ مبنا قرار بگیرد. با حذف ارز 1226 تومانی اولین مشکلی که پدید میآید این است که قیمت کالاهای اساسی بیش از گذشته افزایش مییابد و این امر افزایش تورم را به دنبال دارد. فلسفه اختصاص ارز مرجع این بود که قیمت کالاهای اساسی کنترل شود تا مردم در حوزه تامین معیشت دچار مشکل نشوند.
از طرف دیگر با حذف ارز مرجع تقاضا برای ارز در قیمتهای دیگر افزایش مییابد. بر اساس فرمول همیشگی اقتصاد، افزایش تقاضا، افزایش قیمت را به دنبال دارد. حال در شرایطی که به دلیل کاهش فروش نفت و مشکلات بسیار در دریافت دلارهای نفتی منابع ارزی ما با محدودیت مواجه شده است، با حذف ارز مرجع تقاضا برای ارز شناور افزایش مییابد و چون منابع محدود است قیمت ارز بالا میرود. نباید از نظر دور داشت که قیمت ارز حتی اگر بر مبنای 2450تومان هم باشد در شرایط کمبود ارزی و افزایش تقاضا قیمت ارز به سمت قیمت بالاتر میل میکند نه آنکه قیمت ارز آزاد از قیمت ارز 2450 تومانی تبعیت کرده و کاهش یابد. دولت و بانک مرکزی که مسئول موضوع ارز در کشور است و مجلسی که این موضوع را بررسی کرده آیا پیشنهادی هم داده است که چگونه باید فاصله حدود 1000 تومانی ارز مبنا با ارز بازار آزاد را پر کرد؟ چه راهکاری برای کاهش قیمت ارز آزاد و تمایل آن به قیمت مبنا اندیشیده شده است.
از طرف دیگر اگر نرخ شناور است، قیمت آن را بازار آزاد باید تعیین کند و نه بانک مرکزی. حتی اگر سیاست ارزی این بانک هم کاهش قیمت ارز و تک نرخی کردن آن باشد باز هم با قیمت دستوری توفیقی نمییابد. اگر بانک مرکزی قیمت ارز را از ارز بازار آزاد کمتر اعلام کند، دارندگان ارز از فروش ارز خود امتناع کرده و کشور با کمبود منابع ارزی مواجه میشود. اگر قیمت را بر مبنای ارز آزاد و با قیمت بالاتر تعیین کند با حذف ارز مرجع قیمت کالاهای اساسی افزایش یافته و تورم شدت مییابد. در این شرایط باید دید راهکار اجرایی دولت چیست؟
* اقتصاددان
گزارش خطا
0 پسندیدم
ارسال نظر
اخبار روز
خبرنامه