بازدهی بورس تهران در نیمه اول سال، کمتر از یک درصد

به نوشته روزنامه اعتماد، سنگین شدن وزنه متغیرهای غیراقتصادی در تحلیل‌های کارشناسی و ابهام از دورنمای سیاست‌های اقتصادی کشور باعث شده اغلب معامله‌گران و فعالان بازار سهام نسبت به واقعیت‌های روز این بازار چندان خوشبین نباشند.

با این همه، جایگیری شاخص کل بورس در محدوده ۲۶ هزار و ۵۰۰ واحدی که بخش عمده‌یی از آن بابت رشد حجم و ارزش معاملات سهام شرکت‌های کوچک و بازار دومی است، این انتظار را برای فعالان بازار سهام ایجاد کرده که در نیمه‌دوم امسال نیز نماگر بورس تهران با آزاد شدن پتانسیل نهفته‌شده در شرکت‌های بزرگ شاهد رکوردشکنی‌های دیگری باشد.

بازدهی هنوز یک درصد نیست

این در حالی است که با وجود رشد متداوم بورس ظرف یک ماه اخیر بازدهی بازار سرمایه در نیمه اول سال هنوز به یک درصد نیز نرسیده است و فقط به کمک این رشد ۳۷ روزه، کارنامه بورس تهران در نیمه اول سال ۹۱ با بازدهی منفی همراه نمی‌شود. در حالی بورس تهران در پنجم فروردین‌ماه سال جاری کار خود در رقم ۲۶ هزار و ۲۸۰ قرار داشت که در معاملات روز گذشته پس از رشد متوالی شهریورماه به رقم ۲۶ هزار و ۵۱۴ رسید که نشان می‌دهد با وجود گذشت نیمی از سال شاخص فقط ۳۳۰ پله بالا رفته است که شاید به جرات بتوان گفت همه این رشد متعلق به شهریورماه بوده است.

آخرین ریزش در مردادماه

این متغیر که نشان‌دهنده روند کلی بازار است در حالی در میانه شهریورماه با قرار گرفتن در رقم ۲۳ هزار و ۷۰۰ واحد و سقوطی نگران‌کننده، برای چندمین بار در سال جاری مرکز توجه مسوولان شد تا با راهکارهایی از سقوط بازار سرمایه کشور جلوگیری کنند، که این حمایت‌ها از همان تاریخ باعث شد از ۱۷ مرداد ماه تا امروز بورس تهران بازدهی ۱۱ درصدی را برای سرمایه‌گذارانش به همراه داشته باشد.

اما دلایل روند این رشد بی‌محابا نیز جای بررسی دارد.

یک ماه رشد منطقی است؟

در این ارتباط یک کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه رشد یک ماه اخیر شاخص بورس با واقعیات امروز اقتصاد کشور تطبیق ندارد، اظهار کرد: چنانچه رکوردشکنی‌های صورت گرفته در شاخص بورس را حتی با نوسان قیمت دلار محاسبه کنیم، در خواهیم یافت دلیل موجهی برای رشد قیمت سهام شرکت‌هایی که اکنون با فزاینده شدن هزینه‌های تولید مواجه هستند، وجود ندارد.

حسن برادران‌هاشمی با اشاره به اینکه مثبت یا منفی شدن یکباره قیمت‌ها در اغلب نمادهای معاملاتی از وجود مشکل در کلیت بازار سهام حکایت دارد، اذعان کرد: تنها دلیل موجهی که می‌تواند برای رکوردشکنی‌های شاخص در شرایط فعلی عنوان شود حرکت سنتی بازار در ماه‌های پایانی سال آخر ریاست‌جمهوری و تمرکز مدیریت‌شده متولیان بازار سرمایه است. در غیر این صورت، با توجه به عدم وقوع اتفاق جدیدی در کلیت اقتصادی کشور، هیچ دلیل دیگری برای رشد پی در پی شاخص در چند هفته گذشته وجود ندارد.

وی ورود نقدینگی جدید به بورس را دلیل اصلی رونق خرید و فروش سهام در شرایط فعلی عنوان کرد و افزود: در حال حاضر قیمت سهام شرکت‌هایی که از حجم مبنای پایینی برخوردار هستند با اندک سرمایه‌یی دچار نوسان مثبت یا منفی می‌شود که نشانه عدم پشتوانه لازم در معاملات است. با این همه، وضعیت فعلی بورس را نمی‌توان به بدبینی دو ماه قبل و خوشبینی ماه‌های آتی تفسیر کرد.

برادران‌هاشمی با پیش‌بینی آغاز فاز اصلاحی شاخص تا ۱۰ روز آینده، افزود: با توجه به نامشخص بودن چشم‌اندازهای اقتصادی و مولفه‌های سیاسی نمی‌توان برآورد دقیقی از روند حرکتی بازار سهام براساس تحلیل تکنیکال داد اما در کوتاه‌مدت می‌توان امیدوار بود که شاخص طی دو ماه آینده به پایین‌تر از کف ۲۵ هزار واحدی خود سقوط نکند.

