تحولات روز سهام تجهيزاتي در بورس تهران
دنياي اقتصاد گروه بورس- عليرضا باغاني: اعلام زيان سنگين 142 توماني توسط ليدر تجهيزاتيهاي بورس تهران كافي بود تا نه تنها شركتهاي حاضر در اين گروه يكپارچه قرمزپوش شوند بلكه كل بازار نيز تحت تاثير اين اتفاق، تعادل شكننده خود را از دست بدهد.
 |
يك روز صدرا بازار را تحت تاثير قرار ميدهد و يك روز گزارش كاهش توليد پتروشيمي خارك نگراني سرمايهگذاران بازار سهام را از آينده بيشتر ميكند و اين در حالي است كه به جرات ميتوان گفت بيشتر شركتهاي بورسي به لحاظ بنيادي هم در گزارش 12ماهه و هم در گزارش 3ماهه، عملكردهاي خوبي را از خود به نمايش گذاشتند. اما در سايه ريسكهاي سيستماتيك تحميل شده اين روزها هر خبر مهم يا حتي غيرمهمي ميتواند بهانهاي باشد براي افت و خيزهاي شاخص بورس.
حال اين شرايط سبب شد كه به بررسي وضعيت شركتهاي مورد توجه تجهيزاتي بورس تهران بپردازيم، شركتهايي كه هرچند سهم چندان قابل توجهي از ارزش بازار سهام ندارند، اما وزن تاثيرگذاري آنها در بورس تهران شايد اين روزها بيشتر از مخابرات باشد كه عنوان بزرگترين شركت بورس تهران را يدك ميكشد.
شركتهايي كه در گروهي ثبت نشده در بورس تهران تحت عنوان تجهيزاتيها حضور دارند مثل صدرا، آذرآب، ماشينسازي اراك، مپنا و... .
جالب اينجاست اگرچه اين شركتها را تجهيزاتي مينامند و ميشناسند، اما در بورس گروهي تحت اين عنوان وجود ندارد و هر يك از اين شركتها در گروههايي مثل پيمانكاري صنعتي، خدمات فني و مهندسي و ساير گروهها پخش شدهاند. اما خود معاملهگران بازار همه اين شركتها را در حلقهاي موسوم به تجهيزاتي ميدانند و ميشناسند. از اين رو در گزارشي به بررسي وضعيت شركتهاي تجهيزاتي بورس تهران پرداختهايم، گروهي كه البته آينده آن را كارشناسان چندان تيره و تار ارزيابي نميكنند و حتي از تحولات مثبت برخي از شركتهاي حاضر در اين صنعت سخن ميگويند.
بخوانيد تجهيزاتيها، بنويسيد سهمهاي ليدر بازار
تحليلگر بورس24 درخصوص گروه تجهيزاتي بورس تهران گفت: مهمترين نمادهاي تجهيزاتي عموما به 3 سهم صدرا، آذرآب و ماشينسازي اراك اطلاق ميشود كه گاه به دليل برخي از اشتباهات، سهامداران حفاري و مپنا را نيز در زمره اين گروه قرار ميدهند كه امري اشتباه است. محسن نظري تصريح كرد: تجهيزاتيها كه اين روزها در بازار ليدري ميكنند به دو دسته تقسيم ميشوند، آذرآب و ماشينسازي اراك كه توانستند با كنترل هزينههاي خود از يك طرف و افزايش ميزان فروش و اجراي مناسب قراردادهاي خود به سوددهي خوبي برسند و همه ساله شاهد افزايش سود خود باشند و دسته دوم كه منحصرا به نماد صدرا مربوط ميشود كه متاسفانه اين سهم در دستيابي به اهداف از پيش تعيين شده ناكام ماند. اهدافي كه افق بسيار روشني را براي اين سهم ترسيم كرده، افقي كه باعث اقبال خيل عظيمي از سهامداران به اين سهم در سالهاي اخير شد.
