چرخه تجارت الکترونیک بدون بانکداری الکترونیکي ناقص و ناکارآمد خواهد بود

{mosimage}بانکداری الکترونیکی به عنوان مهمترین زیرساخت توسعه کسب و کار الکترونیکی امروزه از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است به گونه ای که در حال حاضر شاخص های توسعه بانکداری الکترونیکی به عنوان شاخص های جدید توسعه کشورها در نظر گرفته می شود.

در این مجال فرصت پیدا کردیم به بهانه برگزاری دومین کنفرانس بین المللی بانکداری الکترونیکی در روزهای 19 و 20 مرداد ماه سال جاری, با دکتر پادگانه دبیر این رویداد بزرگ به گفتتگو بنشینیم. در ادامه این گفتگو را مطالعه می کنید.

جناب آقای دکتر پادگانه با سلام و تشکر از اینکه وقت خود را به این مصاحبه اختصاص دادید خواهشمندم کمی از خودتان و سوابق حرفه ای تان برای ما صحبت کنید.

یوسف پادگانه متولد 1348 ، متاهل ، دارای سه فرزند و از اهالی هرمزگان و چند سالی است که در کشور امارات زندگی می کنم.

دارای بیش از 12 سال سابقه کاری در زمینه امور مالی که بیش از 6 سال در زمینه بانکداری بوده است. د ر حال حاضر لیدر تیم مدیریت ریسک و اجرای سیاستهای باسل 2 بانک تجاری بین المللی در کشور امارات می باشم به مدت 6 سال در بانک صادرات ایران منطقه خلیج فارس فعالیت داشتم که آخرین مسئولیتم مدیر پروژه ریسک و باسل 2 بانک صادرات در آن منطقه بود از سال 1381 تا بحال در دانشگاههای امارات مشغول تدریس و به صورت پاره وقت معاون اداری مالی دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات و مدیر گروه مدیریت بازرگانی آن واحد از سال 1385 می باشم.

تا اتمام دوره کارشناسی در ایران تحصیل و سپس ادامه تحصیل را در کشور امارات و مجارستان داشته ام هم اکنون دارای دو مدرک دکتری مدیریت بانکداری – بانکداری اینترنتی (سال 2006) و مدیریت ریسک – ریسک عملیاتی از کشور مجارستان می باشم (مرحله دفاع از پایان نامه) می باشم. (سال 2008)

عضویت:

عضو جامعه متخصصین مدیریت ریسک (PRMIA)

عضو انجمن جهانی مدیران ریسک (GARP)

عضو انجمن مدیران ریسک بانکهای امارات

در سال 2008 موفق به کسب گواهی کارشناس بین المللی مسایل مالی از آمریکا (Licensed International Financial Analyst)

آقای دکتر تاثیر توسعه بانکداری الکترونیکی را تا چه حد در توسعه اقتصادی موثر می دانید؟ آیا می توانیدبرای این مساله شاخص ها و مثال هایی ذکر کنید.

بانکداری الکترونیکی یعنی اینکه ما بتوانیم خدمات و محصولات بانک را از طریق یک کانال توزیع الکترونیکی مناسب و مطمئن از قبیل ماشین های خود پرداز ، تلفن (ثابت و متحر ک), اینترنت و هر کانال توزیع الکترونیکی دیگری به دست مصرف کننده (مشتریان بانک/ خریداران / فروشندگان) یا به گفته ای دیگر ذینفعان آن برسانیم و از این طریق امر خدمات رسانی به مشتریان بانک را تسهیل و حضور فیزیکی آنها را در بانک کاهش دهیم بنحوی که در نهایت هم رضایت مشتری را داشته باشیم و هم نسبت به افزایش سود آوری بانک از طریق کاهش هزینه ها اقدام کرده باشیم .

