آینده - پشت صحنه پیشنهاد غنیسازی اورانیم تا 20درصد در خارج ایران
وی گفت: رآكتور تهران كه قبل از انقلاب توسط آمریكاییها تولید و راهاندازی شده است، ابتدا با سوخت اورانیم 93 درصد فعالیت میكرد كه سپس این سوخت به اورانیم با غنای 20 درصد تبدیل شد. سوخت موردنیاز برای این رآكتور كه در ابتدای انقلاب از آرژانتین خریداری شده بود، به تدریج در حال اتمام است و قبل از پایان سال 1390 به اتمام میرسد و با توجه به كاركرد این رآكتور كه در حال حاضر تأمین كننده ایزوتوپهای دارویی برای 150 بیمارستان داخلی است و عمر كوتاه چندساعته این ایزوتوپها كه واردات آن را با مشكل مواجه میكند، تأمین سوخت برای این رآكتور ضرورت پیدا كرد.
وی ادامه داد: در ماههای ابتدایی سال پس از بحثهای مختلف، ایران نامهای را به آژانس ارسال كرد كه با توجه به اساسنامه و ضوابط آژانس كه تأمین اقلام موردنیاز صلحآمیز را برای كشورهای عضو لازم میسازد، سوخت موردنیاز رآكتور تهران توسط آژانس تأمین شود.اما آژانس درخواست ایران را تنها به دو كشور آمریكا و روسیه ارائه داد كه هر دو كشور با درخواست ایران موافقت كرده و آمریكا شرط تأمین سوخت هستهای رآكتور تهران را تحویل اورانیم 5/3 درصد توسط ایران برای غنیسازی تكمیلی و تبدیل آن به میله سوخت اعلام كرد.
این منبع توضیح داد: در مذاكرات ژنو، دكتر جلیلی با توجه به سوال طرح شده در خارج از دستور مذاكرات و عدم اطلاع چهار كشور دیگر عضو 1+5 از این درخواست ایران، موضوع را مطرح كرد و از پیشنهاد برخی كشورها خبر داد.
وی افزود: در این چارچوب، آمریكا و روسیه خواستار توافق با ایران برای تحویل اورانیم 5/3 درصد جهت غنیسازی تا 20 درصد در این مذاكرات شدند كه دكتر جلیلی با عنوان كردن اینكه موضوع در چارچوب روابط ایران و آژانس قرار دارد، اظهار كرد كه هر یك از كشورهای عضو 1+5 و حتی خارج از آن میتوانند پیشنهاد فروش سوخت موردنیاز ایران را مطرح كنند و ما آن را بررسی میكنیم و قرار است جزئیات روند معامله نیز در مذاكره با آژانس كه در 19 اكتبر آغاز میشود، تعیین شود.
به گفته وی،طرح این پیشنهادعلاوه بر استفاده از ظرفیت آژانس برای كمك به فعالیتهای هستهای صلحآمیز، زمینه ساز راستی آزمایی پایبندی قدرتها به NPT است، چرا كهاگر آژانس به این پاسخ ایران جواب منفی بدهد، عملاً حقانیت تصمیم جمهوری اسلامی برای خودكفایی در انرژی هستهای و عمل نكردن آژانس و دیگر كشورها به وظایف متقابلشان در NPT اثبات میشود و جمهوری اسلامی با استفاده از از تواناییهای خود، اورانیم 20 درصدی مورد نیازش را تولید میكند و دیگر جای انتقادی از ایران وجود نخواهد داشت و اگر آژانس و كشورهای اتمی به پاسخ ایران جواب مثبت بدهند، عملاً خودشان قطعنامههای صادرشده شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی را نقض و بیاعتبار كرده اند و تحریم هستهای ایران عملاً شكسته خواهد شد كه در هر دو صورت به نفع ماست.
تحلیلگرانسه نگرانی اصلی درباره این پیشنهاد را تضمین قابل اطمینان كشور مقابل به تحویل سوخت غنی شده تا 20 درصد در چارچوب زمان مورد توافق، موكول كردن تحویل هر محموله از اورانیم 5/3 درصد پس از دریافت اورانیم غنی شده 20 درصدی و در اختیار داشتن میزان كافی اورانیم 5/3 درصدی به صورت دائمی به شكلی كه عملاً تولیدات مازاد بر حدود هزار كیلوگرم موجودی اورانیم 5/3 درصدی جهت غنیسازی تا 20 درصد ارسال شود، اعلام كرده و تأكید می كنند: قطعاً در مذاكره جهت اجرایی شدن مراحل و زمانبندی این پیشنهاد، این سه نگرانی باید برطرف گردد.