وي افزود: با احيا شدن صنعت تجهيزات و درگير شدن اكثر سهامداران حقيقي در سهام اين گروه جو رواني در بازار شكل گرفت، از طرف ديگر صدرا به نمادي در جهت توسعه ملي تبديل شد كه باعث شد تا كل بازار تحت تاثير صدرا قرار بگيرد. محسن نظري افزود: در پي اين اتفاق حجم نقدينگي فراواني نيز درگير اين سهم شد و سهامداران به اين باور رسيدند كه روند كلي بازار با رونق و يا عدم رونق اين سهام تعيين ميشود. باوري كه بعدها با فروكش كردن جو رواني كمكم به سمت خنثي شدن پيش رفت اما همچنان كم و بيش اين اثر رواني وجود دارد.
محسن نظري تاكيد كرد: از سال 88 به بعد از نظر بنيادي هر روز كه گذشت شاهد بهبود وضعيت آذرآب و ماشينسازي اراك بوديم، به طوري كه براي همين امسال آذرآب توانست زيان انباشته خود را مستهلك كرده و حتي در مجمع خود پس از گذشت سالها سود تقسيم كند. ماشين سازي اراك هم به مانند آذرآب با روند سودآوري صعودي بسيار خوبي همراه شده است، روندي كه به نظر ميرسد طي يك تا دو سال آتي منجر به مستهلك شدن زيان انباشته اين شركت و عادي شدن وضعيت اين سهم نيز شود. وي خاطرنشان كرد: احياي شتابان دو شركت آذرآب و ماشينسازي اراك به وضوح قابل رويت است، اما متاسفانه جو نامطلوب صدرا به عنوان ليدر اين گروه در كنار جو منفي بازار باعث افت قيمتي و بازدهي منفي در دو سهم آذرآب و ماشين سازي اراك در ساليان اخير شده است، امري كه البته مغاير با روند سودآوري و بهبود اين دو شركت بوده است.
در اين بين آذرآب به خوبي توانسته با مديريت درست، هزينههاي خود را كنترل كرده و همه ساله شاهد رشد بسيار خوبي در سودآوري خود باشد، روندي كه به نظر ميرسد همه ساله با قوت بيشتري ادامه پيدا كند.
صدرا چگونه احيا ميشود؟
از نظر محسن نظري زيان سال جاري و به طور كلي زيان انباشته صدرا را نميتوان پايان كار اين شركت دانست؛ زيرا با مديريت مدون و درست به خصوص در زمينه كنترل هزينههاي مالي صدرا ميتوانيم به احياي اين شركت اميدوار باشيم. اين در حالي است كه مشكل كنوني صدرا پروژه يا درآمد نيست، صدرا از بخش درآمد احيا شده است. مشكل كنوني صدرا هزينههاي سرسامآور اين شركت و رشد سالانه اين هزينهها است. حال آنكه با فروش داراييهاي غيرمولد شركت براي پرداخت بدهيهاي مالي و با پيگيري تزريق نقدينگي از طريق دريافت تسهيلات از صندوق توسعه ملي ميتوان به احيا شدن روند صدرا اميدوار بود. اين در حالي است كه صدرا متاسفانه يا خوشبختانه با خيل عظيم سهامداران حقيقي مواجه است، سهامداراني كه به اميد وعدههاي مجامع و پيشبيني سهامداران و مسوولان شركت اقدام به خريد سهام صدرا كردهاند. در همين حال مباحثي همچون اخراج يا انتقال اين سهم به بازار پايه ميتواند ضربهاي كاري به سهامداران حقيقي وارد سازد، سهامداران حقيقي كه در اين بين قرباني اين حركت خواهند شد. اين تحليلگر بازار سرمايه با بيان اينكه در اين شرايط بهترين روش مذاكره با سهامداران عمده و تعيين يك قيمت معين براي بازگشايي صدرا و بازارگرداني به مدت زماني تعيين شده براي اين سهم است، گفت: اين اقدامات موجب ميشود تا سهامداران حقيقي با آگاهي كامل تصميم به ماندن يا ترك كردن اين سهم بگيرند. تنها روشي كه نه مجمع صدرا را با مشكل مواجه خواهد كرد و نه ضرر و زيان هنگفتي به سهامداران وارد خواهد ساخت و نه باعث بياعتمادي جامعه سهامداري خواهد شد. پس در نهايت بازي برد بردي بين سهامداران عمده صدرا و سهامداران جز حقيقي و بورس ايجاد خواهد شد.