اگر بانک و موسسه های پولی و اعتباری را یکی از ارکان نظام اقتصادی هر کشوری بدانیم هر گونه امری که باعث تسهیل در امر تجارت و بازرگانی شود در نهایت باعث تسریع در امر توسعه اقتصاد می شود. آسانترین راه افزایش سود آوری کاهش هزینه ها ست و اگر با این فرض ادامه دهیم ازایش سود آوری یعنی بدست آوردن منابع جدید و بدست آوردن این فرصت از راه کاهش هزینه یعنی اینکه ما توانایی افزایش فعالیتها را خواهیم داشت و این امر در نهایت حتی در بعد بسیار کوچک توسعه اقتصادی را به همراه خواهد داشت.

شما جایگاه بانکداری الکترونیکی در تجارت الکترونیکی را چگونه ارزیابی می کنید؟

چرخه تجارت الکترونیک بدون بانکداری الکترونیک ناقص و ناکارآمد خواهد بود.

فرض بفرمایید دوست دارید در ساعت 12 شب اقدام به خرید یک قلم جنس نمایید همه چیز در آن زمان مهیا ست (یعنی در ان وب سایت شما تمامی اطلاعات را در ارتباط با جنس مورد نظر دارید و انتخاب خود را نموده اید) اما امکان پرداخت نمی باشد . حداقل زمانی که شما بایستی منتظر ماند حداقل 8 ساعت آنهم درصورتی که فردا روز تعطیل نباشد تا شما بتوانید به مکان مورد نظر پول ارسال یا پرداخت نمایید اما در صورتیکه بانکداری الکترونیک همراه با تجارت الکترونیک باشد شما در همان زمان با توجه به حساب بانکی یا کارت اعتباری خود اقدام به پرداخت می نمایید و این یعنی هزینه فرصت و زمان به اضافه سایر هزینه ها که با وجود بانکداری الکترونیکی بعضی از انها بصورت کامل از بین می رود و بعضی دیگر به حداقل ممکن خود میرساند.

بسیاری از سازمانها و شرکتهای بزرگ مشتریان و ارباب رجوع خود را تشویق به استفاده از خرید های الکترونیکی می نمایند هدف از این امر چیز دیگری بجز رضایت مشتری و کاهش هزینه ها نیست.

بطور مثال در صورت خرید بلیط هواپیما از طریق تجارت الکترونیکی (اینترنت) خطوط هوایی بریتش ایر ویز شما در قیمت بلیط تخفیف ویژه می دهد که این تخفیف در صورت حضور فیزیکی و خرید از دفاتر وجود ندارد.

یا مثلا" بانک صادرات ایران دارای نرخهای ویژه جهت استفاده از بانکداری الکترونیکی می باشد.

وضعیت ایران را از نظر توسعه بانکداری الکترونیکی نسبت به کشورهای خاورمیانه چگونه ارزیابی می کنید؟

چند سال اخیر شاهد رشد چشمگیر بانکداری الکترونیکی در ایران بوده ایم.

همانطور که می دانیم بانکداری الکترونیکی دارای ابعاد و زیر مجموعه های مختلفی از قبیل ماشین های خود پرداز، بانکداری تلفنی ، اینترنت و... که در کل دارای سه مرحله اساسی در زمینه ارایه خدمات الف: اطلاع رسانی (یعنی اینکه بانکها در این مرحله فقط به مشتریان خود اطلاع رسانی می کنند ) ب: ارتباطات ( در این مرحله بانکها امکان ارتباط دو طرفه را ایجاد می کنند یعنی اینکه مشتری می تواند بعضی از نیازهای خود از قبیل درخواست دسته چک، تغییر آدرس، صورتحساب و.... را از طریق درخواست الکترونیکی رفع نماید) و ج: عملیات (در این مرحله بانک به مشتری خود با توجه به مقررات و تفاهم نامه ایجاد شده اجازه نقل و انتقال پول به حسابهای خود ، افراد دیگر و ... م دهد)می باشند. بنده معتقدم که ما در حد متوسط قرار داریم اما متوسط رو به بالا.

