ارزش در ریسک، علم جدید مدیریت زیان

ارزش در ریسک Value At Risk VAR

بنابر گزارش گروه بین الملل بورس نیوز ارزش در ریسک که به اختصار VAR نامیده می شود به عنوان علم جدیدی در مدیریت ریسک به حساب می آید، اما برای استفاده از آن تخصص خاصی نیاز ندارد. در مقاله پیش رو، ایده اصلی که در پس این مفهوم نهفته است و همچنین دو شیوه محاسبه آن را به خوانندگان ارایه می نماییم.

ایده اصلی

پرطرفدارترین و همچنین سنتی ترین متغیر برای اندازه گیری ریسک، متغیر نوسان قیمتی می باشد البته اصلی ترین مشکل این متغیر این است که متغیر نوسان قیمتی جهت تغییرات در سرمایه گذاری را مشخص نمی کند. یک سهم می تواند همانند وضعیت کاهش ناگهانی قیمت، در افزایش ناگهانی قیمت نیز بی ثبات تلقی گردد.

برای سرمایه گذاران، ریسک به معنای اتفاقاتی است که منجر به زیان می شود و VAR نیز بر همین تعریف استوار شده است و با محاسبه دقت سرمایه گذاران نسبت به اتفاقاتی که پیرامون یک زیان بزرگ در حال رخ دادن است می توان پاسخ به مسایلی از قبیل میزان زیان در یک دوره نامناسب برای سرمایه گذاری را بدست آورد.

در محاسبه VAR سه جزء را می بایست در نظر گرفت:

1.محدوده زمانی

2.سطح اطمینان

3.میزان یا در صد زیان

بنا بر این باید توقع داشت که با محاسبه VAR بتوان به سوالاتی از قبیل سوالات زیر پاسخ داد:

(( حداکثر در صدی از مبلغ سرمایه گذاری که انتظار می رود با سطح اطمینان 95 تا 99 در صد در طول سال آینده تبدیل به زیان شود چقدر خواهد بود؟ ))

شیوه های محاسبهVAR

سرمایه گذاران حرفه ای از VAR برای محاسبه ریسک پرتفوی سهام خود بهره می برند اما در این مقاله به محاسبه ریسک یکی از شاخص های قیمتی که در ایالات متحده همانند یک سهام معامله می گردد، می پردازیم. این شاخص Nasdaq100 است که با نماد QQQQ در بازار شناخته می شود. شاخص اخیر، شاخصی پرطرفدار از بزرگترین سهم های غیر مالی در بازار سهام نزدک به حساب می آید. در ادامه به ارایه شیوه های محاسبه VAR خواهیم پرداخت.

1)شیوه تاریخی

شیوه تاریخی به زبان ساده (( مرتب کردن باز دهی های حقیقی تاریخی به ترتیب از بدترین به بهترین )) می باشد و در این شیوه فرض می گردد که تاریخ از نقطه نظر ریسک تکرار خواهد شد.

در اینجا از یک سبد دارایی به نام QQQ استفاده می نماییم که شامل سهم های بخش تکنولوژی شاخص Nasdaq100 می باشد این سبد دارایی از سال 1999 مورد معامله قرار گرفته و با محاسبه بازدهی روزانه آن به رقم 1400 بازدهی محاسبه شده دست یافته ایم. در نموردار زیر این مشاهدات به صورت خلاصه بیان شده اند.

{mosimage}

روی محور افقی شاهد در صد بازدهی سهم و روی محور عمودی نیز تعداد تکرارها ( تعداد روزها با بازدهی مشابه) مشخص شده اند.

ستون های قرمز در سمت چپ نمودار را در نظر بگیرید این ستون ها نشان دهنده 5 در صد از پایین ترین بازدهی های روزانه هستند. این ستون های قرمز میان مقادیر 4 در صد و 8 در صد قرار گرفته اند. چون این ستون ها 5 در صد از پایین ترین بازدهی روزانه می باشند. میتوان با 95 در صد اطمینان گفت که بدترین بازدهی روزانه بیش از 4 در صد نخواهد شد.

2. شیوه Monte Carlo

در این جا مقصود ما ارایه مدلی برای بازدهی آتی قیمت سهام می باشد. در شیوه شبیه سازی بوسیله مونت کارلو 100 آزمایش ترتیب داده ایم. البته باید توجه داشت که در نمودار قبلی بازدهی روزانه ارایه شده و در نمودار این بخش بازدهی ماهانه مورد استفاده قرار گرفته است.

{mosimage}

به طور خلاصه 100 آزمایش فرضی از بازدهی ماهانه سبد دارایی QQQ ترتیب داده ایم. در میان آنها برای مثال 2 مورد بازدهی میان 15 در صد و 20 در صد داریم و در فاصله 20 در صد و 25 در صد نیز به سه مورد بر می خوریم. این بدان معناست که 5 مورد از بدترین بازدهی ها (5 در صد) کمتر از 15 در صد بوده اند.

بنا بر این می توان نتیجه گرفت با 95 در صد اطمینان می توانیم انتظار داشته باشیم که در طول هر ماه بیش از 15 در صد زیان نداشته باشیم.