از آذرآب ياد بگيريد
اين تحليلگر گروه تجهيزات افزود: صدرا و گسترش انرژي آذرآب بايد از راهي كه آذرآب رفت پيروي كنند. همزمان كنترل هزينهها در شركت و پيشبرد پروژهها با تبديل كردن داراييهاي غيرمولد به نقدينگي ميتواند به روند احيا كليه شركتهاي بورسي كه با اين دست مشكلات مواجه هستند، اميدوار بود. راهي كه صدرا بايد هر چه زودتر در آن قدم بردارد.
محسن نظري تاكيد كرد: به عنوان يك فعال بازار سرمايه توصيه ميكنم صدرا بايد در تمام بخشها متمركز شود چه بخش درآمدي و چه بخش هزينهاي؟ بررسيها نشان ميدهد كه صدرا در سالهاي گذشته تنها در بخش درآمدها و اخذ قراردادها و پروژهها متمركز بوده است. امري كه بهرغم موفقيت به دليل عدم توجه به بخشهاي هزينهاي و مالي شركت باعث بياثر شدن فعاليتهاي سودمند سالهاي گذشته شركت شده است. كنترل هزينهها در مقطع فعلي و ايجاد راهكارهايي براي كاهش هزينهها و تزريق نقدينگي به شركت از اولويتهاي اصلي شركت است.
تجهيزاتيها هم مثل بازار عمل ميكنند
اما يك تكنيكاليست بازار با اشاره به نمودارهاي گروه تجهيزات گفت: نمودارها نشان ميدهند كه نه تنها سهام گروه تجهيزات در موقعيت فروش كوتاهمدت قرار دارند، بلكه مجموع بازار هم قدرت كافي براي افزايش ندارد. محمد مساح افزود: از پاييز سال گذشته روند افزايشي شاخص بازده و نقدي بورس به پايان رسيد و حتي حركت صعودي ميان مدت آن هم در بهار سال جاري نتوانست پايدار باقي بماند. وي افزود: پايان حركت افزايشي در بازار حركت رو به جلو (بدون روند مشخص افزايشي يا كاهشي) بين محدوده 24 تا 27 هزار واحد منجر شده است كه در حقيقت اغلب صنايع بازار از جمله گروه تجهيزات هم عملكرد ضعيفي داشته باشند. از چند هفته گذشته روند كاهشي شاخص كل و شاخص گروه تجهيزات آغاز شده است و حتي احتمال زيادي وجود دارد كه اين روند آغازي براي كاهشهاي ميانمدت باشد. در واقع تثبيت شاخص بازار در زير 24 هزار واحد نشانه تداوم روند كاهشي براي بلندمدت است.