نظام بانکی در ایران علاوه بر سرمایه گذاری در امر زیر ساختها و منابع انسانی مرتبط با بانکداری الکترونیکی بایستی توجه زیادی در امر ایجاد فرهنگ بکار گیری ابزارهای بانکداری الکترونیکی توسط مشتریان خود داشته باشند اطلاع رسانی از طرق محتلف ( تبلیغات ) می تواند تاثیر بسزایی در امر استفاده از ابزارها و این کانالهای توزیع بسیار ارزان داشته باشد.

یک عمل بانکی در بانکداری سنتی چندین دلار ( در بسیاری از بانکها بین 3 تا 5 دلار) برای بانک هزینه دارد و لی همان عمل بدون احتساب هزینه زمان فقط چندین سنت (45 تا سنت75) برای بانک و مشتری هزینه دارد پس چرا استفاده نکنیم.

بانکهای خصوصی در ایران بنظر در ارایه خدمات الکترونیکی پیشرو هستند (بانک پارسیان)

مساله مدیریت ریسک در بانکداری به ویژه در بانکداری الکترونیکی موضوعی چالش برانگیز و حساس است به نظر شما راه کار پیاده سازی واقعی مدیریت ریسک در بانکداری ایران چیست؟

مدیریت ریسک یک پروسه و چرخه سیتماتیک است که از تشخیص یک خطر شروع با ارایه گزارشی به مدیریت عالی پس از سنجش و ارزشیابی آن خطر وارد مرحله ارزیابی می شود.

{mosimage}به جرات می توان گفت نتیجه اکثر تحقیقاتی که در در اکثر کشورهای جهان در ارتباط با بانکداری الکترونیکی و بالاخص در ارتباط با مهمترین زیر مجموعه آن انجا م شده است نگرانی بانکدارن و مشتریان از امنیت سیستم بوده است. ا ین امر نشان می دهد که بانکدارها و با توجه به مزیتهای بسیار فراوان بانکداری الکترونیکی توجه ویژ ه ای به مدیریت ریسک و بالاخص مدیریت ریسک عملیاتی (ریسکهای ناشی از سیستم های رایانه ای چه از بعد سخت افزاری و نرم افزاری از ریسکهای عملیاتی محسوب می شوند) داشته باشند. در سال 2003 کمیته نظارت بر امور بانکها ی بانک تسویه حساب بین المللی (کمیته باسل) نسخه تقریبا" کاملی از اصول مدیریت ریسک در بانکداری الکترونیکی را منتشر نمود اصول مذکور دارای سه طبقه بندی اصلی : 1- اصول مرتبط به مدیران عالی بانکها ( 3اصل) 2- اصول مرتبط به امور امنیت سیستم (7 اصل) 3- و اصول مرتبط به ریسکهای حقوقی و شهرت ( 4 اصل) می باشد.

بنده معتقد هستم علاوه بر امکانات نرم افزاری و سخت افزاری مهمترین مسله فرهنگ سازمانی حاکم بر یک سازمان در ارتباط با مدیریت ریسک می باشد تصویر و تصور مدیران عالی بانک و نظام بانکی از مدیریت ریسک عامل بسیار مهمی در ایجاد سیستم های مدیریت ریسک می باشد. د ر هر سازمانی این را بایستی حاکم نمود که همه افراد مدیر ریسک هستند و ریسک را یک تهدید ندانند بلکه فرصتی عالی که با مدیریت ان می توان آسانتر به اهداف سازمانی نزدیک شد .

بانکها نبایستی منتظر بانک مرکزی برای اجرای استاندادردهای مدیریت ریسک باشند چون اگر خطری وجود داشته باشد اول آنها را مورد صدمه قرار می دهد و بعد دیگران.

