بورس جای فوتبالی ها نیست ؟!

به دنبال زمزمه های هر از چند گاهی که از سوی مسئولین ورزش کشور در خصوص ورود باشگاه های فوتبال کشور به بازار سرمایه کشور (بورس) به گوش می رسد بر آن شدیم که در تحلیلی به بررسی صنعت فوتبال در کشور شامل وضعیت فعلی و چالش های پیش روی آن در خصوص ورود به بورس ارایه دهیم .

مقدمه :

امروز فوتبال یک حرفه شناخته شده است و زمانی که فعالیتی به عنوان یک حرفه شناخته می شود برای آن در اقتصاد جایگاهی تعریف می کنند . صرفه های اقتصادی فوتبال بسیار چشمگیر است به طوری که باشگاه های فوتبال در دنیا و همچنین بر خلاف تصور در ایران در زمره بنگاه های سود ده هستند .

فوتبال یک صنعت است چون داده ، ستاده و ارزش افزوده دارد . ورودی (داده) فوتبال بازیکن ، ستاده (خروجی ) آن پول و اسپانسر می باشد . ارزش افزوده اش نیز به طور مثال تبدیل یک بازیکن مستعد و جوان شهرستانی به یک سوپر استار حرفه ای در یک باشگاه متحول تهرانی یا صنعتی است .

عمده درآمد هر باشگاهی در هر کجای دنیا ناشی از چند مورد باشد :

1) نقل و انتقالات

2) حق پخش تلویزیونی

3) تبلیغات و آگهی ها

4) فروش بلیط

و . . .

فوتبال برای بازیکنان ، مربیان ، دست اندرکاران و مدیران شغل ایجاد کرده و از طرق ذکر شده در بالا برایشان درآمد کسب می کند .

وضعیت فعلی فوتبال ایران :

فوتبال در جهان یک صنعت پول ساز محسوب می شود ، ولی در ایران یک ورزش پر هزینه بوده که در آمدی کسب نمی کند و فقط با استفاده از بودجه های دولتی به حیات خود ادامه می دهد ؛ زیرا اقتصاد ایران دولتی بوده و به صورت درون گرا و انحصار گر عمل می کند و این امر باعث بروز مشکلاتی برای صنعت فوتبال ایران شده است به طوری که تیم های فوتبال ایران به سطح درآمد زایی بهینه خود نرسیده اند ، تا بتوان برای آنها چشم اندازی برای ورود به بورس متصور شد .

در ادامه با ارایه تحلیلی از صورت های مالی شرکت فرهنگی ورزشی سایپا در صدد نشان دادن سهم کمک های دولتی از طرق مستقیم و غیر مستقیم به باشگاه های ورزشی ایران (خصوصاً فوتبال) هستیم و نشان می دهیم که اگر این کمک ها متوقف شود ، باشگاههای ورزشی به هیچ عنوان پتانسیل ورود به بورس کشور را نخواهند داشت .

شرکت فرهنگی - ورزشی سایپا ( سهامی عام ) تا پایان سال 87 به هدایت و اداره 12 تیم قهرمانی در 4 رشته ورزشی و همچنین فعالیت در 2 رشته ورزشی مخصوص بانوان پرداخته است.

به گزارش بورس نیوز این شرکت در سال 87 ، در حدود 11 میلیارد و 280 میلیون تومان از طرق مختلف کسب درآمد کرده و توانسته با کسر حدود 10 میلیارد و 41 میلیون تومان هزینه خود در پایان سال 87 سود خالصی در حدود 170 میلیون تومان نصیب سهامداران خود کند . یعنی بر خلاف تصور عمومی مبنی بر زیان ده بودن باشگاه های ورزشی ، باشگاهی مثل سایپا هر سال سود نیز شناسایی می کند به طوریکه در سال 86 نیز در حدود 217 میلیون تومان سود خالص کسب کرده است.

اما نکته تاریک و کلیدی اینجاست که سهم درآمدهای شرکت که ناشی از فعالیت های درآمد زای بازرگانی ورزشی که در بالا به آن اشاره شد است تنها در حدود 9 درصد درآمد کل شرکت است که به تفکیک در زیر مشاهده می شود:

قرارداد تبلیغاتی : 6.947.242.516 ریال

درآمد انتقال بازیکن : 1.920.000.000 ريال

سهم تبلیغات دور زمین :1.241.035.089 ريال

درآمد بلیط استادیوم : 712.999.343.0 ريال

در حالی که شرکت در سال 87 بدون در نظر گرفتن سایر هزینه های عملیاتی ، تنها در حدود 4 میلیارد تومان حق الزحمه به بازیکنان ، مربیان و کادر ورزشی قهرمانی خود پرداخت کرده است.

به گونه ای که طلب های تیم فوتبال بزرگسالان سایپا از ورنرلورانت در حدود 70 میلیون تومان ، پیرلیت بارسکی در حدود 118 میلیون تومان و وحید محسنی مترجم سرمربی ( که به جرم اختلاس تحت پیگرد قانونی می باشد ) در حدود 125 میلیون تومان است که در مقابل دیگر هزینه ها مبلغ چشمگیری به نظر نمی رسد .

به گونه ای که ملاحظه شد وقتی تنها در حدود یک میلیارد تومان از هزینه های یک باشگاه ورزشی ، به صورت ورزشی تأمین می شود چگونه می توان از باشگاههای خصوصی نظیر استقلال اهواز ، ابومسلم ، شاهین بوشهر ، تراکتورسازی و استیل آذین که وابسته به ارگان دولتی خاص نیستند ، انتظار سود دهی از طریق فوتبال و در نهایت ورود به بورس را داشت .

اینجاست که منظور از نرسیدن باشگاه های کشور به سطح درآمد بهینه در سطور اول این مقاله خود را بهتر عیان کرده و فاصله ورزش کشور به خصوص فوتبال تا مرز تبدیل شدن به یک صنعت و پیدایش زمینه برای ورود به بورس را درک می کنیم .