یادداشت
پرونده «ناترازیهای اقتصاد ایران»- گزارش سوم
بانکهای ناتراز؛ بحرانی که از ترازنامه شروع میشود، اما هزینهاش به اقتصاد میرسد
در گزارش نخست این پرونده گفتیم ناترازیهای امروز را نمیتوان صرفاً نتیجه یک بحران مقطعی دانست؛ بسیاری از آنها حاصل سالها سیاستگذاری کوتاهمدت، تعویق اصلاحات و انتقال هزینه از امروز به فرداست. در گزارش دوم نیز دیدیم که ناترازی انرژی چگونه از خاموشی و کمبود برق عبور میکند و خودش را در کاهش تولید، افزایش هزینه بنگاهها و فشار بر سودآوری نشان میدهد. حالا نوبت شبکه بانکی است؛ جایی که یک ناترازی روی کاغذ، میتواند در نهایت به صورتحسابی برای کل اقتصاد تبدیل شود.
پرونده «شفافیت و حکمرانی داده»- گزارش سوم
چه کسانی از اقتصاد کمداده سود میبرند؟
در اقتصاد ایران، رانت همیشه از یک تصمیم محرمانه، یک امضای طلایی یا یک رابطه پشتپرده شروع نمیشود. گاهی رانت از جایی آغاز میشود که یک نفر زودتر از دیگری میداند، یک بنگاه اطلاعات بیشتری در اختیار دارد یا یک بازیگر اقتصادی میتواند چند قطعه اطلاعات پراکنده را کنار هم بگذارد؛ اطلاعاتی که برای دیگران یا وجود ندارد یا زمانی به دستشان میرسد که دیگر فرصت تصمیمگیری از بین رفته است.
پرونده «ناترازیهای اقتصاد ایران» ـ گزارش دوم
صورتحساب ناترازی انرژی را چه کسی میپردازد؟
ناترازی برق دیگر فقط به خاموش شدن چراغ خانهها یا توقف یک خط تولید محدود نمیشود. این بحران حالا آرامآرام خودش را در جایی مهمتر نشان میدهد؛ در قیمت تمامشده تولید، حاشیه سود شرکتها، میزان تولید صنایع، سرمایهگذاری جدید و در نهایت ارزش دارایی سهامداران.
بنزین ۱۰ هزار تومانی؛ مسئله فقط قیمت نیست
وقتی کارت سوخت از یک ابزار هوشمند به یک کارت سهمیه تبدیل میشود
بنزین از بامداد ۱۷ شهریور وارد مرحله تازهای شد؛ نرخ سوم بنزین با کارت جایگاهها از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان رسید. دولت میگوید این تصمیم در راستای مدیریت مصرف و پایداری عرضه و تقاضا اتخاذ شده و درآمد حاصل از افزایش نرخ سوم نیز قرار است صرف معیشت مردم شود. اما پشت این تصمیم، یک سؤال مهمتر از قیمت بنزین وجود دارد؛ چرا پس از نزدیک به دو دهه استفاده از کارت سوخت، هنوز اصلیترین ابزار سیاستگذاری در حوزه سوخت، افزایش قیمت است؟
پرونده «شفافیت و حکمرانی داده» ـ گزارش دوم
دولت پر از سامانه، اقتصاد تشنه داده
در گوشهای از دولت، اطلاعات مالیاتی ثبت میشود، جایی دیگر اطلاعات بانکی، در یک پایگاه اطلاعات املاک و اسکان نگهداری میشود، در جای دیگر اطلاعات بنگاهها و معاملات بازار سرمایه ثبت میشود و مرکز آمار و بانک مرکزی نیز هر کدام بخشی از تصویر اقتصاد را تولید و منتشر میکنند. اما یک تناقض بزرگ وجود دارد: کشوری که اینهمه داده تولید میکند، هنوز در بسیاری از مواقع نمیتواند یک تصویر واحد، بهروز و قابل اتکا از یک مسئله اقتصادی ارائه دهد. این همان پارادوکسی است که «حکمرانی داده» باید حل کند.
بنزین ۱۰ هزار تومانی نسخه ناترازی یا قبض تازه برای سفره مردم؟
بنزین گران میشود؛ سفره مردم چه میشود؟
بنزین دوباره به یکی از حساسترین واژههای اقتصاد ایران تبدیل شده است؛ واژهای که برای دولت معنای «ناترازی، واردات و مدیریت مصرف» دارد و برای بخش بزرگی از مردم، یادآور یک سؤال ساده اما نگرانکننده است: اگر بنزین گران شود، هزینه زندگی چقدر گرانتر خواهد شد؟
«ناترازیهای اقتصاد ایران» ـ 1
اقتصاد ایران در محاصره ناتراز یها
یک روز صحبت از خاموشی است، روز دیگر از کمبود گاز؛ یک روز ناترازی بانکها تیتر میشود و روز دیگر کسری بودجه و بحران صندوقهای بازنشستگی. هر کدام از این مسائل در ظاهر یک بحران مستقلاند، اما وقتی کنار هم قرار میگیرند، تصویر نگرانکنندهتری شکل میگیرد: اقتصاد ایران در بخشهای مختلف با شکاف مزمن میان منابع و مصارف مواجه شده است.
پرونده شفافیت و حکمرانی داده ـ گزارش اول
اقتصاد ایران بدون نقشه داده
در اقتصادی که هر تصمیم میتواند میلیاردها تومان سرمایه را جابهجا کند، یک سؤال ساده اما بنیادی وجود دارد: داده این تصمیم کجاست، چه کسی آن را تولید میکند، چه کسی به آن دسترسی دارد و چرا شهروند، فعال اقتصادی و حتی گاهی دستگاههای مختلف دولتی تصویر یکسانی از یک واقعیت اقتصادی ندارند؟
حقوق بینالملل در عصر قدرت: ایران، جنگ نابرابر و اهرم تنگه هرمز
در جهانی که نقض روزانه حقوق بینالملل به امری عادی تبدیل شده، پرسش از بقای این نظم بیش از همیشه مطرح است.
برگزیده ها
بیشتر
سوژه هفته: دلواپسان گرامی، باور بفرمائید این همه سال برای اثبات تواناییها و نبوغ ذهنی شما کافی بوده است؛
"۵۰ سال تحریم و شعار مرگ بر همه"، "۵ سال هم بهبود روابط با دنیا"
چهارشنبههای داغ: به مسئولین و حاکمان، ماهانه ۱۵ میلیون تومان حقوق دهید/ یا اوضاع را درست میکنند یا همچون کارگران از گرسنگی میمیرند؛
"دلار ۱۰۰ هزار تومانی و یک نسل کشی تاریخی"
پرطرفدار
اخبار روز
خبرنامه