بانک مرکزی برای اجرای اصول نوین مدیریت ریسک که بیشتر منبعث شده از استانداردها ی کمیته باسل می باشد بایستی زودتر آغاز بکار بکند ما در ارتباط با ایجاد ساختار مدیریت ریسک در بانکهایمان بسیار ضعیف هستیم اگر چه بعضی از بانکهای فعال ما در عرصه بین المللی از قبیل بانک صادرات حرکت بسیار خوبی را در زمینه قوانین ضد پولشویی و مدیریت ریسک در ایران آغاز کرده اند. بانکهای خصوصی به نظر پیشتاز هستند اما هنوز فاصله زیادی داریم. بانکداری دولتی ما بیشتر شبیه به قلک داری می ماند در نظام قلکداری دولت مدیریت ریسک را بر عهده دارد و عملا" وجود ساختار مدیریت ریسک (مثلا" مدیریت منابع و مصارف ) در همچنین نظام بانکی کارایی نخواهد داشت. باید توجه داشته باشیم مدیریت ریسک در هر ساختاری، واحدی مستقل که فقط به بالاترین مرجع تصمیم گیری آن بانک گزارش می دهد.

تا زمانی که سیستم های مدیریت ریسک و ساختار آن در نظام بانکی ایجاد نشده است صحبت از مدیریت ریسک در بانکداری الکترونیکی بعنوان جزیی از سیستم متمرکز مدیریت ریسک راه بجایی نخواهد برد.

نظر شما در خصوص محورهای دومین کنفرانس بین المللی بانکداری الکترونیکی چیست؟

در کنفرانس سعی بر این گردیده است که به تمامی مسایل مربوط به حوزه بانکداری الکترونیکی اعم سخت افزا ر و نرم افزار وجود نمایشگاه تخصصی پرداخته و از سخنرانان بین المللی و داخلی بهره گرفته شده است. این امر باعث خواهد شد که شرکت کنندگان با مسایل روز بانکداری الکترونیکی آشنا و نیازهای خود را بر آورده کنند.

کنفرانس ها و سمینارها مکان بسیار مهم و دارای جایگاه ویژه ای در جهت بالا بردن سطح معلومات و تبادل اندیشه و افکار در ارتباط با یک موضوع خاص می باشد که اندیشمندان و متخصصان آن گرد هم می آیند با توجه به محور های اعلام شده این کنفرانس قطعا" نظام بانکی و دانشگاهی ما می تواند استفاده لازم را ببرند.

توانمندهای ایران را برای عرضه خدمات و محصولات در حوزه بانکداری الکترونیکی به کشورهای منطقه چگونه ارزیابی می کنید؟

کشور ما دارای توانمندیهای بسیار زیادی در بسیاری از موارد می باشد اما ما نتوانسته ایم به جهانیان و به مشتریان بین المللی این را به قبولانیم که یک تولید کننده ایرانی هم بعنوان رقیب در بازارهای جهانی وجود دارد.

ضعف اصلی ما در بازایابی است ما در بازایابی کالاهایمان بسیار ضعیف عمل می کنیم. برای حضور در بازارهای جهانی نیازمند حمایت دولت، ثبات در امر سیساتهای صادراتی، ثبات در امر سیاستهای پولی و بازاریابی و تبلیغات بسیار فراوان هستیم.

امروزه هند و حتی پاکستان وارد عرصه سیستم های بانکی شده اند و با تبلیغات فراوان سعی در کسب سهمی از بازار هستند ما هم می توانیم به شرطی که فعل خواستن را خوب صرف کنیم.

مشکل دیگر ما ضعف آشنایی با زبان انگلیسی است با اینکه زبان دانان خوبی هستیم تا بحال نتوانستیم در صحنه تجارت از آن به خوبی استفاده کنیم.

با تشکر از اینکه وقت خود را برای این گفتگو اختصاص دادید در پایان اگر نکته ناگفته ای باقی مانده اشاره بفرمایید.

بنده ضمن دعوت از همه متخصصان و کارشناسان برای حضور فعال در کنفرانس و تشکر از شما, از خداوند بزرگ آرزوی سر افرازی برای کشور عزیزمان دارم.

علاقه مندان برای کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص می توانند به سایت www.ebanking-conf.ir مراجعه فرمایند.