مولفه‌های بازار صعودی است

حمید اعرابی یکی از کارشناسان بازار سرمایه نیز به بررسی وضعیت کلی بورس پرداخت و گفت: سهام مورد معامله در بورس از نظر تحلیل فاندامنتالی، در وضعیت مناسبی بوده و نسبت قیمت به عایدی سهام (P/E) کل بازار در محدوده ۵/۲ تا ۳ واحدی محاسبه می‌شود.

شاخص ۴۲ هزار واحدی!

بنا بر ادعای این کارشناس بازار سرمایه شاخص کل تا پایان سال جاری در محدوده ۳۰ هزار واحد و تا پایان شهریورماه سال ۹۲ در محدوده ۴۰ هزار واحدی قرار خواهد گرفت.

وی افزود: در حال حاضر حجم نقدینگی جدیدی که وارد بورس می‌شود، کاملا چشمگیر است. حجمی از پول‌های هوشمند از ارز به بازار بورس منتقل شده و موجب شده شاخص کل بورس جهش کلی ورود به بالا داشته باشد.

وی ادامه داد: به نظر می‌رسد از این پس جهش آنچنانی در بازار ارز رخ ندهد، زیرا بازار ارز تقریبا به ظرفیت کامل رشد خود رسیده و در نهایت قیمت ارز ۱۵ درصد بیش از قیمت‌های فعلی در این بازار رشد خواهد داشت. از این رو پول پرقدرتی از بازار موازی ارز به بورس تزریق خواهد شد که این پول هوشمند، از این پس در بازار بورس بیش از بازار ارز بازدهی خواهد داشت.

اعرابی در خاتمه سخنان خود صنایع پالایشگاهی، معدنی، فلزات، کانی‌های فلزی، غیرفلزی و صنعت روی را از صنایع برتر برشمرد و افزود: پیش‌بینی می‌شود کلیت بازار مثبت باشد و با وجود اینکه به طور مقطعی شاهد استراحت شاخص کل خواهیم بود، اما برآیند بازار روند مثبتی را در اختیار خواهد داشت.

حرکت شاخص‌ها از نمودارها پیروی نمی‌کند

مهدی کساییان، کارشناس دیگری است که معتقد است روند حرکتی فعلی بازار سهام دیگر مثل گذشته از نمودارهای تکنیکالی پیروی نمی‌کند.

این تحلیلگر تکنیکالیست با اشاره به روند حرکت شاخص در سال‌های گذشته، خاطرنشان کرد: دو سال قبل اغلب تحلیلگران شاخص ۱۸ هزار واحدی را به راحتی قابل دسترس می‌دانستند اما اکنون با پیدا شدن رقیب‌های بسیار برای بورس در بازارهای موازی، بررسی تکنیکال شاخص ۲۶ هزار واحدی دیگر منطقی نیست. در عین حال، با کاهش مانور حقیقی‌ها در بازار سهام چنانچه حمایت‌های حقوقی‌ها از بورس برداشته شود روند حرکتی شاخص با سقوط فزاینده‌یی مواجه خواهد بود.

کساییان از وابستگی دو بازار سهام و ارز به نوسانات یکدیگر سخن گفت و افزود: به میزان وزنه نوسان‌های ارزی بازار سهام از ثبات مشخصی برخوردار نیست و از این‌رو ارائه تحلیل علمی در این شرایط با مشکل مواجه است.

وی ادامه داد: شاخص کل بورس تهران پس از ریزش‌های شدیدی که به واسطه افت قیمت سهام شرکت‌های بزرگ داشت، هم‌اکنون با بازارگردانی و تمرکز نقدینگی‌های موجود در بازار بر سهام شرکت‌های کوچک و بازار دومی در محدوده ۲۶ هزار واحدی مانور می‌دهد. این شرایط جدا از ابزاری برای نشان دادن وضعیت مثبت از وضعیت اقتصادی کشور، در مقطعی سهام شرکت‌های بزرگ را که اکنون زیر کف قیمتی خود قرار دارند به عنوان مانور تبلیغاتی برای حرکت دادن شاخص به سمت قله ۳۰ هزار واحدی به‌کار خواهد گرفت.

وی افزود: نوسان نرخ ارز در حال حاضر منجر به تعدیل‌های پی در پی سودآوری شرکت‌های به ویژه صادرات‌محوری شده که بودجه برآوردی خود را بسیار محتاطانه اعلام می‌کنند. از سویی اعلام تعدیل مثبت پس از افزایش سرمایه در برخی گروه‌ها عملا دستکاری قیمت را در بازار سهام رواج داده است.

کساییان در پایان گفت: در صورت ثابت بودن سایر شرایط تاثیرگذار، نیمه دوم امسال با بازگشت تدریجی اعتماد به بازار سهام و انگیزه شرکت‌های سرمایه‌گذاری برای جلوگیری از شناسایی زیان در سبد دارایی‌ها، بورس با شرایط بهتری روبه‌رو خواهد بود.