پول چندانی در حساب ذخیره ارزی باقی نمانده است

محمدرضا باهنر شنبه گذشته طی سخنانی در جلسه ماهانه جامعه اسلامی مهندسین با موضوع «مهندسی جهان اسلام» با اشاره به بحران اقتصادی ایجاد شده در سطح جهان و در پی آن تزلزل بازارهای مالی دنیا گفت: «در اواخر برنامه سوم با کمک دولت و مجلس بحث حساب ذخیره ارزی در نظر گرفته شد تا در صورتی که قیمت نفت افزایش پیدا می کرد، مازاد درآمد را به حساب ذخیره ارزی واریز کنیم، تا وقتی که قیمت نفت بالا و پایین رفت، دچار این مشکل نشویم و این مازاد درآمد را در روز مبادا که بازار دچار تشنج شد و قیمت کاهش پیدا کرد، مصرف کنیم.

 

ولی اکنون در روز مبادا هستیم و پول چندانی در حساب ذخیره ارزی باقی نمانده است. عده ای بدبینانه می گویند تا پایان سال چیزی در حساب ذخیره ارزی باقی نخواهد ماند و خوشبینانه نیز این است که تا پایان سال بیش از هفت الی هشت تا 10 میلیارد دلار در حساب باقی نخواهد ماند. »

پیش از این نیز رئیس سازمان بازرسی در هشداری به رئیس دولت و با ابراز نگرانی از برداشت خارج از برنامه دولت از صندوق ذخیره ارزی به طور تلویحی، برنامه های احمدی نژاد را شعاری توصیف کرد و از عدم تحقق این برنامه ها خبر داد. مصطفی پور محمدی در این باره اظهار داشت: «سازمان بازرسی در مورد برداشت از حساب ذخیره ارزی گزارشی را تهیه کرده و به مقام معظم رهبری و سران سه قوه ارائه کرده است.

 

ما معتقدیم که از حساب ذخیره ارزی بیش از آنچه که در قانون برنامه آمده، برداشته شده است البته بسیاری از آنها با مجوز مجلس صورت گرفته است. وی ادامه داد: «دولت کسری بودجه داشته و از مجلس درخواست کرده است. این بخش خلاف قانون نیست اما این برداشت مقداری برنامه را تحت تاثیر قرار می دهد. از طرفی اتکا به نفت، زیاد شده است و در بعضی موارد مصوبات دچار اشکال است و سازمان از مصوبات اشکال گرفته است. اشکال بزرگ دیگر که بر پرداخت های نظارت صورت نگرفته است.

همچنین رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در خطبه های نماز جمعه هفته گذشته با هشدار نسبت به سونامی اقتصادی در جهان گفته بود: «در کشور ما با این ذخایر حساب ذخیره ارزی باید نقطه مطمئنی برای کشور درست شود که در این حوادث اقتصاد مان به باد نرود. اینکه آیا این ذخایر ارزی حفظ شده یا نه، نمی خواهم بحث های انتقادی کنم، بحث من فقط هشدار و تذکر است. صاحبنظران و مسوولان و اقتصاددانان باید همه همکاری و هم فکری کنیم که امواج بعدی مهار شود و صدمه اساسی به جامعه و فقرا و کارگران مان وارد نشود که بسیار می تواند سنگین باشد. »

این برای چندمین بار است که چهره های شاخص سیاسی و مسوولان کشور نسبت به پیامد های برداشت بی رویه از حساب ذخیره ارزی و برنامه های غیرکارشناسی دولت و زیان های ناشی از آن هشدار می دهند. این هشدار ها از سوی سران سیاسی در حالی است که پیش از این رئیس جمهوری در گفت وگوی مستقیم با مردم از شبکه یک سیما گفته بود: «ما هیچ وقت نمی توانیم برای حساب ذخیره ارزی عددی بگوییم چرا که محرمانه است ولی دولت به جز مصوبات قانونی نمی تواند حتی یک دلار را بردارد چرا که قانون حد و مرزها را مشخص کرده است. » وی گفته بود: «خوشبختانه ذخایر ارزی بالایی داریم که در تاریخ کشور سابقه ندارد و برای چند سال مصرف کشور ارز در اختیار داریم. »

