تصميمات خلقالساعه عامل بیاعتمادی سهامداران
با توجه به اینکه طی روزهای اخیر شاخص بورس به مرز 80 هزار واحد رسید و سپس بار دیگر با افت روبهرو شد نوسانات بورسی را چگونه ارزیابی میکنید؟
فراز و فرود شاخص بورس امری طبیعی است که در همه کشورهای جهان وجود دارد و متاثر از شرایط سیاسی، اقتصادی و عملکرد شرکتهاست ولی آن چه در مورد حوادث اخیر در بازار بورس ایران صدق میکند در ارتباط با شوکی است که در پی اقدام مجلس در افزایش قیمت خوراک پتروشیمیها صورت گرفت که موجب شد فضای اطمینانبخشی را که برای سرمایهگذاری میتوانست وجود داشته باشد دچار ابهام شود. اصولا در هیچ جای جهان مجلسها و قوه مقننه در بحث
قیمت گذاری دخالت نمیکنند و این امر تابع عرضه و تقاضا است. این اقدام مجلس این ابهام را برای سهامداران ایجاد کرده است که چرا مجلس برای سایر کالاها این کار را انجام نمیدهد و همچنین این نگرانی را هم به وجود آورده است که ممکن است در مورد کالاهای دیگر هم چنین اقداماتی صدق کند.
افزیش نرخ خوراک پتروشیمی از 3 سنت به 13 سنت را که باعث افزایش 400 درصدی در قیمت تمام شده شرکتهای پتروشیمی شده است چه تاثیری بر کل بازار سهام میگذارد؟
شرکتهای پتروشیمی دارای وزن بالایی در بورس تهران هستند و هرگونه تغییر در قیمت آنها در عملکرد روی شاخص کل بازتاب منفی یا مثبت دارد همانطور که صنایع معدنی و فولادی نیز نقش کلیدی در این رابطه دارند. افزایش قیمت خوراک شرکتهای پتروشیمی که موجب زیاد شدن 4 برابری هزینه آنها شده است هیچ منطق اقتصادی و علمی ندارد و در نهایت زمینه برای ناامنی در سایر صنایع ایجاد کرده که ممکن است چنین تصمیماتی روزی در مورد آنها هم گرفته شود.
مجلس چه انگیزهای برای اتخاذ چنین تصمیمی دارد؟
اگر مجلس به وجود رانت معترض است طبعتاً باید به وجود این رانت در بخش بازرگانی، قاچاق، واردات و املاک هم اعتراض داشته باشند در صورتی در آن موارد فعلا واکنشی نشان ندادهاند. دولت پیش از این گفته بود برای کمک به بخش تولید یک شیب ملایم از افزایش قیمت را در نظر میگیرد و مبلغی را که از محل هدفمندی یارانهها به دست میآورد بخشی از آن را به بخش تولید تخصیص میدهد. الان بیشترین صادرات غیر نفتی ما بعد از نفت و میعانات گازی مربوط به صنایع پتروشیمی است که با این اقدام مجلس باعث کاهش سرمایه گذاری جدید در این بخش میشود که منطق اقتصادی ندارد. عملا اجرای بسیاری از پروژههای پتروشیمی برای رسیدن به 120 میلیون تن تولید در سال را مورد بازبینی قرار داده و این خطر را ایجاد کرده است که ایران سهم خود در بازار جهانی را از دست بدهد. این بزرگترین ضربه به دولت یازدهم تلقی میشود.
آیا رکود در بازار سهام ادامه خواهد یافت و دولت چه اقداماتی میتواند در این زمینه انجام دهد؟
دولت برای ایجاد آرامش در بازار و اینکه به سرمایهگذاران اطمینان دهد باید قیمتی را که مجلس بالا برده است اصلاح کند و اقدام موثری را در این خصوص انجام دهد. آقایان ادعا میکنند این رانت است و میپرسند اگر طرحهای جدید پتروشیمی بخواهد منطق اقتصادی داشته باشد چرا باید قیمت گاز طبیعی برای واحدهای جدید پتروشیمی همان رقم قبلی باشد؟ در صورتی که با این استدلال پس تکلیف رانتهای بخش بازرگانی چه میشود؟. در صورتی که چنین حمایتهای دولتی از بخش تولید رانت محسوب نمیشود و بنابراین دولت باید یک تبصره اضافه کند که برای سرمایه گذاریهای جدید در صنعت پتروشیمی قیمت گاز طبیعی همان قیمتی باشد که در گذشته بود و باید به گونهای عمل شود که به مدت 10 سال قیمت خوراک پتروشیمیها همان مترمکعبی 3 سنت باشد و این امتیاز را به صنایع بدهند تا این امر موجب رونق سرمایه گذاری در این بخش بشود.
آیا این اقدام مجلس فقط روی شرکتهای پتروشیمی تاثیر گذار خواهد بود؟
این اقدام که موجب افزایش قیمت گاز طبیعی میشود روی شرکتهای دیگری در حوزههای مختلف مثل فولاد، معدن، سیمان، کاشی و... که مصرف انرژی درآنها بالاست تاثیر منفی خواهد گذاشت و هزینههای تولیدی آنها را افزایش میدهد. بنابراین با بالاتر رفتن هزینه تولیدی، دامنه سود آنها کاهش مییابد و در نتیجه در بازار بورس نیز با مشکل روبهرو خواهند شد. علاوه بر آن قدرت رقابت صنایع انرژی بر ایران در بازار جهانی بسیار پایین خواهد آمد و سهمی که در بازار جهانی با زحمت بسیار زیاد به دست آمده از بین خواهد رفت.
اين خصيصه ارشمند يکي از شگفتيهاي مسئولين ما ميباشد. و هميشه موجبات دست برتر گرفتن را در معادلات اقتصادي و سياسي براي آنها باز نگه ميدارد.