اين تكنيكاليست بازار در پاسخ به اينكه آيا با وجود زيان معاملهگران دوباره ميتوان به تحليل تكنيكي اعتماد كرد يا خير؟ گفت: بايد بگويم كه در حال حاضر در دنياي امروز اكثر بانكها، موسسات مالي و شركتهايي كه درگير بازارهاي سهام هستند روش تحليل تكنيكي را براي مقاصد مختلف به طور گسترده استفاده ميكنند و به طور يقين براي ارتباط با دادههايي كه بازار فراهم ميكند يا به طور سادهتر «تحليل رفتار مجموع بازار و قيمتها» تحليل نمودارها ابزار قوي براي اين كار است. اما تحليل نمودارها اگر تنها براي دريافت نشانههاي خريد و فروش به كار گرفته شود، در خيلي از موارد ناكارآمد است. زيرا تنها يك پارامتر از مجموع چيزهايي كه يك معاملهگر بايد به آن دقت كند مدنظر قرار گرفته است و در اين حالت با هر تغيير روند كوتاهمدت يا ميانمدت معاملهگر نتيجه مناسبي نميگيرد. مساح خاطرنشان كرد: در واقع چيزي كه مهم است زمان خريد و تحليل اين كه در چه دوره اي از روندهاي كوتاه مدت تا بلندمدت بازار قرار داريم، است. زيرا هرچند قيمت اهميت دارد اما «زمان» عامل كليدي در تحليل است. به طور مثال نشانههاي تكنيكي كه بازار در اختيار ما قرار ميدهند نشان ميدهند كه تا مهيا شدن شرايط خريد بايد دست كم يك دوره ميانمدت سپري شود، يعني دورهاي بين 3 تا 6 ماه و در طي اين دوره منتظر شرايط تغيير روند ماند.
ريسك اين گروه بالاست
در همين باره مديرعامل شركت سبدگردان كاريزما با اشاره به اينكه گروه تجهيزات هم به تبعيت از جو كلي بازار شرايط خوبي را تجربه نميكند، گفت: P/E بازار اين روزها با كاهش چشمگيري مواجه بوده است كه وقتي اين وضعيت را ميتوان درخصوص شركتهاي شاداب و شفاف بورس مشاهده كرد، طبيعي است در گروه تجهيزات كه همواره با نوسان سودآوري و ريسك بالايي همراه بوده، در شرايط فعلي انتظارها براي تثبيت قيمتهاي كنوني منطقي است.
فريدون زارعي افزود: وضعيت آتي در گروه تجهيزات با توجه به مجموع مختصاتي كه در اقتصاد كشور به سمت توليد داخلي در حركت است، ميتواند متفاوت باشد زيرا مجبور هستيم در اين شرايط پروژههاي مهندسي را به پيمانكاران داخلي واگذار كنيم. وي معتقد است: بازار كار براي شركتهاي تجهيزاتي بسيار پرتقاضا است و فعاليتهاي سودآور در اين گروه تنها مستلزم اين است كه كالاهاي واسطهاي و تجهيزات مورد نياز شركتهاي فعال در اين گروه تامين شود.
زارعي افزود: با دريافت به موقع تجهيزات از سوي شركتهاي اين گروه و عدم تاخير در اجراي پروژهها قطعا اين گروه سودآوري بالاتري كسب ميكند.
اين در حالي است كه مهمترين دليل براي شرايط نامطلوب در گروه تجهيزات، پيمانكاري اكثر اين شركتها براي دولت است. وي توضيح داد: مطالبات انباشته شركتهاي تجهيزاتي از دولت در حال حاضر مشكلساز شده است و اين شركتها را به شدت با مشكل كمبود نقدينگي مواجه كرده است. مديرعامل شركت سبدگردان كاريزما تصريح كرد: بيشتر شركتهاي تجهيزات براي جبران كمبود نقدينگي مجبور به دريافت تسهيلات هستند كه اخذ وام نيز هزينههاي بالايي را به اين شركتها تحميل كرده است.به اعتقاد وي، اخذ وام در شركتهاي تجهيزاتي ممكن است در كوتاهمدت مشكلات اين گروه را برطرف كند، اما در بلندمدت به دليل اينكه اخذ وامها در درآمد شركتها تاثير زيادي نخواهد داشت تغييري در اين گروه ايجاد نميكند.