رئیس جمهوری در پاسخ به این سوال که ابهاماتی در مورد حساب ذخیره ارزی مطرح می شود، اظهار داشته بود: «این ابهامات از طرف کسانی است که خودشان مسوول هستند و می دانند که حساب ذخیره ارزی با چه دقتی مراقبت می شود و چه سلسله مراتبی دارد. » بیان این اظهارات از سوی رئیس دولت در شرایطی بود که عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به سخنان رئیس جمهوری گفت: «مسلماً محرم تر از مجلس نداریم. مجلس در تمام امور کشور می تواند دخالت کند و این یکی از اصول قانون اساسی است. »

کاظم دلخوش با اشاره به اینکه «صندوق حساب ذخیره ارزی با کمک مجلس گشایش یافته است»، افزود: «مجلس باید از موجودی حساب ذخیره ارزی مطلع باشد تا بتواند برنامه ریزی کند و در طرح ها و لوایحی که به مجلس می آید، بداند که چه میزان موجودی دارد و چه میزان باید به دولت در مواقع اضطراری پول دهد و در مواقعی که طرح ها وارد مجلس می شود از این حساب برداشت کند. » همچنین یک عضو کمیسیون فرهنگی مجلس با انتقاد از عدم ارائه گزارشی از حساب ذخیره ارزی و اظهارات رئیس جمهور مبنی بر محرمانه بودن این حساب گفت: «به هیچ وجه قابل پذیرش نیست. » مهدی سنایی با بیان اینکه «در دنیا حساب ذخیره ارزی هر کشور پایان هر هفته اعلام می شود»، گفت: «در کشور ما نیز قبلاً اعلام می شد که چه میزان این حساب افزایش یا کاهش داشته است. »

وی ادامه داد: «این یک بحث سیاسی نیست بلکه بحث کاری است و مربوط به اداره کشور می شود که این سوال در ذهن همه نخبگان، اساتید دانشگاه و نمایندگان وجود دارد که آقای رئیس جمهور گزارش شفافی از حساب ذخیره ارزی ارائه کنند. »
همچنین ابوترابی گفته است: «کمیسیون ها در زمانی که نیاز به حساب ذخیره ارزی داشته باشند مسوولان ذی ربط را دعوت می کنند و آنان قطعاً موظف هستند گزارش را در اختیار نمایندگان قرار دهند. »

باهنر در ادامه جلسه ماهانه جامعه اسلامی مهندسین تصریح کرد: «ما برای بودجه امسال هر بشکه نفت به قیمت 56 الی 57 دلار دیده بودیم ولی با توجه به متمم ها و اصلاحیه هایی که دولت داد، ما به ازای هر بشکه نفت 80 دلار در سال 87 هزینه می کنیم. »

باهنر با بیان اینکه «هر دلار قیمت نفت افزایش و کاهش پیدا کند، روی درآمد سالانه حدود 900 میلیون دلار اثر می گذارد» گفت: «متاسفانه در برنامه چهارم و چشم انداز پیش بینی شده بود که هر سال 10 الی 12 درصد وابستگی بودجه به نفت کاهش پیدا کند ولی این اتفاق نیفتاده است. اکنون وابستگی ما به بودجه نفت به صورت مستقیم و غیرمستقیم بالای 60 درصد است اگر درآمد این 60 درصد نصف شود، قاعدتاً وضع مالی ما تحت تاثیر قرار می گیرد و وضعیت مبهمی خواهیم داشت. باید همه کمک کنیم و دولت نیز کمر همت خود را بیشتر ببندد تا بتوانیم از پس مشکلات برآییم. »

نائب رئیس مجلس در پایان خاطرنشان کرد: «البته اینگونه نیست که ما گیر کنیم ولی خوب باید توجه داشت، فرصت هایی که در گذشته داشتیم و می توانستیم حفظ کنیم، سوخته است و باید از نو این فرصت ها را ایجاد کنیم. »