اگر این 10 عامل نبود...!

با آغاز نیمه دوم سال جاری علی رغم پیش بینی کارشناسان اقتصادی ، بازار سرمایه کشور همچنان به رشد صعودی خود ادامه داد اما پس از گذشت مدت زمانی کوتاه شاخص بورس با تغییر جهت به سمت پیش بینی کارشناسان اقتصادی سوق پیدا کرد و روندی نزولی به خود گرفت .

بر اساس گزارش بورس نیوز ؛ عوامل مختلف و متفاوتی بر روند حرکتی شاخص بورس تأثیر گذار هستند اما اینکه طی مدت مذکور چه عواملی سبب سیر نزولی شاخص شدند ، سوالی است که قصد داریم در این مقاله به بیان پاسخ آن بپردازیم .

بنابر این گزارش بنظر می رسد هم اکنون عوامل سیاسی و اقتصادی اعم از داخلی و خارجی دست به دست هم داده اند تا شاخص بورس را به قعر نشینی وادار کنند اما از آنجا که بازار سرمایه نظاره گر اکثر صنایع مختلف فعال در بورس می باشد کوچکترین خبر یا شایعه ای می تواند تأثیر بسزایی بر قیمت سهام شرکتهای فعال در آن صنعت خاص داشته باشد که به تبع سرمایه شرکتهای مختلف ، تغییرات شاخص بورس و تأثیرات آن شرکتها بر شاخص متفاوت است اما در برخی موارد خود بورس مهمترین عامل بر افت شاخص بورس است بطوریکه این عوامل نه تنها باعث افت شاخص می شوند بلکه عدم اطمینان و عدم اعتماد به بورس را به همراه می آورند .

بر این اساس طی آغاز نیم دوم سال جاری شاهد انتشار 10 خبر می باشیم که در مقاطع مختلف و فاصله زمانی کوتاه مدت به بورس وارد شده و هرکدام به نوبه خود تأثیری منفی را بر جای گذاشته است که در ذیل به این اخبار اشاره شده است .

1- توقف تولید خودرو تندر 90 و روآ

چندی پیش اعلام شد که تولید خودروی رو آ و تندر 90 به علت نداشتن ترمز ABS از سوی پلیس راهنمایی و رانندگی متوقف شده است همچنین وزارت بازرگانی نیز خبر از کاهش تعرفه واردات خودرو به کشور تا محدوده 40 درصد داده بود .

در نگاه اول این خبر هم سبب کاهش سطح تصادفات در کشور می شود و هم انگیزه شرکتهای خودروسازی داخلی را برای رقابت با شرکتهای خارجی افزایش می داد اما با توجه به کیفیت پایین محصولات داخلی کاهش تعرفه واردات خودرو سبب کم شدن تقاضا برای این کالا می شد و این خبر سیر نزولی قیمت سهام شرکتهای خودروسازی فعال در بورس را به همراه داشت . به عبارت دیگر یک تصمیم در سطح کلان مدیریتی که مناسب هم می باشد از دید سرمایه گذاران منفی بود.

2- فشار بیشتر گروه 1+5 بر ایران و احتمال تشدید تحریم ها بر سر پرونده هسته ای ایران.

این موضوع تا حدی به یک موج منفی سنتی در بورس تبدیل شده که هر سال برای مدت زمانی وارد شده و سبب تأثیرات منفی بر شاخص می شود و پس از مدتی نیز به خودی خود فروکش می کند . این عامل از نظر مسئولین ، اقتصادیون و فعالان بورس سبب ضربه به اقتصاد کشور می شود اما همیشه بار روانی منفی آن بیشتر از تأثیرات واقعی آن بوده است .

3- ابهام در معامله مخابرات و دستور رییس سازمان بازرسی کل کشور

شرکت مخابرات که بزرگترین شرکت حال حاضر بورس است از بدو ورود ابهاماتی را با خود به همراه آورد که نتیجه آن نزول و افت شاخص بورس بود تا جاییکه بزرگترین معامله تاریخ بورس کشور که مربوط به معامله 50 درصد به علاوه یک سهم مخابرات بود آنچنان در هاله ای از ابهام به انجام رسید که رییس سازمان بازرسی کل کشور شورای رقابت را موظف به بررسی و نتیجه گیری سریع این موضوع کرد ، پیش تر مجلس شورای اسلامی نیز به بررسی قانونی یا غیر قانونی بودن این معامله پرداخته بود ، هم اکنون صحبتها حاکی از ابطال این معامله می باشد.

4- کاهش سهمیه بنزین به 80 لیتر در ماه

کاهش سهمیه بنزین و شایعات مربوط به توزیع این فرآورده به صورت غیر دولتی آنهم لیتری 500 تومان سبب شده تا استقبال مردم از خرید خودرو کاهش یابد و شرکتهای تولید کننده خودرو با مازاد تولید مواجه شوند و این یعنی کاهش قیمت محصولات شرکتها و افت حاشیه سود آنها .

