شاخص سازی

در معاملات امروز بورس تهران، شاخص‌ها عقب‌نشینی کردند و فضای منفی بر بازار غلبه داشت؛ به‌طوری که بیش از ۷۴ درصد نماد‌ها در محدوده منفی معامله شدند و صد‌ها نماد با صف فروش بازار را ترک کردند. در حالی‌که چند نماد شاخص‌ساز تلاش کردند تصویر ملایم‌تری از بازار ارائه دهند، واقعیت معاملات حکایت از فشار سنگین فروش، نگرانی از بودجه انقباضی دولت، رشد نرخ بهره و نوسانات شدید بازار‌های موازی دارد؛ عواملی که آینده بورس را بیش از هر زمان دیگری به تصمیمات سیاست‌گذار گره زده است.

مجتبی دیبا کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با بورس نیوز هشدار داد: بورس ایران هنوز جایگاه واقعی خود را در میان بازارهای موازی پیدا نکرده است. او بی‌ثباتی قوانین، نرخ بهره بالا، کسری بودجه و چندنرخی بودن ارز را از مهم‌ترین دلایل عقب‌ماندن بورس از جذب اعتماد پایدار سرمایه‌گذاران دانست و بر لزوم ثبات سیاست‌ها و حمایت دولت برای رشد سالم بازار تأکید کرد.

سرور قاراخانی کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با بورس‌نیوز با اشاره به واکنش بازار پس از فعال شدن مکانیزم ماشه گفت: برخلاف تصور عمومی، بورس نه‌تنها افت نکرد، بلکه با رشد شاخص کل تا محدوده ۳ میلیون واحد و ارزش معاملات ۱۷ همتی همراه شد. وی تأکید کرد که رشد اخیر بازار نشانه بازگشت نقدینگی است، اما هنوز نمی‌توان آن را واقعی دانست، چراکه نشانه‌هایی از شاخص‌سازی در روند اخیر دیده می‌شود.

سرور قاراخانی کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با بورس‌نیوز با اشاره به واکنش بازار پس از فعال شدن مکانیزم ماشه گفت: برخلاف تصور عمومی، بورس نه‌تنها افت نکرد، بلکه با رشد شاخص کل تا محدوده ۳ میلیون واحد و ارزش معاملات ۱۷ همتی همراه شد. وی تأکید کرد که رشد اخیر بازار نشانه بازگشت نقدینگی است، اما هنوز نمی‌توان آن را واقعی دانست، چراکه نشانه‌هایی از شاخص‌سازی در روند اخیر دیده می‌شود.

بهناز اکبرپور، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌وگو با بورس‌نیوز به تحلیل وضعیت بحرانی بورس در روز هفتم مرداد پرداخت و از افت شدید شاخص‌ها و تداوم خروج نقدینگی از بازار سرمایه خبر داد

با وجود رشد ۲۷ هزار واحدی شاخص کل در ۲۴ تیرماه، بازار سهام همچنان با خروج نقدینگی حقیقی و بی‌اعتمادی عمومی مواجه است. به گفته بهناز اکبرپور، از زمان بازگشایی بازار در هفتم تیرماه، مجموع خروج پول حقیقی به رقم نگران‌کننده ۳۷ همت رسیده است. گرچه نشانه‌هایی از کاهش فشار فروش دیده می‌شود، اما بی‌ثباتی سیاسی، روند شاخص‌سازی و رفتار ناهماهنگ حقوقی‌ها همچنان سایه‌ای سنگین بر بازار انداخته‌اند.

فعالان بازار خیلی از اوقات و به درستی این حرکت را به عنوان شاخص سازی دروغین تعبیر کردند، تعبیری که چندان هم دور از واقعیت نیست.

با توجه به عملکرد شاخص هم وزن و ۳۰ شرکت بزرگ بورس، همچنان محوریت بازار با شرکت‌های شاخص ساز است که در پی مذاکرات به صورت هیجانی صف خرید میشوند.

در این یکی دو ماه اخیر، فقط شاخص‌های نمادین بورس کمی رشد کردند؛ وگرنه زیان سنگین سهامداران هنوز جبران نشده و فرصت‌های از دست رفته آن‌ها را هم که کلا نمیتوان جبران کرد!

سهامداران به این نکته رسیده‌اند که دیگر عمده حمایت‌ها معطوف به سهام بنیادی و بزرگ و شاخص‌ساز تنها برای ویترین‌سازی مناسب بوده و اصلا دردی را از مشکلات سهامداران کم نمی‌کند و همین ویترین‌سازی باعث شده که کاهش شاخص هم‌وزن حتی از شاخص‌کل نیز پیشه بگیرد.

یکی از ابزار‌های ابتکاری بورس تهران را می‌توان انتشار اوراق تبعی دانست که تاکنون ۱۱میلیارد تومان تامین مالی شده است.