زارعي با بيان اينكه در دورههاي مختلف گروههاي مختلفي پيشرو بازار بودند، گفت: طي سالهاي 88 با تعريف منابع درآمدي جديد، گروه تجهيزات توانست مورد توجه معاملهگران باشد، اما در شرايط كنوني اين گروه نتوانسته بازدهي خوبي را براي بازار به همراه داشته باشد و انتظارات را برآورده نكرده است. از نظر وي، بايد شركتها را در اين گروه به طور جداگانه مورد بررسي قرار داد. زيرا شركتهايي مانند آذرآب و حفاري در اين گروه توانستند روند افزايشي را در سوددهي شاهد باشند.
مديرعامل شركت سبدگردان كاريزما با اشاره به رابطه دولت و پيمانكاران گفت: دولت بايد براي برطرف كردن مشكلات پيمانكاران برنامه مدوني داشته باشد تا با پرداخت مطالبات از اين شركتها حمايت شود. زيرا استفاده از پتانسيلهايي كه در اين گروه وجود دارد نظير صدرا براي اجراي پروژهها و طرحهاي مهندسي ضروري است و ميتوان با نگاه بلندمدت اين شركتها را از زياندهي خارج كرد.
وي گفت: ويژگي ديگر شركتهاي اين گروه داراييهاي بسيار خوب و غيرمولدي است كه درگير مشكلات حقوقي است، اما شركتهاي تجهيزاتي ميتوانند با فروش اين داراييها و شناسايي سود بخشي از هزينههاي مالي خود را پرداخت كرده و به تخصيص بهينه منابع نقدي در اين گروه بپردازند.
سهم تجهيزاتيها از بورس تهران
مپنا با سرمايهاي بالغ بر 5/997 ميليارد تومان و ارزش بازاري برابر با دو هزار و 200 ميليارد تومان بزرگترين شركت تجهيزاتي بورس تهران به شمار ميرود. هرچند مپنا را اساسا نميتوان با ديگر شركتهاي اين گروه مقايسه كرد، چراكه اين گروه هم توليدكننده است و هم نيروگاه ساز و پيمانكار خدمات فني و مهندسي.
از سويي ديگر صدرا بهرغم سرمايه 150 ميليارد توماني و ارزش بازاري معادل 231 ميليارد تومان براساس قيمت 154 توماني قبل از توقف نماد در بيستم اسفندماه دومين شركت تجهيزاتي بورس تهران به شمار ميرود. اين شركت در آخرين اطلاعيه خود سود 53 ريالي سال 90 خود را به زيان 1426 ريالي به ازاي هر سهم تبديل كرد و هماكنون در انتظار مجمع سالانهاي است كه روزهاي آتي در تهران برگزار ميكند.
در نهايت ماشينسازي اراك و آذرآب هم ديگر شركتهاي تجهيزاتي مورد توجه بازار سهام به شمار ميروند كه فاراك با سرمايه 100 ميليارد توماني و ارزش بازار 135 ميليارد توماني رتبه سوم تجهيزاتيهاي بورس تهران را به لحاظ بزرگي و سرمايه به خود اختصاص داده است.
افزون بر اين آذرآب با سرمايه 30 ميليارد توماني و ارزش بازار 57 ميليارد توماني چهارمين شركت مورد توجه تجهيزاتي بازار سهام است.
اما صدرا با پي بر اي 29 مرتبه پرريسكترين شركت تجهيزاتي بورس تهران به شمار ميرود و مپنا و آذرآب هم با پي بر اي 4/4 مرتبه در مقابل فاراك كه پي بر اي 7/7 مرتبه دارد، كمريسكترين شركتهاي اين گروه محسوب ميشوند. جالب اينجا است علامت ريسك بالاي صدرا هم نتوانسته تاكنون به معاملات اين سهم و ليدري آن در بازار خدشهاي وارد كند، چراكه اين سهم در 5 سال اخير پرمعاملهترين نماد تجهيزاتي بورس تهران بوده است.
