«حافظ» به امید تدبیر دولت

نزدیک شش‌ماه است که بازار سرمایه وارد فاز نزولی شده و هرازگاهی با یک تلنگر از روند یک روز مثبت و یک روز منفی خارج می‌شود و ریزشی را تجربه می‌کند که کمتر کسی انتظار آن را دارد. در این وضعیت رفتار متولیان بازار و دولت به نوبه خود جای تامل دارد؛ چراکه طی چند ماه اخیر همه مسوولان یک‌صدا می‌گویند همه‌چیز طبیعی است و روندی که بازار به خود گرفته ناشی از رشد یکباره سهام در یک دوره کوتاه و نیاز به اصلاح قیمتی در بازار است. سوالی که در اینجا به ذهن می‌رسد این است که اگر مسوولان این وضعیت را پیش‌بینی می‌کردند چرا نسبت به آن در زمان مناسب عکس‌العمل نشان ندادند و سهامداران را در این خصوص آگاه نکردند و همواره در مصاحبه‌های تلویزیونی بورس را محملی مناسب برای سرمایه‌های مردم دانستند و آنان را برای ورود به بازار ترغیب کردند.
طی دو روز اخیر به دلیل بروز ریسک‌های سیستماتیک در بازار شوک دیگری به بازار وارد شد و سطح حمایتی 74هزارواحد که طی چند ماه اخیر به یک حمایت معتبر برای بازار تبدیل شده بود، شکست و شاخص بورس طی دو روز سقوط به رقم72 هزار و 630واحد رسید. مساله‌ای که در این بین بیش از پیش خودنمایی می‌کند این است که بازار‌های مالی دیگر به اخبار سیاسی منطقه واکنشی همانند بورس نداشتند و به نظر می‌رسد سرمایه‌گذاران این بازار مانند مارگزیده از ترس دست به فروش یکباره سهام خود زده‌اند و از دست مسوولان نیز کاری برنمی‌آید چراکه باید خیلی پیش از این برای روزهای رکود بازار چاره‌ای می‌اندیشیدند نه امروز که سهامداران بازار اعم از حقیقی یا حقوقی از ترس افت بیشتر قیمت سهام و آب‌شدن تمام سرمایه خود ترجیح می‌دهند همان اندک سرمایه باقیمانده خود را در این بین نجات دهند.
بازار دنبال دلیل برای ریزش است
طی روزهای اخیر به جز ریسک سیستماتیکی که به بازار تحمیل شد هیچ تغییر بنیادی و عامل اقتصاری منفی وجود نداشته است که بازار بخواهد نسبت به آن از خود واکنش نشان دهد و میزان واکنش بازار به اخبار سیاسی به خسته‌کننده‌بودن بازار برمی‌گردد. محمدرضا صادقی‌مقدم از کارشناسان بازار سرمایه با ذکر مطلب فوق گفت: در حال حاضر سرمایه‌گذاران هیچ افق روشنی ندارند و به همین دلیل نسبت به این خبر چنین واکنشی را از خود نشان دادند. به عبارت دیگر وقتی بازار وارد فازی اینچنین خسته‌کننده می‌شود و انگیزه‌ای هم برای رشد ندارد به دنبال فرصت برای سقوط است و از بهانه‌های مختلف تاثیر انعکاسی و فزاینده می‌گیرد؛ چراکه در این وضعیت سهامداران به دنبال بهانه‌ای برای خروج از بازار هستند. در کنار این مساله شکستن خط حمایتی 74هزار واحد که برای بازار بسیار مهم بود نیز مسایل را پیچیده‌تر کرد.
وی در ادامه افزود: برای طولانی‌شدن روند نزولی اخیر بازار چند عامل دخیل هستند؛ از جمله این مسایل ریسک‌های سیاسی است که بازار با آن درگیر است. بازار در حال حاضر منتظر نتیجه مذاکرات گروه 1+5 است که ممکن است به شش‌ماه آینده موکول شود و این مساله به فرسایشی‌شدن روند بازار کمک کرده و گرفتن تصمیم را در بازار سخت می‌کند.
این کارشناس بازار سرمایه عدم حمایت درست از بازار توسط دولت را عامل دیگری برای این روند و به‌تبع آن افت اخیر دانست و اظهار کرد: طی چند ماه اخیر سهامداران هیچ اقدام مشخصی را از سوی دولت برای حمایت از بازار ندیدند و هر آنچه طی این مدت گفته شده، صرفا در حد شعار بوده است. برای نمونه دولت در اقدامی هماهنگ با مجلس که سرآغاز آن از تدوین بودجه بود، سقوط بورس را کلید زد و در ادامه برای کنترل تورم انتظاری در جامعه از افزایش منطقی قیمت کالاهای تولیدی جلوگیری کرد. در حالی‌که بهای تمام‌شده آنها در بسیاری از فاکتورها از جمله حامل‌های انرژی و افزایش دستمزد با رشد مواجه بوده است و این عدم افزایش قیمت کاهش سودآوری شرکت‌ها را به همراه دارد و در این وضعیت سهامداران دچار نگرانی نسبت به روند سودآوری شرکتی می‌شوند که سهام آن را خریداری کرده‌اند.صادقی‌مقدم همچنین به ضعف مدیریت بازار طی این مدت اشاره کرد و گفت: مدیریت بازار باید بپذیرد که چه در دوره رشد و چه در دوران نزول به شدت شاخص‌زده عمل کرده است و شاخص را ملاک عمل خود می‌دانستند در حالی‌که شاخص کل بیانگر کلیت بازار نیست و تنها با کنترل چند سهم شاخص‌ساز می‌توان بازار را چه در دوران رشد و چه در دوران رکود کنترل کرد و به واسطه آنها عدد شاخص را به رقم موردنظر رساند. طی چند ماه اخیر ارزش دارایی سهامداران بسیار بیشتر از شاخص افت کرده است و همچنین در دوران رشد نیز درصد رشد پرتفوی سهامداران نسبت به رشد 108درصدی شاخص بسیار کمتر بود.