روشهای جدید بازارگردانی، اوراق با درآمد ثابت را جذابتر خواهد کرد
جناب آقای هامونی! اگر ممکن است بفرمایید مدل طراحی شده شرکت تامين سرمايه اميد چه ویژگیهایی دارد؟
همانگونه که مستحضرید در حال حاضر نرخ سود اوراق بهادار با درآمد ثابت در بازار 20 درصد است و این موضوع باعث شده که این اوراق به دلیل نرخ تورم بالا و سودهایی که نظام بانکی پرداخت میکند و بازدهی سایر بازارهای موازی، از سوی سرمایهگذاران مورد استقبال قرار نگیرد. در این صورت تنها راهکار برای جذابتر شدن آن تغییر در قیمت اوراق در بازار است که در ساز و کار فعلی امکان آن فراهم نیست. به همین دلیل شرکت تأمین سرمایه امید مدلی را طراحی کرده است که بر اساس آن بخشی از کارمزد ناشی از بازارگردانی خود را در قالب قیمت بازار اوراق به سرمایهگذاران پرداخت میکند. با این اقدام سرمایهگذار اوراق را با قیمت اسمی یک میلیون ریال خریداری کرده و سود اسمی 20 درصد را از ناشر اوراق در مقاطع سه ماهه دریافت میکند؛ اگر سرمایهگذاری در بین دوره اقدام به فروش اوراق کند بازارگردان به مبلغی مازاد بر قیمت اسمی که قبلاً از سوی وی اعلام شده، اوراق را از سرمایهگذار خریداری خواهد کرد و بدین صورت سودی مازاد بر 20 درصد سود اسمی اوراق عاید سرمایهگذار خواهد شد که قابل رقابت با سودهای موجود در بازار باشد.
ممکن است نرخ سود در بازار کاهش یابد؛ در این صورت چه اتفاقی برای اوراق خواهد افتاد؟
اگر نرخ سود کاهش یابد، با توجه به اینکه سود اسمی اوراق ثابت است؛ بالطبع جذابیت اوراق افزایش خواهد یافت و ممکن است بازار، اوراق را با قیمتی بالاتر از قیمت تعهد شده توسط بازارگردان خریداری کند و در نتیجه فروشنده و خریدار از این سود مازاد منتفع شوند. به عنوان مثال در حال حاضر قیمت اوراق یک میلیون ریال و سود اسمی آن 20 درصد است؛ یعنی نسبت قیمت به بازدهی معادل 5 است؛ اگر قیمت اوراق در بازار یک میلیون و 50 هزار ریال باشد یعنی علاوه بر 200 هزار ریال بازدهی اسمی اوراق، 50 هزار ریال نیز از مابهالتفاوت قیمت اوراق نصیب سرمایهگذار میشود و نسبت قیمت اسمی به بازدهی معادل 4 خواهد شد؛ یعنی سودی معادل 25 درصد عاید سرمایهگذار میشود. به همین طریق اگر سرمایهگذاری مثلاً در روز 270ام اوراق را به قیمت یک میلیون و 20 هزار خریداری کند و در روز 360 ام به قیمت یک میلیون و 40 هزار ریال بفروشد علاوه بر سود سه ماهه اوراق معادل 50 هزار ریال، سودی معادل 20 هزار ریال نیز از اختلاف قیمت خرید و فروش عایدش میشود، که 5 درصد سود اسمی به علاوه 1.9 درصد سود ناشی از اختلاف قیمت است؛ درواقع با توجه به نگهداری سه ماهه اوراق سود سالانهای معادل 27.6 درصد عاید سرمایهگذار خواهد کرد. یعنی نسبت قیمت اسمی به سود معادل 3.6 خواهد شد و بدین ترتیب بازدهی خوبی عاید سرمایهگذار میشود. این موضوع در مورد افزایش سود در بازار نیز صادق است؛ یعنی ممکن است قیمت اوراق به دلیل افزایش نرخ کاهش پیدا کند و سرمایهگذار دچار زیان شود. همانطور که فرمودید؛ با افزایش نرخ سود در بازار جذابیت این اوراق کاهش مییابد؛ ولی از آنجا که بازارگردان یک کف قیمتی را تعهد کرده و سرمایهگذار در هر زمان میتواند به فروش اوراق اقدام کند، هیچگونه ریسکی متوجه سرمایهگذار نخواهد بود و در واقع بازارگردان با تعهد کف قیمتی ریسک را قبول کرده است؛ بنابراین سرمایهگذار با افزایش نرخ میتواند نسبت به فروش اوراق اقدام نموده و سرمایه خود را در فرصتهای بهتر سرمایهگذاری کند.
