بورس‌نیوز(بورس‌خبر)، قدیمی ترین پایگاه خبری بازار سرمایه ایران

      
چهارشنبه ۲۸ خرداد ۱۳۹۳ - ۱۰:۰۴

سود «بورس انرژی» معادل درآمد 1260 بشکه نفت

کد خبر : ۱۲۵۹۰۰
شرق:اگر در دهه 80میلادی قرن گذشته، «شوماخر» با تئوری کوچک زیباست، موج نویی در اقتصاد اروپا به راه انداخت، حال پس از سه‌دهه، آغاز موج تازه ادغام‌ها در اقتصاد جهان و به‌ویژه بازارهای مالی، تئوری قرن 21 را بر مبنای کوچک زشت است، تفسیر می‌کند. با این وجود ما همچنان در 30 سال پیش سیر می‌کنیم، مثال آن هم روال معکوسی است که در بازار سرمایه کشور در حال وقوع است. تا جایی که آمارها نشان می‌دهد سود بورس انرژی از محل خرید و فروش محصولات پتروشیمی در سال 92 معادل 1260 بشکه نفت صددلاری بوده است.
آمارها نشان می‌دهد بورس انرژی در سال 1392 در بخش عملیات حاصل از خرید و فروش کالاهای مورد معامله در این بورس، زیان‌ده بوده و تنها درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری‌های این شرکت در این سال، توانسته این بورس را از ورشکستگی نجات دهد.
بررسی‌های «شرق» از آمارهای منتشرشده در سایت بورس انرژی و سامانه اطلاع‌رسانی کدال، حکایت از آمارهای دوپهلوی این بورس دارد. هر چند در هر دو آمار، زیان‌ده بودن این شرکت کاملا محسوس است.
در گزارش معاملات فیزیکی بورس انرژی در سال 92 که روی سایت سازمان منتشر شده، ارزش معاملات سال مذکور حدود 413میلیاردتومان اعلام شده که با احتساب معاملات سلف موازی استاندارد برق این رقم به حدود 512میلیاردتومان افزایش یافته است. در این بین با توجه به درآمد بورس انرژی از محل کارمزد خرید و فروش که در مجموع هشت در10 هزار اعلام می‌شود، درآمد شرکت بورس انرژی از معاملات سال گذشته، حدود 409میلیون‌تومان بوده است، یعنی ماهانه حدود 34میلیون‌تومان. رقمی که به طور حتم کفاف هزینه‌های عملیاتی شرکت و حتی حقوق و دستمزد کارکنان این شرکت را نمی‌دهد. در این بین، خبرنگار «شرق» در تماس با سیدعلی حسینی، مدیرعامل بورس انرژی جویای درآمد این سازمان در سال گذشته و صحت آمار ارایه‌شده روی سایت بورس انرژی شد که وی از پاسخگویی امتناع کرد و درعین حال آمار ارایه‌شده را تکذیب و خواستار بررسی این آمار از روی سایت اطلاع‌رسانی «کدال» شد.
این در حالی است که بررسی صورت مالی بورس انرژی روی «کدال» به شفاف‌سازی بیشتر، کمک بسزایی کرد. چراکه در آمار منتشرشده روی کدال درآمد عملیاتی این سازمان در سال 92 را رقمی حدود 747میلیون‌تومان اعلام کرده در حالی که هزینه‌های عمومی این سازمان در سال مذکور را دومیلیارد و 459میلیون‌تومان در نظر گرفته است و زیان عملیاتی سال 92 از محل خریدوفروش را در همین گزارش یک میلیارد و 712میلیون‌تومان اعلام کرده است. در حالی‌که بخشی با عنوان درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری با رقمی حدود چهارمیلیارد و 800میلیون‌تومان این زیان را جبران کرده و بورس انرژی را از زیان‌ده‌ بودن نجات داده است. این درحالی است که آمارها نشان می‌دهد بورس انرژی اگرچه در بخش خرید و فروش ماموریت اصلی خود موفق نبوده اما توانسته در بخش سرمایه‌گذاری موفق عمل کند تا جایی که طی دو سال زیان‌ده بودن در بخش خرید و فروش کالاهای پذیرش‌شده، این شرکت توانسته هر سال با سرمایه‌گذاری در بازار پولی یا مالی به سودی بیش از چهارمیلیاردتومان دست یابد.
در همین زمینه شایان آرانی در گفت‌وگو با «شرق» با زیرسوال‌بردن نحوه فعالیت فعلی بورس انرژی با تاکید بر عدم‌اجرای صحیح پروژه بورس انرژی به معنای واقعی، خواستار تشکیل تالار مبادلات انرژی در قالب خریدوفروش نفت، گاز و پتروشیمی و حتی برق فارغ از پروژه کوچک‌سازی بورس‌های کالایی کشور شد.
