بحث‌های به نظارت بانکی بسیار مهجورند

وی ادامه داد:سیاستگذاران به دلیل اهمیت بانک‌ها به این نتیجه رسیده اند جایی باید بربانک‌ها نظارت کند. این وظیفه‌ عموما با بانک مرکزی است اما اهدافی که برای این مرجع نظارت بانکی برمی‌شمرند دو گونه است. اول بحث ثبات و سلامت نظام بانکی و دوم بحث حفاظت از منافع سپرده‌گذار.از این دو منظر، مرجع نظارت بانکی کارکرد ویژه‌ای را داراست.

این مقام مسئول خاطر نشان کرد: حال باید دید مرجع نظارت بانکی این کار را بر اساس چه معیارها و شاخص‌هایی باید انجام بدهد تا اینکه معلوم شود یک بانک از سلامت برخوردار است و به گونه‌ای عمل می‌کند که منافع سپرده‌گذار به مخاطره نیافتد؟ با کمی بررسی ترازنامه‌ها متوجه می‌شویم به محض اینکه خسارتی به بانک وارد شود، بزرگ‌ترین زیان دیدگان، سپرده‌گذاران هستند که عملا در جریان ریز فعالیت بانک‌ها هم نیستند.

امین آزاد افزود: بیش از دو دهه است که مراجع نظارت بانکی یک حداقل شاخص‌هایی را مطرح کرده‌اند که درادبیات بانکی به آن معیارهای مرجع نظارتی (camels) می‌گویند که شامل متغیرهایی «کیفیت سرمایه»، «کیفیت دارایی‌ها»، «مدیریت»، «سودآوری»، «نقدینگی» و «حساسیت به ریسک بازار» هستند. اینها معیارهایی است که برای مرجع نظارتی مهم است و اگر احساس کند هرکدام از اینها در یک بانک در رده‌های پایین قرار بگیرد بانک دارای مشکل است، رده‌ یک بالاترین رده‌ ارزیابی و رده‌ی 5 پایین‌ترین ارزیابی است. این معیارها وضعیت بانک را برای مرجع نظارتی مشخص می‌کند.

به گفته وی بر این اساس اگر بانکی از یک محدوده‌ای پایین‌تر قرار بگیرد یکسری اقدامات درمانی برای آن صورت می‌گیرد که نوعی درمان اجباری است. مثلا بانک موظف می شود طی 3 یا 6 ماه خود را ارتقاد ویا در6 ماه افزایش سرمایه دهد . دراین افزایش سرمایه مرجع نظارتی حتی به جزئیات نیز توجه دارد.

مدیرکل مجوزها، مقررات بانکی و مبارزه با پولشویی بانک مرکزی ادامه داد: این همان کلینیکی است که وضعیت بانک را بررسی می‌کند . زمانی دارو می‌دهد و اگر شرایط به حالت عادی برنگشت بیمار را بستری می‌کند. حال در این میان تضادی به وجود می‌آید. مرجع نظارتی موظف به حفظ ثبات و سلامت نظام بانکی است و حفظ ثبات نیاز به آرامش دارد و گاهی افشای اطلاعات نظارتی ثبات را برهم می‌زند یعنی گاهی افشای اطلاعاتی منجر به اتفاقی می‌شود که خود مرجع نظارتی نمی‌خواهد بیافتد واینجا تضادی دراهداف ایجاد می شود اما به طور کلی می‌توان گفت اگرcamels  برقرار باشد، بانک سالم است و اگر یکی از آیتم‌ها و یا چند تا از آنها نباشد نشانه‌ی بیماری در بانک‌هاست.

امین آزاد در خاتمه گفت:درحالی مرجع نظارتی ابزارهایی را دارد و می‌تواند به عنوان یک کلینیک تخصصی بانک ها را ارزیابی کند که بانک برای تامین سلامتش باید فلان کار را انجام دهد اما متاسفانه می‌بینیم شرایط فعلی بازار از این ابزارها برخوردار نیست. به نظرم صورت‌های مالی، گزارش‌ها و افشاگری‌های داخلی از ابزارهای تشخیصی است که درحال حاضر این ابزارها بیشتر در دست حسابرسان مستقل است.

به گزارش خبرنگار اقتصادی فارس، منصور شمس احمدی عضو جامعه‌ حسابداران رسمی نیز درمیزگرد کلینیک بانکی اظهار داشت: یکی از مشکلاتی که ممکن است موجب شود واژه کلینیک بدیهی به نظر برسد این است که کلینیک برای مراجعه و درمان بیمار است. یعنی کسی که بیمار شد فقط به آن مراجعه کند .اما باید پا را فراتر گذاشت و و به اینفکر کنیم که بانک ها در اوج سلامتشان هم به کلینیک نیاز دارند. باید این امر هم بررسی شود که بانکی که در حال حاضر سالم است آیا به طور مثال 15 سال بعد هم سالم است یا خیر؟ باید این فرهنگ جا بیافتد که لازم نیست که کار ما به دادگاه برسد تا چیزهایی را بفهمیم و قبول کنیم که مثلا حسابرسی داخلی چیز خوبی است.

وی ادامه داد: به نظرم بانک مرکزی باید مکانیزم هایی را در سیستم بانکی‌اش داشته باشد که بگوید مثلا در این قسمت بیماری وجود دارد و کلینیک باید کمک کند که این مکانیزم‌ها فعال شود. بحث سلامت تنها در وجود بیماری نباید خلاصه شود، باید ابتدا مکانیزم‌های داخلی بانک‌ها به روشن شدن آثار بیماری کمک کند. بانک‌ها باید چشم‌های مختلف داشته باشند . آنگاه زمان آن می‌رسد که به سراغ درمان برویم .بنابراین معاینات دوره‌ای می‌تواند یکی از ضرورت‌های تاسیس کلینیک باشد.

شمس احمدی با بیان اینکه زمینه‌های کاربرای کلینیک بسیارزیاد است اما واحدی که بتواند این زمینه‌ها را تجمیع و طبقه‌بندی کند همان کلینیک می‌تواند باشد،ادامه داد: انتظارما از کلینیک بیشتر کارمشاوره‌ای است تا نظارت. این کلینیک دو گونه مشتری دارد. یکی مقام ناظر و دیگری بانک‌ها. بدین معنی که حتی خود بانک مرکزی هم به عنوان یک مشتری می‌تواند به کلینیک مراجعه کند و به طورمثال مشاوره بگیرد که چگونه نظارت کند. از طرف دیگر هم یکسری تخصص‌ها است که کاملا پراکنده هستند و جمع کردن این تخصص‌ها دورهم و کمک کردن آنها به سیستم بانکی می‌تواند یکی از مسئولیت‌های اصلی کلینیک باشد.

وی در خاتمه گفت: بنابراین یکی از وظیفه های‌ کلینیک هم می‌تواند تجمیع تخصص‌های مختلف و ارائه‌ خدمات به سیستم بانکی باشد.