آیا این روش با ساز و کارهای موجود قابل پیادهسازی است؟
بله؛ طبق هماهنگیهایی که با سازمان بورس و اوراق بهادار و بازارگردان صورت گرفته، شرکت تأمین سرمایه امید عرضه 3 هزار میلیارد ریال اوراق مشارکت شرکت گلگهر را در دستور کار دارد که از تاریخ 16 اردیبهشت در فرابورس ایران عرضه میشود و این مدل در اوراق مشارکت گلگهر برای اولین بار عملیاتی خواهد شد؛ ضمن آنکه باید بگویم طبق بررسیهای صورتگرفته هیچگونه محدودیت اجرایی و عملیاتی برای استفاده از این مدل وجود ندارد.
ظاهراً فرایند بازارگردانی برای این مدل فقط برای یک سال پیشبینی شده است؛ این برنامه برای سالهای بعد تا پایان عمر اوراق چگونه است؟
با توجه به اینکه عمر اوراق سه سال است، این فرایند تا پایان عمر اوراق اجرا خواهد شد. البته برای سالهای بعد بسته به شرایط بازار، نرخهای تعدیل شده 20 روز قبل از پایان هر سال از عمر اوراق اطلاعرسانی خواهد شد.
یعنی ممکن است نرخ اعلام شده برای سالهای بعد تغییر یابد؟
بله؛ از آنجا که نرخ سود بانکی با توجه به شرایط اقتصادی دائماً در حال تغییر است؛ لذا به منظور حفظ جذابیت اوراق باید نرخ بر اساس شرایط، افزایش یا کاهش یابد و قدرت رقابت اوراق حفظ شود.
در صورتی که خریدار، اوراق را قبل از پایان سال نخست بازارگردانی خریداری کرده و قصد نگهداری اوراق تا سررسید را داشته باشد آیا باز هم بازدهی مازاد ارائه شده توسط بازارگردان در سال نخست به وی تعلق میگیرد؟
بله، همانگونه که عرض کردم، بازارگردان نرخ خرید و فروش خود را برای یکسال اعلام میکند به گونهای که نرخ بازدهی مازادی متناسب با شرایط بازار به وی تعلق گیرد. همچنین 20 روز قبل از پایان هر سال نیز قیمتهای سال آینده اعلام خواهد شد. فرض کنیم که نرخدهی بازارگردان به گونهای باشد که در پایان سال نخست اوراق را یک میلیون و 40 هزار ریال خریداری کند، همچنین تصور کنیم که نرخ بازدهی مازاد قابل ارائه توسط بازارگردان برای سال دوم، سه درصد باشد، بنابراین نرخ دهی خرید و فروش بازارگردان به گونهای خواهد بود که در پایان سال دوم اوراق را با قیمتی معادل یک میلیون و 71 هزار و 200 ریال خریداری میکند که در این صورت حدود 7 درصد بازدهی مازاد برای سرمایهگذار برای دو سال ایجاد میشود. به عبارت دیگر بازارگردان با نرخ دهی برای سال دوم خیال سرمایهگذاران را برای کسب بازدهی در سال اول و دوم راحت میکند.
در پایان اگر نکتهای مد نظر دارید بفرمایید.
در انتها شركت فرابورس ايران از شركت تامين سرمايه امين كه حركت شايستهاي را در زمينه اجراي پذيرهنويسي به روش ثبت سفارش مخفي و همچنين اجراي عمليات بازارگرداني مبتني بر حراج را آغاز كرد تقدير ميكند. در مورد روش جديد بازارگرداني تامين سرمايه اميد هم كه در قالب عمليات مبتني بر حراج صورت خواهد پذيرفت، پیشبینی میشود که اوراق عرضه شده در قالب این مدل برای سرمایهگذاران اوراق بهادار بادرآمد ثابت، صندوقهای سرمایهگذاری و ... بسیار جذاب باشد.