5- درخواست استرداد لایحه هدفمند کردن یارانه ها از سوی دولت

اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها با واکنشات متفاوتی روبرو شد که به هر شکل و نوعی بود دولت توانست نظر مخالفان را برای اجرای این طرح جلب و ذهن جامعه را برای یک تحول اساسی و البته در گام اول سخت، آماده سازد اما این در حالی بود که چندی پیش رییس دولت به علت برخی اختلاف نظر ها با مجلس به صورت سرزده وارد صحن علنی مجلس شورای اسلامی شد و تقاضای استرداد این طرح را مطرح نمود و این موضوع سبب برهم ریختن افکار عمومی جامعه در خصوص این طرح شد از همین رو این سردرگمی بر بورس نیز سایه افکند و بحث عدم ثبات تصمیم گیری در سطح کلان مدیریتی کشور سبب کاهش انگیزه سرمایه گذاری در کشور و کاهش حجم معاملات بورس شد .

6- ابطال معامله فولاد خوزستان

ابطال دومین معامله بزرگ خصوصی سازی و اولین حضور بخش خصوصی واقعی و بدون ابهام در اجرای اصل 44 نه تنها آبرو و حیثیت بورس را زیر سوال برد بلکه نشان داد هیچ یک از مسئولین سازمان بورس و سازمان خصوصی سازی اهمیتی را برای اجرای صحیح اصل 44 قانون اساسی خصوصاً در جهت تضعیف نشدن حقوق سهامداران حقیقی و بخش واقعاً خصوصی قائل نمی باشند چراکه اگر اینگونه بود این معامله با رأی دادگاه فضایی باطل نمی شد پس مشکلی باعث ارایه این حکم از سوی دادگاه شده است پس واضح است که اعتماد به بازار سرمایه ای که اولاً شفاف نیست ، ثانیاً از عدم مدیریت کارآمد و کاربلد رنج می برد نمی تواند جایگاه مناسبی برای جذب سرمایه های سرگردان جامعه باشد ، سرمایه به دنبال محلی امن می گردد نه بی ثبات .

7- ابطال مزایده معدن انگوران و واگذاری نمایشگاه بین المللی تهران

ابطال مزایده انگوران و واگذاری نمایشگاه های بین المللی تهران اگرچه از نظر فعالان بورسی ( با استناد به نظر سنجی بورس نیوز ) تصمیم درست و پسندیده ای بود اما همان نتیجه ای را در بر داشت که عامل شماره 6 برای بورس به همراه داشت و تنها تفاوت آن با عامل یاد شده رشد حبابی و دستکاری در قیمت سهام چند شرکت فعال در گروه روی بود که متضرر شدن عده بیشماری از سهامداران خرد را به همراه داشت البته سکوت مسئولین بورس در برابر این رخ داد( رشد حبابی و تصنعی سهام گروه روی ) نیز نشان داد پشت سرمایه گذاران خرد خالی و بدون حامی است .

8- ادامه اشکالات موجود در نرم افزار معاملاتی بورس

در حدود یکسال دکتر عبده تبریزی دبیر کل اسبق سازمان بورس کشور به همراه تیم تخصصی خود کشور های مختلف جهان را به گشت و گذار پرداختند تا در آخر شاهکاری وارد سامانه معاملاتی ما شد به نام اتوس یا جم بطوریکه تنها کارایی این نرم افزار معاملاتی که با نرم افزار قبلی متفاوت بود دشوار بودن انجام عملیات معاملاتی با آن است اما مابقی مشکلات همچنان پابر جاست . این نرم افزار معاملاتی با مشکلاتی که به وجود می آورد سبب از دست رفتن زمان برای معامله گران بورس می شود یعنی فاکتوری را از فعالان و معامله گران دریغ می کند که شرط اصلی کسب سود در این بازار است و این به معنی آشفته کردن فعالان و بر هم ریختن جو پیرامونی سهام یک یا چند شرکت می باشد .

9- استیضاح وزیر صنایع و معادن

بحث استیضاح یک وزیر آن هم پس از گذشت مدت زمان کمی از تصدی این پست یعنی عدم ثبات مدیریتی در کشور بطوریکه مدیران شرکتها نمی توانند امیدوار باشند که یک وزیر و یا یک مسئول آنقدر بر سر پست خود باقی می ماند که به قول ها و وعده های خود عمل کند .

10- مرگ مدیر عامل بزرگترین شرکت ابهام ساز بورس

خبر فوت مدیر عامل شرکت اعتماد مبین بر اثر گاز گرفتگی که در رسانه های مختلف با شرح ما وقعه های مختلف عنوان شد سبب پر رنگ تر شدن ابهام در این معامله و تأثیر منفی بر سهام شرکت مخابرات داشت چراکه مدیر عامل هر شرکتی بهترین وکیل مدافع آن شرکت در برابر ایرادات و انتقادات وارده می باشد از همین رو از دست رفتن مدیر عامل کنسرسیوم اعتماد مبین می تواند عامل مهمی باشد در بی پاسخ ماندن و یا ناکافی بودن سوالهای احتمالی شورای رقابت و سازمان بازرسی در خصوص قانونی و یا غیر قانونی بودن معامله بلوک 50 درصدی مخابرات که تا حدی احتمال ابطال را افزایش می دهد .

در پایان این گزارش با توجه به 10 عامل مطرح شده حال سوال این است که آیا با حل این مشکلات و عوامل فوق روند حرکتی شاخص بورس تغییر کرده و سیر صعودی به خود می گیرد ؟