به گفته این کارشناس مالی، بورس زمانی معنی می‌یابد که عرضه‌کنندگان متنوع با حجم بالای عرضه و خریداران متنوع با حجم بالای تقاضا در بازار حضور داشته باشند تا کشف قیمت صورت بگیرد و رقابت به معنای واقعی به بازار رنگ و لعاب بدهد در حالی که در حال حاضر تنها عرضه‌کننده ما در بورس انرژی دولت یا شرکت‌های وابسته به دولت هستند که به نوعی تعیین قیمت به آنها دیکته می‌شود، بنابراین در چنین شرایط آینده بورس انرژی با چالش‌هایی مواجه خواهد بود.
به‌گفته وی، طی جلساتی با مدیرعامل بورس انرژی پیشنهاد تشکیل تالار معاملات انرژی ارایه شده چراکه تا زمانی که عرضه‌کننده دولتی است، بورس انرژی مفهومی ندارد در این صورت می‌توان در تالار معاملات توسط کارگزاران کشف قیمت کرد و بر آن اساس معاملات انجام شود. آرانی در عین حال تاکید کرد: باید بورس انرژی به ماهیت اصلی خود نزدیک شود تا نتیجه مثبتی داشته باشد در غیر این صورت تا 20سال آینده هم نمی‌توان از این بورس نتیجه‌ای گرفت. در این بین آمارها نشان می‌دهد این سازمان با دراختیارداشتن تنها 11 نیروی انسانی توانسته به سود هنگفتی در بخش سرمایه‌گذاری دست یابد که این امر نقطه‌قوت این سازمان در بخش سرمایه‌گذاری را به نمایش می‌گذارد در حالی که این بورس تاکنون نتوانسته از محل خریدوفروش انرژی به درآمد مشخصی دست یابد و بر اساس آمارهای مستند بورس انرژی روی سایت «کدال» این سازمان در سال 92 زیان‌ده بوده است. بنابراین این شبهه به وجود می‌آید که آیا بورس انرژی شرکت سرمایه‌گذاری است یا محل معامله انرژی؟
در چنین شرایطی برای حل مشکل زیان‌ده‌‌بودن بورس انرژی به‌جای تغییر ساختار و اصلاح مشکلات اساسی تشکیل بورس، مسوولان به‌دنبال انتقال محصولات پتروشیمی از بورس کالا به بورس انرژی هستند تا از این طریق بتوان درآمد این بورس را افزایش داد. والا سهم کالایی مثل برق که اساسا قابل معامله در بورس انرژی است، در معاملات سال 92 کمتر از 20درصد یعنی حدود 98/5 میلیاردتومان بوده و در نتیجه معامله محصولات نهایی پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی که دیگر ماهیت انرژی ندارند به کمک بورس انرژی آمده‌اند.
با وجود هشدار مرکز پژوهش‌های مجلس نسبت به تفکیک بورس‌ها و کوچک‌سازی آنها و نیز تاکید کارشناسان مبنی بر ایجاد تالار انرژی در بورس کالا، طی دوسال گذشته با تشکیل بورس انرژی، طبق نظر سازمان بورس و اوراق بهادار برخی از محصولات پذیرش شدند و معاملات آنها از بورس کالا به بورس انرژی انتقال یافت. انواع نفت‌خام، میعانات گازی، تمام گازها، اکسترکت، آیزوریسایکل، آیزوفید، حلال‌ها، بنزین، نفت‌کوره، نفتا، متانول، اتانول، برش سنگین نفتالین‌دار و کک از جمله کالاهایی هستند که طی دوسال گذشته برای سودده‌شدن بورس انرژی در اختیار این سازمان قرار گرفته است. با این حال پایین‌بودن حجم معاملات نتیجه‌ای جز زیان‌ده‌بودن بورس انرژی را در برنداشته تا جایی که بسیاری از کارشناسان فعالیت بورس انرژی در ایران را بنابر نوع تعاملات دولتی و سایه دولت روی محصولات نفتی در سال‌های آتی با چالش‌های زیادی همراه می‌دانند و برخی دیگر این طرح را ازپیش‌شکست‌خورده می‌نامند. به‌طوری که شروع معاملات نفت‌خام در این بورس کوچک موفق نبوده است و با وقفه‌های بسیار و حجم پایین صورت گرفته است. در این بین اصرار برخی بر وجود بورس انرژی در چنین شرایطی با ابهام مواجه است چرا که راهکارهای مقطعی جز صدمه به ساختار بورس کشور و تضعیف بنیان‌های بازار سرمایه کشور نتیجه‌ای دیگر به‌همراه نخواهد داشت مگر آنکه به‌دنبال کمرنگ‌کردن سایه دولت روی محصولات نفتی باشند که قطعا این امر هم در کوتاه‌مدت و حتی میان‌مدت با اتکا به بورس‌های کوچک غیرممکن خواهد بود.

اشتراک گذاری :
گزارش خطا
ارسال نظر